I SA 1996/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-02
Skład orzekający: Ewa Dzbeńska, Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, Daniela Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy posiadanie zależne (najem) nieruchomości Skarbu Państwa przez jednostkę samorządu terytorialnego w dniu 1 stycznia 1999 r. stanowiło podstawę do nabycia tej nieruchomości z mocy prawa przez tę jednostkę na podstawie art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?Ratio decidendi
Posiadanie zależne nieruchomości Skarbu Państwa, takie jak najem, nie daje posiadaczowi władztwa w zakresie możliwości zarządzania i rozporządzania wynajętym mieniem, ani nie prowadzi do przekształceń własnościowych. W związku z tym, nie spełnia ono przesłanki 'władania' mieniem w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r., która wymaga władztwa dającego możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, zbliżonego do wykonywania władztwa przez właściciela. Skarga podlega oddaleniu.Stan faktyczny
Powiat R. złożył skargę na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Powiat R. prawa własności nieruchomości Skarbu Państwa. Powiat R. argumentował, że kluczowe jest ustalenie, kto władał nieruchomością w dniu 1 stycznia 1999 r., zgodnie z art. 60 ustawy reformującej administrację publiczną. W sprawie ustalono, że nieruchomość była własnością Skarbu Państwa i pozostawała w trwałym zarządzie Urzędu Wojewódzkiego, a także była wynajmowana Urzędowi Rejonowemu i Starostwu Powiatowemu.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka -Płaczkowska WSA Daniela Kozłowska Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 grudnia 2004 r. ze skargi Powiatu R. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa . oddala skargę
I SA 1996/03
UZASADNIENIE
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2003r., [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r., [...] o odmowie stwierdzenia nabycia z mocy prawa, nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat R. prawa własności nieruchomości zabudowanej Skarbu Państwa, położonej w R., przy ul. [...] obr. [...], oznaczonej w ewidencji jako działki nr nr: [...][...][...][...], o pow. [...] m2, nr księgi wieczystej KW [...] zabudowanej budynkiem administracyjnym wraz z częścią budynku obejmującą IV piętro.
W uzasadnieniu podniesiono, że przedmiotowa nieruchomość zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW nr [...] jest własnością Skarbu Państwa i jest w trwałym zarządzie [...] Urzędu Wojewódzkiego. Trwały zarząd na rzecz [...] Urzędu Wojewódzkiego ustanowiono decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999r.
Wcześniej Urząd Miejski w R. decyzją z dnia [...] marca 1986r. stwierdził użytkowanie przedmiotowej nieruchomości przez Urząd Wojewódzki w R.. W aktach sprawy znajduje się umowa najmu lokalu użytkowego z dnia [...] stycznia 1995r. zawarta pomiędzy Urzędem Wojewódzkim w R. jako Wynajmującym a Urzędem Rejonowym w R. jako Najemcą na podstawie której Urząd Rejonowy wynajmował przedmiotową część nieruchomości. W dniu [...] lutego 1999r. zawarto umowę najmu pomiędzy [...] Urzędem Wojewódzkim w R. a Starostwem Powiatowym na wynajem części nieruchomości.
Ponadto wskazano, że zgodnie z art. 336 k.c. rozróżnia się posiadanie samoistne i zależne. Pierwsze jest właścicielskim, charakteryzuje się tym, że posiadacz włada rzeczą w takim zakresie, jak to czyni właściciel. Obok woli posiadania jak właściciel konieczne jest także faktyczne władztwo nad rzeczą. Istnienie jednego tylko z dwóch elementów nie decyduje o posiadaniu. O charakterze posiadania decyduje obok woli także zakres posiadania. Istotą posiadania zależnego w rozumieniu art. 336 k.c. jest władztwo nad rzeczą w zakresie odpowiadającym prawu podmiotowemu - innemu niż własność - które posiadacz wykonuje. Posiadanie zależne powstaje na ogół w wyniku wydania rzeczy na podstawie umowy o czasowe z niej korzystanie. Ten kto korzysta z lokalu na podstawie umowy najmu jest posiadaczem zależnym we własnym imieniu i dla siebie wykonuje władztwo nad rzeczą tylko w granicach prawa najmu, jest więc posiadaczem zależnym.
Na powyższą decyzję wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego Powiat R. domagając się jej uchylenia. W skardze podnosi, że istota zagadnienia sprowadza się do ustalenia, kto władał przedmiotowym majątkiem Skarbu Państwa w dniu I stycznia 1999 roku. Ustalenie tej okoliczności ma istotne znaczenie z uwagi na treść art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Ustawa nie różnicuje pojęcie władania na mocniejsze i słabsze ani nie wspomina czy za władanie można uznać też faktyczne władztwo nad rzeczą .
Minister Skarb Państwa wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje:
Na wstępie należy wyjaśnić, że skarga wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - prawo o ustrojów sądów administracyjnych i ustawę prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, póz. 1271 z póz. zm.) podlegała rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270.)
Skarga jest nie zasadna zaskarżona decyzja nie narusza prawa.
Zgodnie z art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administracji publicznej (Dz. U. Nr 113, poz. 872 ze zm.), mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego, na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów tej ustawy, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowił inaczej. Zastosowanie tego przepisu możliwe jest tylko w przypadku, gdy wszystkie przesłanki występują łącznie.
Nie ulega wątpliwości, że użyte w art. 60 ust. 1 ustawy z 13 października 1998 r. -Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133 poz872) pojęcie "władania" mieniem Skarbu Państwa zrodziło szereg wątpliwości, zarówno w orzecznictwie administracyjnym, jak i Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wykładnia tego pojęcia była również przedmiotem rozważań Sądu Najwyższego. W wyroku z 4 grudnia 2002 r.. III RN 206/01 Sad Najwyższy stanął na stanowisku, że pojęciem tym objęto jedynie takiego rodzaju władztwo nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela.
Skład orzekający w niniejszej sprawie w pełni podziela ten pogląd. W niniejszej sprawie nie ma sporu co do tego, że właścicielem mienia jest Skarb Państwa, bowiem zgodnie z odpisem z księgi wieczystej KW nr [...] nieruchomość jest własnością Skarbu Państwa i jest w trwałym zarządzie [...] Urzędu Wojewódzkiego. Trwały zarząd na rzecz [...] Urzędu Wojewódzkiego potwierdzono decyzją Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nr [...] z dnia [...] kwietnia 1999r. Wcześniej Urząd Miejski w R. decyzją z dnia [...] marca 1986r. stwierdził użytkowanie przedmiotowej nieruchomości przez Urząd Wojewódzki w R.. Poza sporem pozostaje fakt zawarcia umowy najmu lokalu z dnia [...] stycznia 1995r. pomiędzy Urzędem Wojewódzkim w R. jako Wynajmującym a Urzędem Rejonowym w R. jako Najemcą na podstawie której Urząd Rejonowy wynajmował przedmiotową część nieruchomości. W dniu [...] lutego 1999r. zawarto umowę najmu pomiędzy [...] Urzędem Wojewódzkim w R. a Starostwem Powiatowym na wynajem części nieruchomości.
Posiadanie zależne mienia Skarbu Państwa (najem) nie daje posiadaczowi zależnemu władztwa w zakresie możliwości zarządzania i rozporządzania wynajętym mieniem, nie prowadziło również do przekształceń własnościowych mienia Skarbu Państwa.
W tym stanie faktycznym i prawnym stwierdzić należy, ze zaskarżona decyzja odpowiada prawu co prowadzi do oddalenia skargi na podstawie art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło