I SA 2039/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie WSA Elżbieta Lenart (spr.) WSA Elżbieta Sobielarska Protokolant Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa - oddala skargę – Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Województwo [...] mienia nieruchomego stanowiącego własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodzą lokale biurowe znajdujące się w budynku [...] położonym w K. przy Alei [...] o łącznej powierzchni użytkowej [...] m² oraz udziału w nieruchomości wspólnej, tj. w częściach wspólnych budynku i w nieruchomości gruntowej. Z uzasadnienia decyzji organu wynika, że Marszałek Województwa [...] wnioskiem z dnia 4 lutego 1999 roku - powołując się na art. 60 ust.1i2 i art.61 ust.1 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) w związku z art. 49 ustawy o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 91, poz.576) - wystąpił o stwierdzenie nabycia z mocy prawa przez samorząd województwa - Województwo [...] - własności mienia Skarbu Państwa, budynku [...] położonego w K. przy Alei [...] - lokale biurowe o łącznej powierzchni użytkowej [...] m² oraz udziału w nieruchomości wspólnej, tj. w częściach wspólnych budynku i w nieruchomości gruntowej. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] września 1999 roku znak [...] odmówił stwierdzenia nabycia własności w/w mienia. Od powyższej decyzji odwołał się Zarząd Województwa [...] pismem z dnia 22 września 1999 roku. Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] grudnia 1999 roku, znak [...] uchylił zaskarżoną decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpoznania przez organ I instancji, wskazując w uzasadnieniu, że wydana decyzja Wojewody [...] jest oparta na trzech różnych przepisach, które przewidują odrębne tryby przekazywania mienia Skarbu Państwa. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2003 roku, znak [...] odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku przez Województwo [...] mienia nieruchomego stanowiącego własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodzą lokale biurowe znajdujące się w budynku [...] położonym w K. przy Alei [...] - pokoje na parterze nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] i [...]; na I piętrze pokoje nr [...], [...], [...], i [...]; II piętrze pokoje nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; na III piętrze pokoje nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], i [...] o łącznej powierzchni użytkowej [...] m2 oraz udziału w nieruchomości wspólnej tj. częściach wspólnych budynków i w nieruchomości gruntowej. W uzasadnianiu stwierdził on, że na podstawie decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] września 1996 roku, znak [...] zarządcą przedmiotowej nieruchomości był Urząd Wojewódzki w K.. Z mocy art. 199 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 roku, nr 46, poz. 543 ze zm.) zarząd przekształcił się w trwały zarząd i nieruchomość pozostawała w trwałym zarządzie Urzędu Wojewódzkiego. Na podstawie art. 12 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące (...) dotychczasowe urzędy w tym Urząd Wojewódzki w K. stały się z dniem 1 stycznia 1999 roku urzędami wojewódzkimi. Decyzją z dnia [...] maja 1999 roku znak [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji zmienił decyzje Kierownika Urzędu Rejonowego z dnia [...] września 1996 roku, znak [...] w ten sposób, że wyrazy "Przekazać w zarząd na rzecz Urzędu Wojewódzkiego w K." zastąpił wyrazami "Przekazać nieodpłatnie w trwały zarząd na rzecz [...] Urzędu Wojewódzkiego". Fakt, że w/w urząd zawarł umowy najmu poszczególnych lokali, nie spowodował wygaśnięcia trwałego zarządu i nie przenosił władania - o jakim mowa w art. 60 powołanej ustawy - na najemców, a zatem najem nie mógł przekształcić się we własność. Tak więc nie została spełniona przesłanka "władania" z art. 60 wyżej wymienionej ustawy. Od powyższej decyzji odwołał się Zarząd Województwa [...], wnosząc o jej uchylenie oraz podnosząc w uzasadnieniu, iż nie można się zgodzić z interpretacją dotyczącą terminu "władanie" występującego w art. 60 wyżej wymienionej ustawy jako władanie tylko na podstawie tytułu prawnego. Po rozpoznaniu odwołania Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] lipca 2003r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r. znak [...]. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Województwo [...] wnosiło o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając jej naruszenie: 1) przepisów prawa materialnego tj. art.60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. nr 133, poz. 872 ze zm.) 2) przepisów prawa procesowego tj. art. 7 i 107 § 3 k.p.a. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja ta nie narusza przepisów prawa materialnego jak i procesowego. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Przy czym kontrola Sądu sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Powyższe oznacza, że sąd administracyjny nie jest kolejną instancją odwoławczą od ostatecznej decyzji administracyjnej a - jak wspomniano wyżej - ocenia ten akt pod względem legalności. W związku z powyższym, rozpatrując materiał dowodowy zgromadzony w niniejszej sprawie i oceniając podniesione w skardze zarzuty, Sąd doszedł do przekonania, że nie podważają one legalności zaskarżonej decyzji. Minister Skarbu Państwa wydając decyzję z dnia [...] lipca 2003r. utrzymującą w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2003r. znak [...] odmawiającą stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999r. przez Województwo [...] mienia nieruchomego stanowiącego własność Skarbu Państwa, w skład którego wchodzą lokale biurowe znajdujące się w budynku [...] położonym w K. przy Alei [...] o łącznej powierzchni użytkowej [...] m² oraz udziału w nieruchomości wspólnej, tj. w częściach wspólnych budynku i w nieruchomości gruntowej, orzekł prawidłowo. Zgodnie z art. 60 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej i niniejszej ustawy staje się z dniem 1 stycznia 1999 r. z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego. Nabycie mienia stwierdza wojewoda w drodze decyzji. Wymieniona ustawa nie zawiera własnej definicji pojęcia "mienie" oraz "władanie". Pojęcia te są zdefiniowane w kodeksie cywilnym. Zgodnie z art. 44 k.c. mieniem jest własność i inne prawa majątkowe, natomiast władanie jest opisywane w tym kodeksie jako synonim posiadania, czyli stanu faktycznego, polegającego na faktycznym władztwie nad rzeczą. Stwierdzenie nabycia mienia, które pozostawało we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych, o których stanowi art. 60 ust. 1 Przepisów wprowadzających (...) jest czynnością procesową podejmowaną w ramach postępowania administracyjnego, zmierzającego do wydania decyzji w przedmiocie nabycia mienia przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Nabycie mienia następuje wprawdzie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r., ale wymaga wydania przez wojewodę decyzji, która ma charakter deklaratoryjny i stanowi podstawę wpisu w księgach wieczystych. Decyzja wydana na podstawie art. 60 ust. 3 powyższej ustawy nie tylko potwierdza nabycie mienia przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego, ale także z uwagi na konieczność przeprowadzenia postępowania administracyjnego oparta jest na ustaleniach z tego postępowania, dotyczących zwłaszcza poszczególnych składników mienia, które podlegają stwierdzeniu nabycia. Wojewoda [...] wskazał, że przedmiotowa nieruchomość została przekazana nieodpłatnie w trwały zarząd na rzecz [...] Urzędu Wojewódzkiego. Na nieruchomości znajduje się budynek [...],w którym znajdują się liczne lokale biurowe najpierw użytkowane przez instytucje i jednostki organizacyjne przejęte przez samorząd województwa, a następnie przez Województwo [...] na podstawie umowy zawartej w dniu [...] listopada 1999 r. Wojewoda [...] prawidłowo przyjął, że przepis art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną posługuje się pojęciem władania a nie władania faktycznego. W związku z tym, termin władanie obejmuje jedynie władanie oparte na tytule prawnym, nie zaś stan faktycznego władztwa nad rzeczą. Konsekwencją takiego stanu rzeczy jest odmowa stwierdzenia nabycia mienia Skarbu Państwa w przypadku, gdy przejmowana przez samorząd jednostka nie legitymowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. żadnym tytułem prawnym do mienia. Materiał dokumentacyjny sprawy wskazuje, że instytucje i jednostki organizacyjne przejęte przez samorząd województwa, które zajmowały pomieszczenia na terenie przekazywanego mienia, nie legitymowały się tak rozumianym tytułem prawnym. W tej sytuacji, władanie przysługiwało [...] Urzędowi Wojewódzkiemu, gdyż tylko on legitymował się przesłanką przewidzianą w art. 60 ust.1ustawy, od której zależy komunalizacja. Powyższy pogląd znajduje potwierdzenie w stanowisku jakie zaprezentował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 4 grudnia 2002r., sygn. akt III RN 206/01 stwierdzając, że władztwo oparte na umowie (tytule obligacyjnym) nie może mieć skutku dalej idącego niż trwały zarząd, mający w świetle ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r o gospodarce nieruchomościami charakter zbliżony do prawa własności. Jest to pogląd zgodny z utrwalonym orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego, który w wyroku z dnia 11 grudnia 2001r. sygn. akt I SA 1244/00 stwierdził, że posiadanie zależne mienia Skarbu Państwa, w tym nieruchomości, nie dawało posiadaczowi zależnemu władztwa w zakresie możliwości zarządzania i rozporządzania wynajętym mieniem, wznoszenia na cudzym gruncie budowli, nie prowadziło również do przekształceń własnościowych mienia Skarbu Państwa. Nie można więc mówić o "władaniu" w przypadku, gdy nie ma dokumentu świadczącego o tytule prawnym do nieruchomości. Poza sporem pozostaje fakt, że przedmiotowa nieruchomość stanowi własność Skarbu Państwa i została przekazana w zarząd Urzędowi Wojewódzkiemu w K. a obecnie w trwały zarząd [...] Urzędowi Wojewódzkiemu. W tej sytuacji faktyczne dysponowanie mieniem przez instytucje i jednostki organizacyjne przejęte przez samorząd województwa – bez formalnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości – nie może być podstawą do uznania Województwa [...] za stronę niniejszego postępowania. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.