I SA 1963/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Joanna Runge-Lissowska Sędziowie NSA - Joanna Banasiewicz aWSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 28 maja 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w W. z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego m.[...] W. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., znak: [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 kpa oraz § 1 i § 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. – w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w m. [...] W. z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej – przewlekłe choroby narządu głosu – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w m. [...] W. decyzją z dnia [...] maja 2003 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 5 pkt 4a Ustawy z dnia 14 marca 1985 r. – o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. Nr 90 z 1998 r., poz. 575 z Późn. zm.) oraz § 1 ust. 1 i § 10 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. – w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) oraz orzeczenia lekarskiego z dnia [...].05.2003 r. wydanego przez Instytut Medycyny Pracy im. [...] w L. oraz dochodzenia epidemiologicznego – danych o narażeniu zawodowym zakładu pracy - orzekł o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej u A. S. W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, że jednostki służby zdrowia uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych, tj. [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w P.- Oddział w W. oraz Instytut Medycyny Pracy w L. orzekły, że po odliczeniu zwolnień lekarskich, urlopów macierzyńskich i wychowawczych oraz urlopów dla podratowania zdrowia, rzeczywisty czas pracy głosem wynosił 7 lat i 8 miesięcy, co zgodnie z aktualnie obowiązującymi poglądami dotyczącymi powstawania schorzeń narządu głosu nie stwarza ryzyka rozwoju choroby zawodowej. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W., rozpoznając sprawę jako organ II instancji, podzielił argumentację organu I instancji stwierdzając, iż A. S. była dwukrotnie badana przez jednostki uprawnione do orzekania w sprawie chorób zawodowych, które uznały, że brak jest podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej, a organy inspekcji sanitarnej nie mają uprawnień do zmiany orzeczeń lekarskich. Skargę na powyższą decyzję wniosła do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie A.S. Zdaniem skarżącej chorobę zawodową nabyła w trakcie pracy zawodowej, jako nauczyciel w przedszkolu, bowiem przed rozpoczęciem pracy jako nauczyciel, była poddana badaniom lekarskim, między innymi badaniom foniatrycznym, które nie wykazały schorzeń narządu głosu. Również w 1993 r. oraz kolejnych latach miała przeprowadzane badania foniatryczne, które nie wykazały żadnych zmian chorobotwórczych. Dopiero podczas kolejnego badania w 1997 r. stwierdzono zmiany chorobowe narządu głosu. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w skarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego podlegała – w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Przepisy wprowadzające ustawę –Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) – rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie z zastosowaniem przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem. Rozstrzygając sprawę w powyższym zakresie Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 powołanej ustawy – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi) co oznacza, iż może uwzględnić z urzędu inne zarzuty i w tym przedmiocie orzec. Definicję choroby zawodowej określa przepis § 1 ust. 1 rozporządzenia z dnia 18 listopada 1983 r. – w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Za choroby zawodowe uważa się choroby określone w wykazie chorób zawodowych, stanowiącym załącznik do rozporządzenia , jeżeli zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy. Oznacza to, że aby określone schorzenie uznać za chorobę zawodową, muszą być spełnione jednocześnie dwa warunki, a mianowicie choroba taka musi być wyszczególniona w wykazie chorób zawodowych, a nadto musi zaistnieć ścisły związek przyczynowy pomiędzy chorobą a działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia, występujących w miejscu pracy. Dla uznania zatem choroby zawodowej nie wystarczy samo rozpoznanie choroby wymienionej jako zawodowa w załączniku do rozporządzenia, ale konieczne jest stwierdzenie, że spowodowana ona została czynnikami szkodliwymi dla zdrowia występującymi w środowisku pracy. Za dokumenty niezbędne do ustalenia wystąpienia związku przyczynowego między rozpoznaną chorobą, a narażeniem pracownika na działanie występującego w środowisku pracy czynnika szkodliwego dla zdrowia rozporządzenie uznaje dochodzenie epidemiologiczne, informacje o zagrożeniach zawodowych, dokumentację dotyczącą przebiegu zatrudnienia (§ 7 ust. 4) Oznacza to, że te materiały dowodowe muszą być zgromadzone w postępowaniu, ale ocenione zgodnie z zasadami przewidzianymi w Kodeksie postępowania administracyjnego. Jeżeli orzeczenie lekarskie rozpoznaje chorobę zawodową, a dochodzenie epidemiologiczne wykazuje, że czynniki szkodliwe dla zdrowia występowały w środowisku pracy, przesłanki wymagane do stwierdzenia choroby zawodowej należy uznać za spełnione. Orzeczenie lekarskie nie rozpoznało choroby zawodowej u A. S., chociaż stwierdzono u skarżącej przewlekły suchy nieżyt gardła, przewlekły przerostowo-obrzękowy nieżyt błony śluzowej fałdów głosowych, stan po mikrochirurgii lewego fałdu głosowego, dysfonia hifpofunkcjonalna. Stwierdzona u skarżącej jednostka chorobowa została wymieniona w powołanym rozporządzeniu Rady Ministrów. Zgodnie z § 8 rozporządzenia upoważnione jednostki po dokonaniu oceny stanu zdrowia wydają orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej, które następnie wraz z posiadaną kompletną dokumentacją przesyłają Państwowemu Powiatowemu Inspektorowi Sanitarnemu. Na tej podstawie dopiero organ wydaje decyzję. Instytut Medycyny Pracy im. [...] w L. w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] grudnia 2002 r. rozpoznał u A. S. przewlekły suchy nieżyt gardła, przewlekły przerostowo-obrzękowy nieżyt błony śluzowej fałdów głosowych, stan po mikrochirurgii lewego fałdu głosowego, dysfonia hypofunkcjonalna. We wnioskach stwierdził, że po przeanalizowaniu całości dostarczonej dokumentacji przebiegu pracy zawodowej brak jest podstaw do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu. Zgodnie z Rozporządzeniem Rady Ministrów Nr 1115 w sprawie wykazu chorób zawodowych, szczegółowych zasad postępowania w sprawach zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania chorób zawodowych oraz podmiotów właściwych w tych sprawach, podstawą do rozpoznania choroby zawodowej narządu głosu jest stwierdzenie zmian organicznych w zakresie krtani w postaci guzków głosowych twardych, wtórnych zmian przerostowych fałdów głosowych bądź cech niedowładu fałdów głosowych spowodowany niewydolnością mięśni głosowych w przypadku gdy choroba narządu głosu spowodowana była nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej 15 lat. Natomiast łączny staż pracy w zawodzie nauczyciela u A. S. wynosi 18 lat z tym, że po odliczeniu zwolnień lekarskich, urlopów macierzyńskich, wychowawczych oraz urlopów dla poratowania zdrowia czasokres rzeczywistej pracy głosem wynosi 7 lat i 8 miesięcy, co nie stwarzało ryzyka rozwoju choroby zawodowej narządu głosu. Orzeczenie lekarskie nr [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w P. z dnia [...] grudnia 2002 r. w rozpoznaniu lekarskim podtrzymało rozpoznanie Instytutu Medycyny Pracy w L.., stwierdzając, iż zgodnie z aktualnymi poglądami dotyczącymi powstawania schorzeń narządu głosu w przebiegu wzmożonego wysiłku głosowego jest to zbyt krótki okres czasu by można z przeważającym prawdopodobieństwem uznać zawodową etiologię istniejących zmian chorobowych w obrębie krtani. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w W. stwierdził, iż po przeprowadzeniu przez Instytut Medycyny Pracy im. [...] w L. w trybie odwoławczym badania u A. S. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania choroby zawodowej uznając, iż obraz kliniczny stwierdzonych aktualnie zmian chorobowych sugeruje etiologię pozazawodową. Uchwałą z dnia 20 maja 2002 r. ONSA 2003/1/4 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że " chorobami zawodowymi są przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym w postaci guzków śpiewaczych, niedowładu strun głosowych i zmian przerostowych, wymienione w pkt 7 wykazu chorób zawodowych, stanowiącego załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983 r. w sprawie chorób zawodowych ( Dz. U. Nr 65, poz. 294 ze zm.) Dla uznania danej choroby za zawodową wystarczy stosownie do § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 listopada 1974 r. w sprawie chorób zawodowych – ustalenie, że choroba ta mieści się w wykazie chorób zawodowych i została spowodowana wykonywaniem zatrudnienia w warunkach narażających na jej powstanie. Wystarczy zatem samo stwierdzenie istnienia warunków narażających na powstanie danej choroby, nie jest natomiast konieczne udowodnienie, że w danym wypadku warunki takie ją spowodowały. Nie wyłączą to możliwości wykazania, że – mimo pracy w warunkach narażających na daną chorobę – jej powstanie w konkretnym wypadku nastąpiło z innych przyczyn , nie związanych z wykonywaniem zatrudnienia, jednakże nie dające się usunąć wątpliwości nie mogą być tłumaczone na niekorzyść pracownika, zatrudnionego w warunkach narażających na zachorowanie na daną chorobę zawodową. Z materiału dowodowego wynika, iż przyczyna powstania u skarżącej choroby zawodowej może być związane w nadmiernym wysiłkiem głosowym. Z orzecznictwa wynika, że w przypadku pozytywnego ustalenia, że stwierdzona choroba jest wymieniona wg wykazie chorób zawodowych i praca była wykonywana w warunkach narażających na jej powstanie, istnieje domniemanie związku przyczynowego między chorobą zawodową a warunkami narażającymi na jej powstanie. (wyrok z dnia 19 lipca 1984 r. II PRN 9/84 (OSNCP 1985 r. z 4, poz. 53). Wymaganie, że za chorobę zawodową – przewlekłe choroby narządu głosu związane z nadmiernym wysiłkiem głosowym może być uznane, wtedy gdy choroba narządu głosu spowodowana była nadmiernym wysiłkiem głosowym trwającym co najmniej piętnaście lat, nie znajduje uzasadnienia w przepisach prawa powszechnie obowiązującego. Z tych względów Sąd na zasadzie art.145 § 1pkt.1 lit a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, - orzekł jak w sentencji wyroku.