I SA 2089/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA - Daniela Kozłowska (spr.) Sędziowie WSA - Emilia Lewandowska aWSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2004 r. sprawy ze skargi A. S. na postanowienie Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [..] sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania 1. stwierdza nieważność zaskarżonego postanowienia; 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz A. S. 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. ygn. akt I SA 2089/03 U z a s a d n i e n i e Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowieniem z dnia [..] sierpnia 2003 r., [...], utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...] z dnia [..] marca 2003 r., [...] , o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego w sprawie zwrotu części nieruchomości położonej w Z., oznaczonej jako działka ewidencyjna nr [...], obręb [...]. Zdaniem Prezesa UMiRM postanowienie Wojewody [...] o zawieszeniu z urzędu postępowania odwoławczego i zobowiązaniu A. S. do wystąpienia do sądu powszechnego z powództwem o ustalenie, że była parcela [..] kat. [...] przed jej wywłaszczeniem stanowiła jego własność nie narusza prawa. Przepis art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ze zm.) formułuje krąg osób uprawnionych do wystąpienie z wnioskiem o zwrot nieruchomości, ograniczając go do byłego właściciela i jego spadkobierców. Właścicielem nieruchomości, o której zwrot wystąpił A. S., była w dniu wywłaszczenia T. z [...]. Aktem darowizny z [...] maja 1962 r. ówczesna właścicielka podarowała przedmiotową nieruchomość A. S. Jednak organ prowadzący postępowanie o zwrot nieruchomości nie może wbrew zapisom w księdze wieczystej i w decyzji o wywłaszczeniu przyjąć, iż to A. S. był właścicielem nieruchomości w dniu jej wywłaszczenia, a zatem że przysługuje mu uprawnienie do żądania zwrotu nieruchomości. Orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] lutego 1967 r. korzysta z ochrony określonej w arat. 16 k.p.a. Od powyższego postanowienia skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył A. S., w której wskazał, że bezpodstawne jest żądanie wszczęcia postępowania przed sądem powszechnym, gdyż był właścicielem wywłaszczonej nieruchomości już od 1962 r. W czasie dotychczasowych starań o zwrot, nikt nie kwestionował jego prawa własności. Wydane postanowienia zmierzają do odsunięcia na czas nieokreślony podjęcie merytorycznych decyzji w sprawie zwrotu nieruchomości. Do skargi A. S. załączył wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego – Ośrodka Zamiejscowego w Krakowie z dnia 23 listopada 1955 r., sygn. SA/Kr 401/95, w którym Sąd nie poddaje w wątpliwość praw skarżącego. Odpowiadając na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jest uzasadniona. Zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ odwoławczy obowiązany jest ponownie rozpatrzyć i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji. Nie może zatem ograniczyć się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, lecz obowiązany jest ponownie rozstrzygnąć sprawę. Zakres rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej decyzją odwoławczą wyznaczony jest zakresem rozstrzygnięcia sprawy decyzją organu pierwszej instancji. W przypadku ponownego rozpatrzenia sprawy i uznania, że decyzja organu pierwszej instancji jest prawidłowe, zarówno z punktu widzenia zgodności z prawem, jak również pod względem celowości, organ odwoławczy wydaje decyzję utrzymującą w mocy zaskarżone orzeczenie na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. I taką właśnie podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w postanowieniu z dnia [..] sierpnia 2003 r. Organ ten nie dokonał jednak oceny całości materiału sprawy, w tym zwłaszcza znajdującego się w aktach administracyjnych wyroku NSA z dnia 23 listopada 1995 r., sygn. SA/Kr 401/95, w którym Sąd ten nie zakwestionował prawa do żądania przez A. S. zwrotu części działki nr ewid. [...] z obrębu [..], odpowiadającej parceli l.kat. [...]. Postępowanie sądowe zakończone wskazanym wyrokiem dotyczyło więc tej samej nieruchomości, która jest przedmiotem odmownej decyzji w przedmiocie zwrotu nieruchomości, wydanej przez Starostę [....] w dniu [....] stycznia 2003 r. i w odniesieniu do której Wojewoda [...] zawiesił postępowanie odwoławcze. Wskazany wyrok – stosownie do art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Sąd orzekający w niniejszej sprawie przyjął, że wyrok NSA z dnia 23 listopada 1995 r. jest orzeczeniem, o którym mowa w art. 99 powołanej wyżej ustawy i wiązał w sprawie organy w kwestii uprawnień skarżącego do występowania o zwrot nieruchomości. Wydane przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast postanowienie z dnia [...] sierpnia 2003 r. narusza zatem rażąco art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. i art. 99 powołanej wyżej ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Z powyższych względów Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 2 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach postępowania sąd orzekł na podstawie art. 200 tej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zwrot poniesionych kosztów sądowych w postępowaniu przed Sądem Rejonowym w Z., gdyż nie należą one do kosztów postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie i nie przewidują takiego zwrotu powołane wyżej przepisy o kosztach postępowania.