I SA 1945/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-14

Skład orzekający: Monika Nowicka, Elżbieta Sobielarska, Jerzy Siegień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję odmawiającą ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie dekretu z 1945 r. jest prawidłowa, jeśli organ opiera się na planie zagospodarowania przestrzennego z 1993 r., a brak jest dowodów na jego aktualność lub uchwalenie nowych dokumentów planistycznych?
Ratio decidendi
Decyzja Wojewody utrzymująca w mocy odmowę ustanowienia prawa użytkowania wieczystego została uchylona, ponieważ organ nie wykazał, że opiera się na obowiązującym planie zagospodarowania przestrzennego. Brak dokumentów potwierdzających aktualność planu z 1993 r. lub uchwalenie nowych dokumentów planistycznych uniemożliwia stwierdzenie, czy decyzja została wydana zgodnie z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący domagali się ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu na podstawie dekretu z 1945 r. Prezydent odmówił, a Wojewoda utrzymał tę decyzję w mocy, opierając się na planie zagospodarowania przestrzennego z 1993 r. Skarżący zarzucili organom powierzchowność, niewłaściwe zastosowanie dekretu oraz naruszenie przepisów k.p.a. Kwestionowali również aktualność planu zagospodarowania przestrzennego.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie WSA Elżbieta Sobielarska (spr.) asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg J.K., E.S., R.S., T.S., M.S. oraz J.S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu na nieruchomości [...] 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta W. z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz M.S. i J.S. kwoty po 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1945/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołań wniesionych przez następców prawnych J.S. i T.S. (J.K., E.S., R.S., T.S., M.S. , J.S.) współwłaścicieli nieruchomości położonej w W., przy ul. [...] oznaczonej hip. nr [...] od decyzji z dnia [...] grudnia 2002 r., nr [...] Prezydenta W., odmawiającej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego gruntu wyżej wymienionej nieruchomości utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu podniósł, że decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. organ pierwszej instancji, w wyniku rozpatrzenia wniosku złożonego w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) odmówił następcom prawnym byłych właścicieli nieruchomości przy ul. [...] w W., ustanowienia prawa użytkowania wieczystego wyżej wymienionego gruntu. Od tej decyzji strony odwołały się do Wojewody [...] wnosząc o jej uchylenie. Rozpatrując odwołanie w oparciu o dokumentację znajdującą się w aktach sprawy uznano, że organ pierwszej instancji w toku postępowania, w oparciu o art. 7 ust 2 powyższego dekretu dokonał prawidłowej oceny stanu prawnego i faktycznego na podstawie którego wydał decyzję. Obecnie działka przy ul. [...], znajduje się w obrębie [...] i stanowi część działki ewidencyjnej nr [...] zgodnie z wypisem i wyrysem z Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...], obowiązującym od dnia [...] marca 1993 r., zatwierdzonym uchwałą nr [...] Rady [...] z dnia [...] lutego 1993 r. Przedmiotowa nieruchomość leży w liniach rozgraniczających terenu oznaczonego symbolem [...]. Teren ten przeznaczony jest pod obsługę turystyki-hotel. Powyższa działka ewidencyjna, w skład której wchodzi między innymi grunt nieruchomości hip. nr [...] przy ul. [...], została zagospodarowana, bowiem znajduje się na niej wybudowany w latach powojennych hotel, a więc cel, na który nieruchomość ta została przeznaczona w planie zagospodarowania przestrzennego został już zrealizowany. Działka ta (nr [...] obręb [...]) pozostaje aktualnie w użytkowaniu wieczystym ,,[...]" Spółka Akcyjna [...], co zostało ujawnione w KW nr [...]. Prawa te chronione są rękojmią wiary ksiąg wieczystych. Z tych względów nie może być pozytywnie rozpatrzony wniosek, złożony w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. Skargę na powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożyli J.K., E.S., R.S., T.S., M.S. , J.S., zarzucają decyzji Wojewody powierzchowność i nie przeanalizowanie zgromadzonego w sprawie materiału oraz naruszenie art. 7, ust 1 i 2 i art. 8 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy, polegające na jego niewłaściwym zastosowaniu, oraz niezastosowanie art. 7 ust 4 i 5 tego dekretu oraz naruszenie art. 7, 77 § 1, 10 § 1, art. 8 i art. 107 § 3 kpa. Skarżący w uzasadnieniu podnieśli, że po uchyleniu (stwierdzeniu nieważności) orzeczenia Prezydium Rady Narodowej w W., nr [...] z dnia [...] listopada 1951 r., odmawiającego dotychczasowym właścicielom przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...], właściwy organ rozpatrując ponownie ten wniosek, powinien wziąć pod uwagę nadal obowiązujący dekret z dnia 26 października 1945 r. łącznie z obowiązującym wówczas planem zabudowania, zatwierdzonym przez Ministerstwo Robót Publicznych w 1931 r. ponieważ do dnia 2 lipca 1956 r. innego planu nie było. Natomiast Wojewoda [...], uzasadniając zaskarżoną decyzję wskazał na Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego [...] obowiązujący w dniu [...] lutego 2003 r. Wojewoda stwierdził ponadto, że działka nr [...], obręb [...] (w skład której wchodzi obecnie nieruchomość przy ul. [...]) jest aktualnie w użytkowaniu wieczystym "[...]" S.A. [...], co uniemożliwia pozytywne rozpatrzenie wniosku. Takie stwierdzenie organu zdaniem skarżących jest błędne i bezpodstawne. Ustalenie bowiem, czy w sprawie doszło do wywołania nieodwracalnych skutków prawnych możliwe jest jedynie w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji ustalającej użytkowanie wieczyste i jako takie było przedmiotem analizy Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie o sygn. akt I SA 326/01, który stwierdził, że "w rozpatrywanej sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że nie ma możliwości prawnych odmiennego regulowania sytuacji prawnej ukształtowanej w drodze wadliwej decyzji". Wydając decyzję organ powinien opierać się na stanie faktycznym i prawnym z tamtego dnia. Organ złamał zatem naczelną zasadę postępowania administracyjnego jaką jest zasada prawdy obiektywnej, a w przypadku nieuwzględnienia wniosku, gmina może zaoferować uprawnionemu inny grunt o równej wartości użytkowej lub zapłacić odszkodowanie. Strona ma prawo do zajęcia stanowiska wobec całości dowodów zebranych w aktach sprawy, a organ powinien pouczyć ja o tym. Tymczasem brak jest w aktach sprawy końcowego oświadczenia strony oraz dowodu, że organ pouczył ją o tym prawie, pomimo uzupełnienia przez organ materiału dowodowego o okoliczności związane z dołączeniem planu zagospodarowania [...] z 1993 r. - stanowi to, zdaniem skarżących, kwalifikowaną wadę procesową, która może być podstawą wznowienia postępowania w sprawie. Ponadto uznali, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest wadliwe i nie zawiera uzasadnienia faktycznego w kształcie wymaganym przez art. 107 § 3 kpa i wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji i decyzji Prezydenta W. W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i stwierdził, że wskazane w skardze zarzuty nie stanowią nowych, istotnych okoliczności w sprawie, lecz były znane organowi, a ustosunkował się do nich w sposób wyczerpujący w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i uniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroją sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze. zm.), sprawy w których skargi wpłynęły przed 1 stycznia 2004 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W ramach tej kontroli Sąd dokonuje oceny, czy organ administracji przy rozpoznaniu sprawy nie naruszył prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, przy czym oceny tej Sąd dokonuje wedle stanu prawego i na podstawie stanu faktycznego znajdującego odzwierciedlenie w aktach sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie, chociaż nie wszystkie zarzuty w niej podniesione są zasadne. Jak wynika bowiem z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, przy rozpoznawaniu wniosków z dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279) organ wydający orzeczenie obowiązany jest uwzględnić plan zagospodarowania przestrzennego obowiązujący w dacie orzekania. Kwestie planów zagospodarowania przestrzennego regulowała ustawa o zagospodarowaniu przestrzennym z dnia 7 lipca 1994 r. (tj Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze. zm.). Ustawa ta została zmieniona ustawą z dnia 21 grudnia 2001 r. o zmianie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2001 r., Nr 154, poz. 1804). Zgodnie z treścią art. 1 powyżej ustawy, jeżeli w terminie 8 lat od dnia wejścia w życie ustawy z 7 lipca 1994 r., tj. od dnia 1 stycznia 1995 r. do końca roku 2002, Rada Miasta podejmuje dwie uchwały, jedną dotyczącą uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy i drugą o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo jego zmiany, to dotychczasowe plany zagospodarowania przestrzennego zachowują ważność w granicach objętych uchwałą, jednak nie dłużej niż 9 lat od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. W aktach niniejszej sprawy nie ma uchwał Rady W., dotyczących uchwalenia studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego oraz o przystąpieniu do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo jego zmian, ani też żadnych innych dokumentów z których można by uzyskać takie informacje, a znajduje się tylko pismo z dnia [...] października 2002 r., nr [...] Urzędu [...], z którego arbitralnie wynika, że Plan Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego [...], zatwierdzony uchwałą Rady [...] z dnia [...] lutego 1993 r., nr [...] jest aktualnie obowiązującym dokumentem prawa miejscowego. Sytuacja powyższa uniemożliwia stwierdzenie przez skład orzekający, czy zaskarżona decyzja Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] wydana była na podstawie obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a tym samym ustalenie, czy jest prawidłowa, czy też narusza obowiązujące w tym zakresie przepisy prawa. Należy także podnieść, że w niniejszym postępowaniu Sąd nie badał kwestii nieodwracalnych skutków prawnych, zagadnienie to bowiem w stosunku do nieruchomości [...] położonej przy ul [...] rozstrzygnął wyrokiem z dnia 28 września 2002 r. (I SA 326/01) Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art.145 § 1 lit. c oraz art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło