I SA 1987/03
WyrokWSA w Warszawie2004-01-14
Skład orzekający: Cezary Pryca, Daniela Kozłowska, Leszek Włoskiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy przy ustalaniu prawa do zasiłku celowego, dochód z gospodarstwa rolnego powinien być wliczany do dochodu rodziny, nawet jeśli wnioskodawca twierdzi, że nie osiąga z niego faktycznych dochodów z powodu braku budynków gospodarczych?Ratio decidendi
Dochód z gospodarstwa rolnego, ustalany na podstawie powierzchni przeliczeniowej zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, jest wliczany do dochodu rodziny przy ocenie prawa do zasiłku celowego, niezależnie od faktycznych dochodów z niego osiąganych. Nawet jeśli organy błędnie ustaliły okres, z którego pochodzą dochody, lub popełniły błąd rachunkowy, nie uzasadnia to uchylenia decyzji, jeśli przekroczenie kryterium dochodowego jest oczywiste.Stan faktyczny
K. G. złożył wniosek o pomoc finansową z powodu trudnej sytuacji materialnej. Organy pomocy społecznej odmówiły przyznania zasiłku celowego, uznając, że dochód rodziny, obejmujący rentę matki i dochód z gospodarstwa rolnego K. G., przekracza kryterium dochodowe. K. G. odwołał się, twierdząc, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego i nie osiąga z niego dochodów. Zarówno organ pierwszej instancji, jak i Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymały w mocy decyzję o odmowie przyznania świadczenia. K. G. złożył skargę do sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę K. G.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) NSA Leszek Włoskiewicz Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi K. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego oddala skargę
SA 1987/03
Uzasadnienie
Pismem z dnia 21 czerwca 2003 r. K. G. wystąpił do Ośrodka Pomocy Społecznej w C. o "pomoc i wsparcie z powodu niedostatecznych warunków materialnych" podając, że nie posiada żadnych dochodów i utrzymuje się z renty swojej matki H. G., którą się również opiekuje. Renta ta wraz zasiłkiem pielęgnacyjnym wynosi [...] zł. Do wniosku dołączył m.in. decyzję Powiatowego Urzędu Pracy w S. z dnia [...] maja 2003 r., z której wynika, że z dniem 21 maja 2003 r. został uznany za osobę bezrobotną bez prawa do zasiłku.
Z zaświadczenia Urzędu Gminy w C. z dnia [...] lipca 2003 r. wynika, że K. G. figuruje w rejestrach wymiarowych podatków i opłat lokalnych jako właściciel gospodarstwa rolnego o pow. [...] ha, co stanowi po przeliczeniu [...] ha.
Kierownik Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C., po uprzednim przeprowadzeniu wywiadu środowiskowego, decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], orzekł o odmowie przyznania pomocy finansowej K. G. W decyzji podano, że źródłem utrzymania rodziny jest emerytura H. G. w wys. [...] zł i dochód z gospodarstwa rolnego, którego właścicielem jest K. G., w wysokości [...] zł. Łączny dochód rodziny wynosi więc [...] zł i przekracza o kwotę [...] zł kryterium dochodowe zawarte w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej.
Pismem z dnia 16 lipca 2003 r. K. G. wniósł odwołanie od powyższej decyzji, w którym podał, że nie prowadzi gospodarstwa rolnego z powodu braku budynków gospodarczych i wobec tego kwalifikuje się do przyznania pomocy finansowej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Uzasadniając tę decyzję SKO w S. wskazało, że zasiłek celowy określony w art. 32 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby życiowej, a jego przyznanie zależy od uznania administracyjnego, co nie oznacza dowolności. Rozstrzygnięcie w tym przedmiocie jest wyznaczone przepisami ustawy o pomocy społecznej, a zwłaszcza kryterium dochodowym określonym w art. 4 ust. 1 ustawy i przesłankami z art. 3 tej ustawy, który określa sytuacje, w jakich osobom i rodzinom udziela się pomocy społecznej. Prawo do świadczeń z pomocy społecznej na mocy art. 4 ust. 1 przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę nie przekracza określonych kwot, przy jednoczesnym wystąpieniu jednej z okoliczności wymienionych w art. 3 ustawy o pomocy społecznej. Zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy dochód rodziny oznacza sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania. Dochody uzyskiwane przez rodzinę z gospodarstwa rolnego oraz ze źródeł poza rolniczych sumuje się. Dochód rodziny K. G. wynosi [...] zł plus [...] zł, co daje kwotę [...] zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej i wobec tego K. G. nie spełnia warunków do przyznania zasiłku celowego.
