I SA 2042/03
WyrokWSA w Warszawie2005-01-07
Skład orzekający: Sędzia NSA Joanna Banasiewicz, Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędzia WSA Krystyna Kleiber
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, prawidłowo zastosowały przesłanki określone w art. 156 § 1 pkt 1 i 2 k.p.a., uwzględniając przy tym termin 10 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji, a także czy organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę w jej całokształcie?Ratio decidendi
Organy administracji publicznej, prowadząc postępowanie nadzorcze w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji, naruszyły prawo, ponieważ nie rozpoznały sprawy w jej całokształcie, pomijając ocenę decyzji w świetle przesłanki rażącego naruszenia prawa z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ponadto, organ odwoławczy nie zastosował się do zasady dwuinstancyjności, ograniczając się jedynie do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Uchybienia te mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co uzasadnia uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 1993 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste nieruchomości. Wojewoda [...] stwierdził wydanie tej decyzji z naruszeniem prawa, ale nie mógł stwierdzić jej nieważności z uwagi na upływ 10 lat. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał decyzję Wojewody w mocy. Prezydent Miasta L. zaskarżył decyzję Prezesa, zarzucając m.in. pominięcie rozważenia zarzutu rażącego naruszenia prawa oraz brak precyzyjnego ustalenia daty doręczenia pierwotnej decyzji.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska WSA Krystyna Kleiber Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, ze zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
I SA 2042/03
UZASADNIENIE
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa, po rozpatrzeniu odwołania Prezydenta Miasta L. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2003 r., nr [...].
W uzasadnieniu przedstawiono, co następuje:
Decyzją z dnia [...] stycznia 1993 r., nr [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w L. przekazał Centrum Obsługi Technicznej "[...]" Sp. z o. o. w użytkowanie wieczyste nieruchomość położoną w L. przy ul. [...], obręb [...], oznaczoną jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 dla której prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...].
Zawiadomieniem z dnia 6 marca 2003 r. Wojewoda [...] poinformował o wszczęciu z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji.
Po przeprowadzeniu postępowania nadzorczego Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2003 r., nr [...]. stwierdził, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 1993 r., nr [...] została wydana z naruszeniem prawa, przy czym nie jest możliwe stwierdzenie nieważności tej decyzji, z uwagi na upływ 10 lat od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia.
Od decyzji pierwszoinstancyjnej odwołał się Prezydent Miasta L., podnosząc, że Wojewoda [...] w swoim rozstrzygnięciu nie wskazał daty doręczenia lub ogłoszenia zaskarżonej decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L., a data ta ma znaczenie w świetle art. 156 § 2 kpa dla ustalenia upływu okresu 10 lat od dnia wydania tej decyzji.
Rozpatrując złożone odwołanie oraz całość materiału dowodowego zebranego w sprawie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził, co następuje:
Zasadnie, czego nie kwestionuje skarżący, organ wojewódzki uznał, że decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 1993 r. została wydana z naruszeniem przepisów o właściwości, co wypełnia przesłanki art. 156 § 1 pkt 1 kpa, skoro gminie od dnia 27 maja 1990 r. przysługiwało prawo własności nieruchomości.
Zgodnie z art. 156 § 2 kpa nie stwierdza się nieważności decyzji z przyczyny wymienionej w § 1 pkt 1 tego artykułu, jeżeli od dnia jej doręczenia lub ogłoszenia upłynęło 10 lat.
W aktach sprawy brak jest potwierdzenia doręczenia decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r. stronom postępowania, ale przy braku dowodów bezpośrednich organ wojewódzki zasadnie oparł swoje rozstrzygnięcie na dowodzie pośrednim, jakim jest potwierdzenie na decyzji, że stała się ona prawomocna z dniem 2 lutego 1993 r. Uznając zaskarżoną decyzję za prawidłową utrzymano ją w mocy.
