I SA 1948/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka Płaczkowska WSA Daniela Kozłowska (spr.) Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie wywłaszczenia nieruchomości i odszkodowania 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Wojewody [...] na rzecz A. S. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 1948/03 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. [...], utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta P. z dni [...] kwietnia 2003 r., [...], o wywłaszczeniu na rzecz Gminy P. nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] m2, położonej w P. przy ul. [...], stanowiącej własność A. S. i ustaleniu odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość w wysokości [...] zł. Uzasadniając tę decyzję Wojewoda wskazał, że postępowanie w sprawie wywłaszczenia zostało wszczęte na wniosek Zarządu Miasta P.. Nieruchomość jest niezbędna w celu budowy "drogi I odcinek od ul. [...] do mostu przez [...] wraz z infrastrukturą techniczną w P.". Dla tej inwestycji Prezydent Miasta P. wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Rokowania z właścicielem nieruchomości o jej nabycie w drodze umowy były bezskuteczne. Wysokość odszkodowania ustalona została po uzyskaniu opinii rzeczoznawcy majątkowego. W dniu [...] lutego 2003 r. odbyła się rozprawa wywłaszczeniowa, podczas której strony zostały zapoznane z operatem, a jego autor udzielił wyjaśnień w zakresie jego treści. A. S. nie zgodził się z ceną nieruchomości ustaloną przez rzeczoznawcę i w dniu 18 marca 2003 r. przedstawił operat sporządzony przez innego rzeczoznawcę, który wartość przedmiotowej nieruchomości określił na kwotę [...] zł. Organ pierwszej instancji wykazał nieprawidłowości w operacie sporządzonym na zlecenie A. S. i nie przyjął go jako dowodu w sprawie ze względu na cel jego sporządzenia, tj. "oszacowanie wartości rynkowej nieruchomości gruntowej jako podstawa negocjacji za wywłaszczenie nieruchomości". Organ odwoławczy podzielił uwagi Prezydenta Miasta P. do tego operatu i jako zasadne ocenił nieprzyjęcie go jako dowodu w sprawie. Zgodnie z art. 130 ustawy o gospodarce nieruchomościami odszkodowanie ustala się według stanu i wartości nieruchomości w dniu wydania decyzji o wywłaszczeniu. Skarżący nie wykazał w odwołaniu, aby stan prawny i faktyczny nieruchomości uległ zmianie po dokonaniu ustalenia wartości nieruchomości przez biegłego. Teren, na którym zlokalizowana jest wywłaszczona nieruchomość objęty jest miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zespołu jednostek osadniczych P., zatwierdzonym uchwałą WRN z [...] grudnia 1984 r., którego ważność przedłużono uchwałą MRN w P. z dnia [...] marca 1990 r. Plan ten stanowił podstawę do wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] listopada 2001 r, która przesądza o niezbędności przedmiotowej nieruchomości na cel publiczny. Ocena zgodności decyzji z [...] listopada 2001 r. z planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami prawa nie może być przedmiotem niniejszego postępowania. A. S. w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł o uchylenie decyzji Wojewody i poprzedzającej ją decyzji Prezydenta Miasta P.. Wojewoda - mimo przedstawionych w odwołaniu zarzutów odnośnie wysokości odszkodowania - nie przeprowadził postępowania w tym zakresie, podtrzymał jedynie przedstawione przez organ pierwszej instancji argumenty dotyczące nieuwzględnienia jako dowodu w sprawie operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie skarżącego. Operat sporządzony na zlecenie Prezydenta Miasta P. nie odzwierciedla wartości rynkowej nieruchomości na dzień wydania decyzji o odszkodowaniu. Znaczna różnica ceny nieruchomości w poszczególnych operatach świadczy o konieczności dokonania konfrontacji tych opinii. Nieuwzględnienie przedłożonego przez stronę operatu jako dowodu w sprawie, poza naruszeniem zasad postępowania administracyjnego narusza również art. 75 § 1 k.p.a., nakazującym dopuszczenie jako dowodu wszystkiego, co się może przyczynić do wyjaśnienia sprawy, a co nie jest sprzeczne z prawem. Obowiązkiem Wojewody było wezwać rzeczoznawcę strony na rozprawę administracyjną. Wojewoda nie wziął także pod uwagę jeszcze jednego operatu szacunkowego sporządzonego na zlecenie Prezydenta przez W. S., który nie został stronie ujawniony. Wojewoda podał, że o zgodności decyzji o wywłaszczeniu z art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przesądza decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu nie odnosząc się do argumentów strony, że obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego nie określa precyzyjnie rozwiązań układu komunikacyjnego oraz zasad zagospodarowania terenów pod II przeprawę mostową. Należy zatem stwierdzić, że zaskarżona decyzja jest sprzeczna z art. 112 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z rysunku planu zagospodarowania przestrzennego wynika, że wywłaszczona działka nie znajduje się w części przeznaczonej na cele publiczne (drogę dojazdową do mostu), znalazła się tam dopiero w wyniku decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Odpowiadając na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i dodając, że operat sporządzony przez W. S., o którym mowa w skardze, nie został wykorzystany w postępowaniu administracyjnym o wywłaszczenie jako dowód w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jako uzasadniona podlegała uwzględnieniu. Skarżący zarzucił wydanym decyzjom naruszenie art. 112 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.). Zgodnie z tym przepisem przepisy rozdziału 4 ustawy stosuje się do nieruchomości położonych, z zastrzeżeniem art. 125 i 126, na obszarach przeznaczonych w planach miejscowych na cele publiczne. Uzasadniony jest zatem zarzut skargi, iż to plan miejscowy przeznaczający nieruchomość na cele publiczne przesądza o dopuszczalności wywłaszczenia, a nie jak przyjęły orzekające w sprawie organy decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Decyzja taka jest wprawdzie, stosownie do art. 116 ust. 2 pkt 2 ustawy jednym z dokumentów, które należy przedłożyć przy wniosku o wywłaszczenie, nie oznacza to jednak, że jest podstawą do stwierdzenia niezbędności wywłaszczenia, gdyż to określają plany miejscowe. Rozpatrując ponownie sprawę organy rozważą, czy wywłaszczenie przedmiotowej nieruchomości nie wymaga wydania decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego stosownie do art. 50 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) obowiązującej już w dniu wydania decyzji przez Wojewodę [...], który jednak nie wypowiedział się w tym zakresie. Zgodnie z art. 118 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami przeprowadzenie rozprawy administracyjnej po wszczęciu postępowania wywłaszczeniowego jest obowiązkowe. W niniejszej sprawie rozprawa taka odbyła się w dniu [...] lutego 2003 r. Z protokółu rozprawy wynika, że skarżący nie zgadzał się z ustaloną przez rzeczoznawcę ceną nieruchomości i zobowiązał się przedłożyć kontroperat w terminie 1 miesiąca. W związku z powyższym wniósł o odroczenie rozprawy wywłaszczeniowej. Protokół nie zawiera jednak informacji, czy wniosek skarżącego o odroczenie rozprawy został uwzględniony. Zaznaczyć należy, że zgodnie z art. 94 § 2 k.p.a. rozprawa może być odroczona z ważnej przyczyny. W ocenie Sądu - wobec treści wniosku skarżącego - zachodziła ważna przyczyna odroczenie rozprawy do czasu przedstawienia operatu sporządzonego na zlecenie skarżącego, a następnie konieczność jego oceny na rozprawie. Organ drugiej instancji nie odniósł się do zarzutu odwołania co do wartości dowodowej operatu przedstawionego przez skarżącego. Niedopuszczenie jako dowodu w sprawie tego operatu, choćby w celu porównania przedstawionych w nim ustaleń z ustaleniami operatu sporządzonego na zlecenie organu, nie zostało przez organy dostatecznie uzasadnione. Skoro w poszczególnych operatach wystąpiły tak istotne różnice w określeniu wartości nieruchomości, to dla ich usunięcia organ powinien rozważyć powołanie kolejnego rzeczoznawcy majątkowego. Niedopuszczenie dowodu z operatu sporządzonego na zlecenie skarżącego i niewyjaśnienie zarzutów co wartości wywłaszczonej nieruchomości powoduje, że decyzje wydane zostały z naruszeniem art. 7, 77, 80 i 75 § 1 k.p.a. W związku z powyższym Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "a" i "c", art. 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).