I SA 2088/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 lutego 2005 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lutego 2003 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 2088/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...], po ponownym rozpatrzeniu sprawy na wniosek skarżącego S. G. i Przedsiębiorstwa Zaopatrzenia "[...]" w W. rozstrzygniętej decyzją własną z dnia [...] lutego 2003 r., uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej działki nr [...] w obrębie [...] oraz umorzył w tej części postępowanie organu centralnego, a w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu organ drugiej instancji wskazał następujący stan faktyczny i prawny: Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. stwierdził, że odnośnie części nieruchomości wchodzącej obecnie w skład działek nr [...] oraz nr [...] stanowiących własność Skarbu Państwa, zaskarżone orzeczenie administracyjne z dnia [...] listopada 1950 r. zapadło z naruszeniem prawa, a odnośnie pozostałej części nieruchomości, stanowiącej obecnie własność Skarbu Państwa stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1950 r. odmawiającego M. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej we wsi W., oznaczonej nr hip. "[...]" w części przyznanej inwestorowi publicznemu - wykonawcy narodowego planu gospodarczego i oznaczonej słupami betonowymi i jednocześnie stwierdzającego, iż wszystkie budynki znajdujące się na powyższym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. W dnia [...] kwietnia 2003 r. spadkobierca dawnego właściciela A. G., złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że naruszono art. 7 i art. 77 oraz art. 84 § 1 kpa, tzn. nie powołując biegłego geodety, nie wyjaśniono dokładnie, czy nieruchomość oznaczona jako "[...]" w dacie wydania decyzji odmawiającej własności czasowej znajdowała się w granicach administracyjnych W., co miało wpływ na treść decyzji. Zażądał dopuszczenia dowodu z opinii biegłego geodety, a nadto zarzucił organowi błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie art. 156 § 2 kpa "polegające na przyjęciu, iż ustanowienie na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej samo w sobie skutkuje powstaniem nieodwracalnych skutków prawnych, które to naruszenie miało wpływ na treść decyzji." Rozpatrując ponownie sprawę organ drugiej instancji stwierdził, że w orzeczeniu odmawiającym M. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości [...], położonej we wsi W. oznaczonej nr. hip. "[...]", w części przyznanej inwestorowi publicznemu przyjęto, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela nie da się pogodzić z przeznaczeniem terenu według opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym, teren miał być wykorzystany pod użyteczność publiczną - budownictwo przemysłowo-składowe. Przedmiotowa nieruchomość została objęta w posiadanie gminy w dniu 16 sierpnia 1948 r., tj. z dniem wydania Dziennika Urzędowego Rady Narodowej i Zarządu Miejskiego nr 20 z 1948 r. Termin do złożenia wniosku o przyznanie własności czasowej upłynął zatem w dnia 16 lutego 1949 r. Wobec nie złożenia w ustalonym terminie wniosku o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu, nastąpiło przejście na własność gminy (później Skarbu Państwa) własności wszystkich budynków znajdujących się na gruncie z dniem 16 lutego 1949 r. W ostatecznym orzeczeniu, Prezydium Rady Narodowej w W. z dnia [...] listopada 1950 r., którym odmówiono M. G. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości w. w części przyznanej inwestorowi publicznemu, odmowę uzasadniono przeznaczeniem części nieruchomości według opracowywanego planu zagospodarowania przestrzennego pod użyteczność publiczną - budownictwo przemysłowo-składkowe i przydzielenie jej inwestorowi publicznemu - wykonawcy narodowego planu gospodarczego. Zdaniem organu wydanie orzeczenia, wobec braku wniosku złożonego w ustawowym terminie, z powołaniem się na opracowywany plan zagospodarowania przestrzennego, rażąco narusza przepis art. 7 ust 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. Z nadesłanych w dniu [...] czerwca 2001 r. dokumentów przez Urząd Gminy W. wynikało, że prawdopodobnie grunt, który nabyła M. G., wchodzi obecnie w skład działek ewidencyjnych: nr [...] – droga - własność Skarbu Państwa – we władaniu Zarządu Dróg Miejskich, nr [...], [...] i [...] -własność komunalna, nr [...] - własność Skarbu Państwa - użytkownik wieczysty Przedsiębiorstwo Zaopatrzenia [...], nr [...] - własność Skarbu Państwa - użytkownik wieczysty "[...]". Ponieważ działka nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste Przedsiębiorstwu Zaopatrzenia [...] "[...]