Od powyższej decyzji K. G. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W skardze podniósł, że posiada zerowy dochód z gospodarstwa rolnego, gdyż nie ma budynków gospodarczych.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w S. w odpowiedzi na skargę podtrzymało stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje.
Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 143, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym skarga K. G. podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Sąd uznał, że skarga nie może być uwzględniona, bowiem zaskarżone decyzje nie naruszają prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Przepisy ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (Dz. U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze zm.) stanowią, że celem pomocy społecznej jest zaspokajanie niezbędnych potrzeb życiowych osób i rodzin (art. 2 ust. 1). Równocześnie art. 2a ust. 1 pkt 2a stanowi, że jeżeli w przepisach ustawy jest mowa o dochodzie na osobę w rodzinie lub kryterium dochodowym na osobę w rodzinie - oznacza to dochód rodziny podzielony przez liczbę osób w tej rodzinie. Przepis art. 4 ust. 1 ustawy określa, że prawo do świadczeń pieniężnych z pomocy społecznej przysługuje osobom i rodzinom, których dochód na osobę nie przekracza kwot określonych w tym przepisie.
Zgodnie z art. 2a ust. 1 pkt 2 ustawy o pomocy społecznej do ustalenia uprawnień przyjmuje się sumę miesięcznych dochodów osób w rodzinie z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. K. G. wniosek o udzielenie pomocy złożył w Gminnym Ośrodku Pomocy Społecznej w C. w dniu 25 czerwca 2003 r. i wobec tego orzekające w sprawie organy powinny ustalić dochód w rodzinie K. G. z miesiąca maja 2003 r.
Obliczony w ten sposób dochód wynosi: [...] zł (renta H. G.) + [...] zł (dochód z gospodarstwa rolnego K. G.) = [...] zł i przekracza kryterium dochodowe określone w art. 4 ust. 1 ustawy o pomocy społecznej o kwotę [...] zł.
Zarówno w decyzji Kierownika Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej w C. jak i w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. wadliwie ustalono datę, według której należało określić wysokość dochodu rodziny K. G. Orzekające w sprawie organy przyjęły bowiem dochody z gospodarstwa rolnego z miesiąca czerwca, w którym obowiązywał już dochód z 1 ha przeliczeniowego w wysokości [...] zł, zamiast z miesiąca maja, tzn. z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku. Nie uzasadniało to jednak uchylenia wydanych decyzji bowiem przekroczenie dochodu, niezależnie od tego, czy był on obliczony według kryterium obowiązującego w miesiącu maju, czy czerwcu 2003 r. jest oczywiste.
Oświadczenie skarżącego K. G. o braku dochodu z gospodarstwa rolnego nie uzasadnia wyłączenia tego dochodu z sumy dochodów rodziny. Ustawa o pomocy społecznej nie uzależnia bowiem wliczenia dochodu z gospodarstwa rolnego, który jest na użytek tej ustawy ustalany jako kwota uzyskiwanego dochodu z 1 ha przeliczeniowego, od rzeczywiście osiąganych dochodów z tego gospodarstwa. Zgodnie z art. 2a ust. 2 ustawy przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości [...] zł, a dochody uzyskiwane przez rodzinę sumuje się. Gospodarstwo rolne K. G. stanowi [...] ha przeliczeniowego i według zasady określonej w tym przepisie uzyskuje się z niego dochód w wysokości [...] zł miesięcznie.
Wadliwe ustalenie przez Kierownika GOPS w C. dochodu i błąd rachunkowy w obliczeniu kwoty przekroczenia dochodu, do czego nie ustosunkowało się SKO w S. stanowi wprawdzie naruszenie przepisów postępowania (art. 77 § 1 k.p.a.), lecz nie uzasadnia jeszcze uchylenia zaskarżonych decyzji bowiem nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy. Także przyjęcie za podstawę do ustalenia kryterium dochodowego kwot, które obowiązywały w czerwcu 2003 r. nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy. Niezależnie bowiem od zastosowanych w sprawie kryteriów dochodowych, skarżącemu nie przysługiwał zasiłek celowy przy uwzględnieniu kryterium dochodowego obowiązującego zarówno w miesiącu maju, jak i czerwcu 2003 r.
Z powyższych względów Sąd, na podstawie art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło