I SA 1965/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-11
Skład orzekający: Jan Paweł Tarno, Anna Łukaszewska-Macioch, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zły stan techniczny zabytku, który uniemożliwia jego użytkowanie i stanowi zagrożenie, może stanowić podstawę do skreślenia go z rejestru zabytków, mimo że jego wartość zabytkowa nie została zakwestionowana?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji naruszyły przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego, w szczególności zasady dochodzenia prawdy obiektywnej i wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji. Organy nie ustosunkowały się do wszystkich wniosków opinii biegłego, w tym tych dotyczących krytycznego stanu technicznego budynku i braku możliwości jego realnego odrestaurowania, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.Stan faktyczny
J. B. złożył skargę na decyzję Ministra Kultury utrzymującą w mocy decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków o odmowie skreślenia drewnianej chałupy z rejestru zabytków. Skarżący podnosił, że zły stan techniczny budynku stwarza zagrożenie i przekracza jego możliwości finansowe. Organy administracji uznały, że zły stan techniczny nie jest przesłanką do skreślenia zabytku z rejestru, a jego wartość zabytkowa nie została zakwestionowana.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Ministra Kultury oraz decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Ministra Kultury na rzecz J. B. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno /spr./ Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch NSA Cezary Pryca Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 maja 2004 r. sprawy ze skargi J. B. na decyzję Ministra Kultury z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy skreślenia z rejestru zabytków 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2002 r. nr [...]; 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3/ zasądza od Ministra Kultury na rzecz J. B. kwotę 10 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
ISA1965/02
UZASADNIENIE
Po rozpatrzeniu wniosku J. B. o ponowne rozpatrzenie sprawy Minister Kultury
decyzją z [...] czerwca 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Generalnego Konserwatora Zabytków z [...] lutego 2002 r., nr [...] o odmowie skreślenia z rejestru zab\tków drewnianej chałupy nr [...] znajdującej się w miejscowości R. gm. L.. W uzasadnieniu decyzji stwierdzono, że nie zachodzą żadne przesłanki określone w art. 16 ust. 1 ustawy z 15 lutego 1962 r. o ochronie dóbr kultury (Dz U z 1999 r. nr 98, poz. 1150 z późn. zm.). natomiast zły stan techniczny zabytku nie może być brany pod uwagę przy rozpatrywaniu sprawy o
skreślenie z rejestru zabytków. Uzupełniające postępowanie dowodowe przeprowadzone przez
Ministra wykazało, że stan techniczny budynku nie uległ zmianie, a jego wartość zabytkowa nie
została zakwestionowana.
W skardze do NSA J. B. wniósł o uchylenie decyzji Ministra Kultury z [...] czerwca 2002 r.. nr [...]. Podniósł, że stan techniczny chałupy jest tragiczny w stopniu stwarzającym zagrożenie dla zdrowia i mienia. Stwierdził, że dalsze utrzymywanie budynku przekracza jego możliwości finansowe, zaś Skarb Państwa nie chce wziąć tego ciężaru na siebie -Skansen w O. odmówił przejęcia obiektu.
W odpowiedzi na skargę Generalny Konserwator Zabytków wniósł o jej oddalenie, 4 podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem rozpoznania już w postępowaniu odwoławczym i nie wniosły żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko. Dodano, że skarżący nie kwestionuje, iż przedmiotowa chałupa jest zabytkiem. Natomiast brak środków finansowych nie może być podstawą uwzględnienia skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę -Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami
administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji
publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji orzekając w sprawie nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik postępowania.
Skarga jest zasadna, ponieważ zaskarżone decyzje zapadły z licznymi naruszeniami przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, i to w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W aktach administracyjnych sprawy znajduje się opinia biegłego Macieja Ciborowskiego, w której stwierdzono: "4. Wnioski merytoryczne
1. Budynek uległ niemal pełnej dekapitalizacji technicznej. Przywrócenie budynku do stanu
użytkowego wymaga wymiany około 80% oryginalnej substancji oraz bardzo poważnych
nakładów finansowych i fachowego wykonawstwa.
2. W obecnym stanie technicznym budynek nie kwalifikuje się do przywrócenia użytkowej
funkcji mieszkalnej konwencjonalnymi metodami remontowymi, bez równoczesnej utraty jego
walorów zabukowych.
3. Ewentualny zabieg konserwatorsko-remontowy polegający na planowej rozbiórce i ponownym
montażu budynku z rekonstrukcją elementów zniszczonych, wymagałby przebudowy podmurówki
oraz wymiany większości elementów ścian, znacznego zakresu napraw elementów stropu i dachu
oraz pełnego wykonania nowego pokrycia dachu.
4. Obiekt jest opuszczony i brak jest dla niego programu użytkowego, a wobec bardzo złego stanu
technicznego właściciel, prowadzący niewielkie gospodarstwo rolne, nie jest w stanie ponieść
ciężaru jego remontu i przywrócenia do stanu użytkowego lub trwałego zabezpieczenia budynku.
W tej sytuacji odrestaurowanie budynku w jego oryginalnej lokalizacji nie wydaje się realne.
W związku z powyższym, w świetle art. 16 ustawy z dnia 15 lutego 1962 o ochronie dóbr kultury i o muzeach (Dz.U. z r. 1999 nr 93 póz. 1150 z p.zm.) oceniam, że nie zachodzą uzasadnione przesłanki do skreślenie z rejestru zabytków obiektu drewnianej chałupy w miejscowości R., gmina L., województwo [...].
W związku z nikłym stopniem zachowania oryginalnej substancji budynku, nadającej się do konserwacji i dalszego wykorzystania, a stanowiącej o jego walorach zabytkowych, oraz wnioskami z opinii technicznej z dnia [...].04.2001, [...],[...], w której stan techniczny konstrukcji określono jako zagrażający dla zdrowia i życia, wnioskuję o zastosowanie innych uregulowań prawnych dających podstawę do skreślenia budynku z rejestru zabytków".
Zgodnie z art. 80 kpa organ administracji publicznej ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy dana okoliczność została udowodniona. W przedstawionej wyżej
opinii są zawarte dwojakiego rodzaju wnioski. Organ uznał za trafny tylko pierwszy z nich, nie ustosunkowując się ani słowem do drugiego z nich, czym naruszył cyt. na wstępie przepis w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Kolejnym tego rodzaju uchybieniem było naruszenie art. 107 § 3 kpa, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji powinno w szczególności zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organy administracji ograniczyły się do wypełnienia tylko pierwszej części dyspozycji cyt. przepisu, pomijając całkowitym milczeniem niekorzystne z ich punktu widzenia fragmenty opinii biegłego. Wskazane uchybienia w pełni uzasadniają stwierdzenie, że przeprowadzone w sprawie postępowanie administracyjne pozostawało w niezgodzie z zasadą dochodzenia prawdy obiektywnej.
W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) i art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku.
O kosztach postępowania orzeczono według art. 55 ust. 1 ustawy o Naczelnym Sądzie Administracyjnym w zw. z art. 97 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi i ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1271 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło