I SA 2043/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Sędzia WSA Krystyna Kleiber po rozpoznaniu w dniu 14 stycznia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi R. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2003 r., [...] w przedmiocie uznania, iż decyzja Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. została wydana z naruszeniem prawa postanawia odrzucić skargę I SA 2043/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast po rozpatrzeniu wniosku R. G. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] października 1993 r. znak: [...] wydanej w przedmiocie uwłaszczenia [...] Fabryki [...] w P. w części dotyczącej działki nr [...] położonej w P. przy ul. [...], stwierdził, że decyzja organu wojewódzkiego została wydana z naruszeniem praw w części dotyczącej działki nr [...], o pow. [...] ha i nie jest możliwe stwierdzenie nieważności tej decyzji ze względu na zaistnienie nieodwracalnych skutków prawnych. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda [...], działając na podstawie art. 2 ust. 1-3 i 9 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczeniu nieruchomości (Dz.U. Nr 79, poz. 464 z późn. zm.), decyzją z dnia [...] października 1993 r. znak: [...] stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] Fabrykę [...] W. w P. użytkowania wieczystego, nieruchomości położonych w P., składających się z szeregu działek w tym działki nr [...] oraz nabycia własności budynków i urządzeń położonych na tym gruncie. Spadkobierca byłych właścicieli działki nr [...] R. G. złożyła w dniu [...] kwietnia 2002 r. wniosek do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o stwierdzenie nieważności powyższej decyzji w części dotyczącej tej działki. We wniosku wnioskodawczyni powołała się na decyzję Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2002 r. stwierdzającą nieważność orzeczenia Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] lutego 1960 r. w sprawie zatwierdzenia protokołu zdawczo-odbiorczego przedsiębiorstwa S. [...] B., położonego w P. przy ul. [...], w części dotyczącej przejęcia jako składnika majątkowego ww. przedsiębiorstwa nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...] o pow. [...] ha. Przedsiębiorstwo S. [...] B., zostało znacjonalizowane orzeczeniem Ministra Przemysłu i Handlu nr [...] z dnia [...] czerwca 1947 r. na podstawie art. 2 ustawy z dnia 3 stycznia1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej. Powołany przepis stanowi, że bez odszkodowania przechodzą na własność państwa przedsiębiorstwa należące do obywateli Rzeszy Niemieckiej z wyjątkiem osób narodowości polskiej lub innej przez Niemców prześladowanej. Wraz ze składnikami majątkowymi przedsiębiorstwa S. przejęto na własność państwa również mienie obywateli narodowości polskiej w tym niezabudowaną parcelę Nr [...], (obecnie działka nr [...]) będącą własnością A. K. (której spadkobiercą jest m.in. R. G.). Potwierdzenie faktu przejęcia na własność Skarbu Państwa przedmiotowej działki znalazło wyraz w orzeczeniu Ministra Przemysłu Ciężkiego z dnia [...] lutego 1960 r., którego następnie nieważność została stwierdzona ostateczną decyzją Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2002 r. Decyzja Ministra Gospodarki z dnia [...] stycznia 2002 r. unieważniająca orzeczenie Ministra Przemysłu Ciężkiego wywiera skutek prawny ex tunc, co oznacza, że w dniu 5 grudnia 1990 r. sporna nieruchomość nie była własnością Skarbu Państwa i tym samym [...] Fabryka [...] W. nie mogła zostać uwłaszczona na działce nr [...] o pow. [...] ha. Na przedmiotowej działce została uwłaszczona z mocy prawa z dniem 5 grudnia 2002 r. [...] Fabryki [...] W. w P., a następnie działkę nr [...] aktem notarialnym z dnia [...] października 1993 r. Rep. [...] nr [...] nabyła Fabryka [...] W. Sp. z.o.o. Następnie na podstawie umowy sprzedaży z dnia [...] grudnia 1998 r., akt notarialny Rep. [...], prawo użytkowania przedmiotowej działki nabyła V. Sp. z.o.o. Prawo rzeczowe nabyte przez ten podmiot zostało ujawnione w dziale II księgi wieczystej nr [...] przez Wydział XIII Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w P. Tym samym dokonana została sprzedaż prawa użytkowania wieczystego przedmiotowej działki na rzecz osoby trzeciej, a to oznacza, że zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa, i organ administracji publicznej nie jest właściwy do cofnięcia tego skutku, gdyż organ administracji nie może we własnym zakresie odwrócić skutków wynikających z umowy cywilno-prawnej. Zgodnie z art. 158 § 2 kpa skoro organ administracji nie może stwierdzić nieważności decyzji to zobowiązany jest ograniczyć się do stwierdzenia wydania kwestionowanej decyzji z naruszeniem prawa. Decyzja ta została doręczona wnioskodawczyni w dniu 17 lipca 2003 r. R. G. złożyła odwołanie nadając je w urzędzie pocztowym w dniu 3 sierpnia 2003r. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast stwierdził uchybienie terminu do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podkreślając, że odwołująca się została w decyzji pouczona o konieczność złożenia wniosku w ciągu 14 dni. Tymczasem R. G. złożyła wniosek z trzydniowym uchybieniem terminu bez jednoczesnego wniosku o jego przywrócenie. W opisanym postanowieniu prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast pouczył zainteresowaną o możliwości złożenia skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowienie zostało doręczone R. G. w dniu 23 sierpnia 2003 r. W dniu 4 września 2003 r. R. G. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na decyzję Prezesa Urzędu z dnia 14 lipca 2003 r. nie zaś na postanowienie od którego przysługiwała skarga. Z uwagi na reformę sądownictwa administracyjnego, właściwym, na zasadzie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 200 r. - Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do rozpoznania skargi jest Wojewódzki Sąd Administracyjny. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: R. G. wnosząc skargę od decyzji, która nie była rozpoznawana ponownie przez organ zobowiązany do rozpoznania sprawy jako organ naczelny nie dopełniła obowiązku przewidzianego w art. 52 § 1 i § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270), to jest wniesienia skargi po wyczerpaniu ustawowych środków zaskarżenia. Niewyczerpanie tej drogi powoduje, że postępowanie administracyjne sprowadza się do jednoinstancyjnego co jest sprzeczne z zasadą konstytucyjną. Skarga od decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia 11 lipca 2003 r. stwierdzającej wydanie przez Wojewodę Poznańskiego decyzji z dnia 20 października 1993 r. z naruszeniem prawa była więc niedopuszczalna. Zgodnie zaś z art. 58 § 1 pkt 6 cytowanej ustawy, Sąd odrzuca skargę której wniesienie jest niedopuszczalne.