." na podstawie umowy cywilnoprawnej z dnia [...] stycznia 1999 r., a działka nr [...] została oddana w użytkowanie wieczyste Spółce "[...]" na podstawie umowy cywilnoprawnej z dnia [...] lipca 2000 r. w tej części zaistniały nieodwracalne skutki prawne w rozumieniu art. 156 § 2 kpa i dlatego organ centralny w tej części nieruchomości stanowiącej własność Skarbu Państwa mógł orzec jedynie o wydaniu orzeczenia z naruszeniem prawa. Z dołączonych dokumentów do wniosku jednoznacznie wynika, że działka nr [...] jest własnością W.. W związku z tym Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie jest organem właściwym do oceny legalności orzeczenia dotyczącego wyżej wymienionej działki i dlatego w tej części decyzja z dnia [...] lutego 2003 r. podlegała uchyleniu. Organ drugiej instancji nie uwzględnił wniosku o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego, bowiem uregulowanie zawarte w art. 156 kpa obliguje organ administracyjny do wszczęcia i prowadzenia postępowania w nowej sprawie. Oznacza to, iż organ nie może podejmować czynności postępowania zmierzających do załatwienia sprawy co do jej istoty. Na powyższą decyzję skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. G. wnosząc o jej uchylenie. Skarżący zarzucił naruszenie przez organ art. 7, 77 i 84 § 1 kpa polegające na niedostatecznym wyjaśnieniu okoliczności faktycznych, a szczególnie braku ustaleń, które działki według obecnego podziału geodezyjnego wchodzą w skład przedwojennej nieruchomości "[...]" oraz naruszenie art. 156 § 2 kpa przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie pojęcia "nieodwracalne skutki prawne", tj. przyjęcia, że ustanowienie na nieruchomości prawa użytkowania wieczystego na rzecz osoby trzeciej samo w sobie skutkuje powstaniem nieodwracalnych skutków prawnych - które to naruszenie miało wpływ na treść decyzji. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Jak wynika z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji, z nadesłanych dokumentów Urzędu Gminy W. wywiódł on, że prawdopodobnie grunt, który nabyła M. G. obecnie wchodzi w skład działek ewidencyjnych nr [...], [...], [...] i [...],[...] i [...]. Określenie "prawdopodobnie" wskazuje, że organ nie ustalił, w sposób nie budzący wątpliwości, jakie działki ewidencyjne, według obecnego oznaczenia wchodzą w skład nieruchomości "[...] " objętej postępowaniem administracyjnym w przedmiocie nieważności decyzji z dnia [...] listopada 1950 r. odmawiającej przyznanie własności czasowej. Aczkolwiek wywodom zawartym w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji odnośnie nieważności decyzji z 1950 r. nie sposób odmówić słuszności, to jednak brak ustalenia w sposób niewątpliwy aktualnych oznaczeń geodezyjnych dla działek objętych postępowaniem (decyzja pierwszej instancji odnosi się do działek [...] i [...] oraz pozostałej części – nieokreślonej, zaś decyzja organu drugiej instancji uchylając tę decyzję w części dotyczącej działki nr [...] utrzymała w mocy orzeczenie w pozostałym zakresie) stanowi naruszenie art. 7 i 77 kpa. Rzeczą organu będzie, jakich użyje środków w celu ustalenia, które działki według aktualnego oznaczenia wchodzą w skład dawnej nieruchomości "[...]" i których dotyczy postępowanie, a dopiero wtedy, gdy niewątpliwie będzie to ustalone, organ wypowie się, czy występowały przesłanki pozytywne do stwierdzenia nieważności i negatywna w postaci nieodwracalnych skutków. Wobec naruszenia przepisów postępowania przez organy obu instancji, co mogło mieć wpływ na wynik sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje obu instancji na podstawie art. 145 § 1 ust. 1 c w związku z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.