I SA 1977/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-02
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Daniela Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne, oparte na przesłance zależności od rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego dotyczącego zasiedzenia nieruchomości, zostało wydane z naruszeniem przepisów prawa?Ratio decidendi
Postanowienie o zawieszeniu postępowania administracyjnego w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne, oparte na art. 97 § 1 pkt 4 kpa, jest wadliwe, jeśli rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego dotyczącego zasiedzenia nieruchomości nie stanowi przesłanki niezbędnej do wydania decyzji odszkodowawczej i brak jest związku przyczynowego między tymi sprawami. W sytuacji, gdy nieruchomość ma uregulowany stan prawny, a właściciele są wpisani w księdze wieczystej, nie ma podstaw do zawieszania postępowania odszkodowawczego z powodu potencjalnego zasiedzenia.Stan faktyczny
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznał skargę W. S. i P. S. na postanowienie Wojewody, które utrzymało w mocy postanowienie Starosty o zawieszeniu postępowania w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość zajętą pod drogi publiczne. Zawieszenie oparto na art. 97 § 1 pkt 4 kpa, wskazując na konieczność rozstrzygnięcia przez sąd wniosku o stwierdzenie nabycia nieruchomości przez zasiedzenie. Skarżący podnieśli, że są właścicielami nieruchomości wpisanymi do księgi wieczystej, a na mocy przepisów przejściowych nieruchomość stała się własnością gminy, co uzasadnia ich wniosek o odszkodowanie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody oraz poprzedzające je postanowienie Starosty, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Daniela Kozłowska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi W. S. i P. S. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżone postępowanie oraz poprzedzające je postanowienie Starosty Powiatu G. z dnia [...] marca 2003 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu.
I SA 1977/03
UZASADNIENIE
Zaskarżonym postanowieniem nr [...] z dnia [...] lipca 2003 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie Starosty Powiatu G. z dnia [...] marca 2003 r. zawieszające z urzędu postępowanie w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość położoną w G. przy ul. [...] i [...] oznaczonych jako działki numer ewidencyjny [...] i [...] w obrębie [...].
W uzasadnieniu organ wskazał, że wnioskiem z dnia 29 listopada 2002 r. W. S. i P. S. wystąpili o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w G. przy ul. [...] i ul. [...] oznaczoną jako działki nr [...] i nr [...], zajętą po drogi publiczne.
Postanowieniem z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] Starosta Powiatu G. zawiesił na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 postępowanie w sprawie odszkodowania za tę nieruchomość, zobowiązując Gminę Miasto G. do złożenia w terminie do dnia 31 maja 2003 r. wniosku o stwierdzenie nabycia przedmiotowej nieruchomości przez zasiedzenie i przedłożenia dowodu, iż powyższy wniosek został wniesiony do Sądu Rejonowego.
Na postanowienie to wnieśli zażalenie W. S. i P. S., wnosząc o jego uchylenie.
Po rozpoznaniu zażalenia organ drugiej instancji podkreślił, że zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd.
Stosownie do art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) jedną z przesłanek przejęcia gruntu zajętego pod drogę publiczna na własność Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego (i tym samym prawnej możliwości ustalenia odszkodowania) jest wykazanie, iż grunt taki nie stanowił w dniu 31 grudnia 1998 r. własności Skarbu Państwa lub gminy.
Przepis ten nie może mieć przy tym zastosowania w przypadku uzyskania przez Skarb Państwa lub gminę własności nieruchomości z mocy prawa na podstawie odrębnych przepisów przed dniem 1 stycznia 1999 r.
Skarb Państwa lub gmina mogą bowiem złożyć stosowny wniosek do sądu powszechnego o stwierdzenie nabycia własności nieruchomości zajętej pod drogę publiczną w drodze zasiedzenia (art. 172 kc) lub też przemilczenia (art. 34 dekretu z dnia 8 marca 1956 r. o majątkach opuszczonych i poniemieckich – Dz. U. Nr 13, poz. 87 ze zm. w związku z art. 189 kc).
Organ wskazał, że z akt sprawy wynika, iż będące przedmiotem postępowania odszkodowawczego działki ewidencyjne nr [...] oraz nr [...] w obrębie [...] w G., od 1968 r. znajdowały się nieprzerwanie we władaniu Skarbu Państwa, reprezentowanego początkowo przez Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w G. a następnie przez Urząd Miejski.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższe postanowienie złożyli w terminie W. S. i P. S.. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia.
W uzasadnieniu skargi wskazali, że w dniu [...] grudnia 1997 r. Sąd Rejonowy w G. założył księgę wieczystą Kw nr [...] dla nieruchomości położonej w G. przy ul. [...] w obrębie [...] obejmującej działki: nr [...] o powierzchni [...] m2, nr [...] – ul. [...] o powierzchni [...] m2 oraz nr [...] – ul. [...] o powierzchni [...] m2. W dziale II zostali wpisani jako właściciele W. S. i P. S., wobec czego przedmiotowe działki w dniu 31 grudnia 1998 r. stanowiły ich własność, znajdując się we władaniu Skarbu Państwa reprezentowanego przez Urząd Miejski w G..
Na mocy art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. (Dz. U. z 1998 r., Nr 133, poz. 872) działki nr [...] oraz [...] w obrębie [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. stały się własnością Gminy Miasta G..
W dniu 29 listopada 2002 r. złożyli do Starostwa Powiatu G. wniosek o stosowne odszkodowanie.
Skarżący powołali się na treść art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Organy administracji pierwszej i drugiej instancji jako podstawę zawieszenia postępowania administracyjnego wskazały przepisy art. 97 § 1 pkt 4 kpa podnosząc, że istnieje prawne uzasadnienie możliwości nabycia nieruchomości przez Skarb Państwa w drodze zasiedzenia. Zdaniem organów rozstrzygnięcie w sprawie o zasiedzenie będzie miało wpływ na ocenę żądań o odszkodowanie.
Zgodnie z treścią art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Oznacza to, że bez rozstrzygnięcia prejudycjalnego wydanie decyzji w danej sprawie stanie się niemożliwe (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 września 2001 r., I SA 2314/00).
Dlatego musi istnieć związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, a zagadnieniem wstępnym. Gdy brak jest takiego związku zawieszenie postępowania na tej podstawie jest niedopuszczalne.
W niniejszej sprawie brak było podstaw do zawieszenia postępowania o ustalenie odszkodowania przewidzianego w art. 73 ust. 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczna (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.). Dla spraw o odszkodowanie, kwestie zasiedzenia nieruchomości nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego, bowiem nie sposób uznać, że istnieje związek przyczynowy pomiędzy rozstrzygnięciami sprawy o ustalenie odszkodowania, a zasiedzeniem nieruchomości.
Podniesione przez organ argumenty o konieczności uregulowania stanu prawnego nieruchomości są niezasadne.
Nieruchomość ma uregulowany stan prawny. Do chwili obecnej w księdze wieczystej Kw [...], jako właściciele nieruchomości wpisani są skarżący: W. S. i P. S. po ½ części każdy z nich.
Mając powyższe na uwadze uznać należy, że postanowienia organów pierwszej i drugiej instancji zostały wydane z naruszeniem przepisu art. 97 § 1 pkt 4 kpa i art. 100 § 1 kpa, a naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Dlatego z mocy art. 145 § 1 pkt 1c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) Sąd orzekł jak w pkt 1 wyroku.
Orzeczenie z pkt 2 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 wyżej wskazanej ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło