I SA 2025/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska (spr.) WSA Krystyna Kleiber Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego 1) uchyla zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. I SA 2025/03 UZASADNIENIE Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu zażalenia Syndyka masy upadłościowej [...] Zakładu Przemysłu [...] w R. SA w upadłości, na postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] maja 2003 r., w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie stwierdzenia nabycia przez [...] Zakład Przemysłu [...] w R. z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., oznaczonego jako działka nr [...] uchylił zaskarżone postanowienie w całości i umorzył postępowanie przed organem pierwszej instancji w przedmiocie zawieszenia postępowania uwłaszczeniowego. W uzasadnieniu postanowienia organ drugiej instancji wskazał, że Wojewoda [...] działając na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa zawiesił postępowanie w sprawie nabycia przez [...] Zakład Przemysłu [...] w R. z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. prawo użytkowania wieczystego gruntu położonego w R., oznaczonego jako działka nr [...] o powierzchni [...] ha – do czasu zakończenia postępowania toczącego się przed Wojewodą [...] z wniosku A. S. o wydanie decyzji stwierdzającej, że w stosunku do majątku ziemskiego w R., będącego własnością J. S., w części stanowiącej zespół [...], nie ma zastosowania art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. z 1945 r. Nr 3, poz. 13 ze zm.). Syndyk masy upadłościowej [...] Zakładu Przemysłu [...] w R. SA w upadłości, złożył zażalenie na postanowienie z dnia [...] maja 2003 r., kwestionując rozstrzygnięcie organu wojewódzkiego. Rozpatrując zażalenie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, że zgodnie z art. 97 § 1 pkt 4 kpa organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez innym organ lub sąd. W trakcie toczącego się przed Wojewodą [...] postępowania uwłaszczeniowego, pismem z dnia 26 lutego 2002 r. A. S. - następca prawny byłej właścicielki wystąpił do tego organu z wnioskiem o wydanie decyzji stwierdzającej, iż w stosunku do zespołu [...] będącego częścią majątku ziemskiego w R. nie ma zastosowania przepis art. 2 ust. 1 lit. e ustawy z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej. Organ drugiej instancji podkreślił, że zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) uwłaszczenie z dniem 5 grudnia 1990 r. państwowych i komunalnych osób prawnych dotyczy gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy. Rozstrzygnięcie sprawy wniosku z dnia 26 lutego 2002 r. stanowi zagadnienie istotne i warunkujące rozstrzygnięcie Wojewody [...] w przedmiotowym postępowaniu uwłaszczeniowym. Zdaniem organu przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa nie daje podstaw do zawieszenia postępowania w przypadku, gdy rozstrzygnięcie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez ten sam organ administracji publicznej w odrębnym postępowaniu administracyjnym, skoro w przepisie tym stwierdzono, iż organ administracji publicznej zawiesza postępowanie, gdy rozpatrzenie sprawy i wydanie decyzji zależy od uprzedniego rozstrzygnięcia zagadnienia wstępnego przez inny organ lub sąd. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie złożył A. S. i wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia. Skarżący podniósł, że postanowienie jest niezgodne z prawem i narusza przepisy art. 97 § 1 pkt 4 kpa oraz art. 200 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, gdyż rozstrzygnięcie sprawy o wyłączenie przedmiotu postępowania z zakresu działania dekretu z 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13), nie może nastąpić w przedmiotowym postępowaniu, a uwłaszczenie naruszałoby prawa osób trzecich, w tym skarżącego. W odpowiedzi na skargę Prezes Zarządu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Organ podniósł, że zarówno rozpatrzenie wniosku A. S., jak i rozpatrzenie wniosku o uwłaszczenie złożonego przez Syndyka [...] Zakładu Przemysłu [...] SA, należy do organu wojewódzkiego, jako organu właściwego. W tej sytuacji nie ma zastosowania przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa, odnoszący się do innego organu, co znalazło wyraz w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sądy administracyjne badają m.in. legalność orzeczeń administracyjnych, to jest, czy zostały one wydane przez uprawnione organy oraz na podstawie właściwych przepisów prawa materialnego i przy zachowaniu przepisów prawa procesowego. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Na wstępie podnieść należy, że uszło uwadze organów obydwu instancji, że w postępowaniu administracyjnym nie brały udziału wszystkie strony tego postępowania. Jak wynika z treści wniosku A. S. z dnia 25 lutego 2002 r. nieruchomość położona w R. stanowiła własność J. S. Z załączonych do akt postępowania administracyjnego odpisów postanowień Sądu Rejonowego w C. w sprawie [...]; Sądu Rejonowego dla W. w sprawie [...] wynika, że po J. S. pozostali jeszcze inni spadkobiercy oprócz A. S. Jednakże osoby te nie brały udziału w postępowaniu administracyjnym. Wskazać należy, że pomimo, iż z wnioskiem z dnia 25 lutego 2002 r. wystąpił tylko A. S., to jednakże pozostałym spadkobiercom po J. S. przysługują prawa strony w rozumieniu art. 28 kpa, bowiem postępowanie dotyczy ich interesu prawnego. Osoby te mają także interes prawny w udziale w postępowaniu z wniosku [...] Zakładu Przemysłu [...] SA w R. i powinny być im doręczone odpisy postanowień Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r. i Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r. Nie powiadomienie stron o postępowaniu narusza przepisy art. 7, 8 i 10 kpa w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i skutkuje uchyleniem decyzji organów obydwu instancji z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). Podnieść bowiem należy, że aczkolwiek sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, to jednakże nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 wyżej wskazanej ustawy). Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, że ma racją skarżący, że zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Postępowanie o uwłaszczenie Spółki "[...]", prowadzone w trybie art. 200 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) i postępowanie prowadzone z wniosku A. S. o stwierdzenie, że nieruchomość nie podpada pod działanie art. 2 ust. 1 lit. e dekretu z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej (Dz. U. Nr 3, poz. 13 ze zm.), prowadzone są w odrębnych trybach i na różnych podstawach prawnych. Ewentualne odwołania od orzeczenia organu pierwszej instancji będą także rozpoznawane przez inne organy drugoinstancyjne. Wobec powyższego należy uznać, że Wojewoda w obydwu postępowaniach jest innym organem w rozumieniu art. 97 § 1 kpa (vide orzeczenie NSA z 25 stycznia 2000 r., I SA 1725/99, ONSA 2001/1/44). Dlatego z mocy art. 145 § 1 pkt 1 lit. b) i c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w pkt 1 wyroku. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt 2 wyroku uzasadnione jest treścią art. 152 wyżej wskazanej ustawy.