Na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł Prezydent Miasta L. Zarzucając naruszenie art. 7, art. 77, art. 156 § 1 i 2 i art. 158 § 2 kpa, strona skarżąca domagała się uchylenia obydwu decyzji wydanych w postępowaniu nadzorczym. Stwierdzono, że art. 156 § 2 kpa mógłby mieć zastosowanie dopiero po precyzyjnym ustaleniu terminu doręczenia kwestionowanej decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r. Podniesiono, że decyzja ta nie została doręczona Gminie L., mimo, że jest ona z mocy prawa właścicielem rzeczonych gruntów od 27 maja 1990 r. Brak jest w aktach dowodu doręczenia decyzji Centrum Obsługi Technicznej "[...]". Podkreślono także, ze w postępowaniu nadzorczym, w tym we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zarzucono, że decyzja z dnia [...] stycznia 1993 r. rażąco naruszyła art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (Dz. U. z 1991 r. Nr 30, poz. 127 ze zm.), do której to kwestii organy pierwszej i drugiej instancji w ogóle się nie odniosły.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wnosił o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji, a ponadto odniósł się do zarzutów skargi związanych z pominięciem w decyzjach nadzorczych rozważenia kwestii dotyczących przesłanki nieważności, o której mowa w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Pełnomocnik uczestnika postępowania Centrum Obsługi Technicznej "[...]" Sp. z o. o. z siedzibą w L. wnosił o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który na mocy art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) stał się z dniem 1 stycznia 2004 r. właściwy do rozpoznania sprawy zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
W dniu 6 marca 2003 r. Wojewoda [...] zawiadomił strony o wszczęciu z urzędu na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i 2 kpa postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w L. z dnia [...] stycznia 1993 r., nr [...]. Decyzja zaś tego organu z dnia [...] grudnia 2003 r., w której stwierdzono wydanie decyzji z dnia [...] stycznia 1993 r. z naruszeniem prawa z uwagi na upływ 10 lat od dnia jej doręczenia, wydana została na podstawie art. 156 § 1 pkt 1 i art. 158 § 2 kpa, z pominięciem rozważenia przesłanki nieważności z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Prezydent Miasta L. w odwołaniu od tej decyzji zarzucił m.in., że w postępowaniu pierwszoinstancyjnym pominięto rozważenie podnoszonego przez stronę zarzutu, iż oceniana w postępowaniu nadzorczym decyzja rażąco naruszała art. 80 ust. 2 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w postępowaniu odwoławczym - podobnie jak organ pierwszej instancji ocenił kwestionowaną decyzję z dnia [...] stycznia 1993 r., jedynie w świetle pozytywnej przesłanki nieważności wymienionej w art. 156 § 1 pkt 1, pomijając ocenę w zakresie przesłanki wymienionej w pkt 2 i utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...], uznając ją za uzasadnioną. Tymczasem zgodnie z zasadą dwuinstancyjności ustanowioną w art. 15 kpa organ odwoławczy obowiązany był ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę w jej całokształcie, a nie ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji. Obydwa organy rozstrzygające sprawę w postępowaniu nadzorczym nie wyjaśniając całokształtu sprawy naruszyły art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 kpa.
Powyższe uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, dlatego koniecznym stało się uchylenie obydwu decyzji wydanych w tym postępowaniu.
Sąd nie podzielił pozostałych zarzutów podniesionych w skardze. Za zbyt rygorystyczny uznać należy pogląd strony skarżącej, że brak w aktach postępowania zakończonego decyzją z dnia [...] stycznia 1993 r. dowodów jej doręczenia wyklucza w prowadzonym obecnie postępowaniu nadzorczym możliwość dowodzenia daty tego doręczenia za pomocą pośrednich środków dowodowych, skoro zgodnie z art. 75 § 1 kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem.
W ponownie przeprowadzonym postępowaniu nadzorczym należy szczegółowo rozważyć kwestie związane z oceną weryfikowanej w tym trybie decyzji również w świetle przesłanki rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c oraz art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło