I SA 2002/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz /spr./ WSA Krystyna Kleiber Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. sprawy ze skarg K.S. i J.B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargi I SA 2002/03 UZASADNIENIE Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz art. 9 a i art. 215 ust 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (t.j. Dz. U. Nr 46, poz. 543), po rozpatrzeniu odwołania K.S. i J.B. od decyzji Prezydenta W. z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu przedstawiono następujący stan sprawy: Prezydent W. decyzją z dnia [...] listopada 2002 r., nr [...] odmówił przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], uregulowaną w księdze wieczystej "[...]", uznał bowiem, że nie został spełniony jeden z warunków umożliwiających przyznanie odszkodowania za budynek znajdujący się na omawianej nieruchomości, ponieważ przeszedł on na własność Skarbu Państwa przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Ponadto ustawodawca nie przewidział możliwości wypłacenia odszkodowania za działkę zabudowaną na dzień wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. W złożonym do powyższej decyzji odwołaniu K.S. i J.B. kwestionowały zasadność powyższego rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji i wniosły o ponowne rozpatrzenie sprawy. W wyniku rozpatrzenia odwołania i zbadania akt sprawy Wojewoda [...] stwierdził, co następuje: Wskazana w rozstrzygnięciu decyzji nieruchomość [...] przy ul. [...] została przejęta na rzecz Skarbu Państwa w trybie przepisów dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Zatem w sprawach odszkodowań za niektóre kategorie nieruchomości objętych działaniem wymienionego dekretu ma aktualnie zastosowanie przepis art. 215 cytowanej wyżej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. W myśl ust 2 tego artykułu, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości, stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność Państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r. Akta sprawy zawierają orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] sierpnia 1953 r., nr [...] w którym stwierdza się, iż wszystkie budynki (fragmenty murów) położone na przedmiotowym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Przejęcie tych budynków na rzecz Skarbu Państwa nastąpi – zgodnie z treścią orzeczenia – w dniu 25 sierpnia 1953 r. Fakt objęcia z tą datą w posiadanie przez Skarb Państwa budynków znajdujących się na posesji przy ul. [...] potwierdza m.in. protokół z dokonania oględzin budynków (k. 11). W omawianej sprawie bezsporne jest, że budynki stały się własnością Skarbu Państwa w dniu uprawomocnienia się orzeczenia z dnia [...] sierpnia 1953 r., to jest przez dniem 5 kwietnia 1958 r. Mając powyższe na uwadze uznano, że Prezydent W. miał podstawy do odmowy przyznania odszkodowania za przedmiotowy budynek. Odrębnego wyjaśnienia wymagała kwestia odszkodowania za grunt. Zgodnie z prezentowanym stanowiskiem doktryny (D. K., E. M.- [...], Wydanie II, Z. 2000), odszkodowanie za grunt zabudowany domem jednorodzinnym (lub jakimkolwiek innym) nie przysługuje. Z art. 215 ust 2 wynika, że przy orzekaniu o odszkodowaniu za dom lub działkę wspólne są tylko zasady jego ustalania, różne są natomiast przesłanki. Warunkiem koniecznym przyznania odszkodowania za dom jednorodzinny jest jego przejęcie na własność Państwa, po dniu 5 kwietnia 1958 r. Ustawa nie przewiduje, na co wskazał w uzasadnieniu decyzji organ pierwszej instancji, odszkodowania za grunt pod takim domem, gdyż grunt pod takim domem przeszedł na własność Państwa bez odszkodowania. Przemawia za tym gramatyczna wykładnia art. 215 ust 2 cytowanej ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. Wynika z niej, że uprawnieni do odszkodowania są poprzedni właściciele, dwóch rodzajów nieruchomości – domów jednorodzinnych oraz działek, które mogły być pod takie domy przeznaczone. Odszkodowanie przysługuje przy tym za inną działkę niż ta pod domem jednorodzinnym. Zawarta w art. 215 ust 2 przesłanka faktycznej możliwości władania działką odnosi się bowiem do działki niezabudowanej, która mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a nie do działki pod budynkiem jednorodzinnym. Powyższą decyzję zaskarżyły do Naczelnego Sądu Administracyjnego K.S. i J.B.. Skarżące zarzuciły, że wszystkie dotychczasowe decyzje dotyczące nieruchomości położonej w W., ul. [...] "[...]", która została zabrana na rzecz Skarbu Państwa dekretem z dnia 26 października 1945 r. są krzywdzące. Za nieruchomość powinno być przyznane odszkodowanie, a jeśli nie pozwala na to sytuacja finansowa Gminy, to powinna być przyznana inna działka o podobnej wielkości i wartości. Wojewoda [...] w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który z dniem 1 stycznia 2004 r. na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stał się właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje: Skargi nie zasługiwały na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Skarga na decyzję administracyjną może być uwzględniona jedynie w przypadku, gdy sąd badając legalność zaskarżonej decyzji stwierdzi, że narusza ona przepisy prawa w sposób wskazany w art. 145 § 1 tej ustawy. W takim przypadku, w zależności od stwierdzonego uchybienia, zaskarżona decyzja podlega uchyleniu, stwierdzeniu nieważności bądź też sąd stwierdza, że została ona wydana z naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej nie występowała żadna z takich sytuacji. Odmowa przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w W., przy ul. [...], oznaczoną hip. "[...]" o powierzchni [...] m2, która stanowiła dawniej własność P. i M. małżonków S., a których spadkobiercami są K.S. i J.B. nie narusza przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę zaskarżonej decyzji, nie stwierdzono także, by w toku postępowania uchybiono w sposób mający wpływ na treść rozstrzygnięcia przepisom kodeksu postępowania administracyjnego. Przedmiotowa nieruchomość położona jest na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279 ze zm.). Nieruchomość ta zabudowana była domem jednorodzinnym. Wniosek dekretowy nie został złożony, wobec czego budynki położone na gruncie nieruchomości przeszły na podstawie art. 8 powołanego dekretu na własność Skarbu Państwa, co potwierdzono w orzeczeniu administracyjnym Prezydium Rady Narodowej W. z dnia [...] sierpnia 1953 r., nr [...]. Protokołem z dnia [...] sierpnia 1953 r. znajdujący się na nieruchomości budynek mieszkalny objęty został w posiadanie na rzecz Skarbu Państwa. Rozpatrując wniosek J.B. i K.S. dotyczący przyznania odszkodowania za opisaną wyżej nieruchomość organy administracji publicznej prawidłowo zinterpretowały i zastosowały art. 215 ust 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. W sposób nie budzący wątpliwości zostało w sprawie ustalone, że dom położony na działce przy ul. [...] w W. przeszedł na własność Państwa przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Sąd w składzie orzekającym podziela przedstawioną w zaskarżonej decyzji wykładnię art. 215 ust 2 powołanej ustawy, iż zgodnie z tym przepisem uprawnieni do odszkodowania są poprzedni właściciele dwóch rodzajów nieruchomości – domów jednorodzinnych oraz działek, które mogły być pod takie domy przeznaczone, przy czym odszkodowanie przysługiwać może za inną działkę, niż działka pod domem jednorodzinnym. Z powyższych względów uznano skargi za nieuzasadnione i na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.