I SA 2094/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-20
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Joanna Runge – Lissowska, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, wydana w trakcie toczącego się postępowania o zwrot nieruchomości przez byłego właściciela, może zostać uznana za nieważną?Ratio decidendi
Decyzja o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste, wydana w sytuacji, gdy były właściciel złożył wniosek o zwrot nieruchomości, a postępowanie w tej sprawie nie zostało zakończone, zapadła z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Organ administracji publicznej powinien był zawiesić postępowanie dotyczące przekazania nieruchomości w użytkowanie wieczyste do czasu rozstrzygnięcia roszczeń byłego właściciela. Pominięcie tej okoliczności przez organ nadzoru mogło mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, uzasadniając jej uchylenie.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi S. K. i H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z 1991 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste gruntu Spółdzielni Mieszkaniowej. Wniosek o zwrot nieruchomości przez spadkobierczynię poprzedniego właściciela został złożony w 1990 r., a postępowanie w tej sprawie było w toku, mimo wydania decyzji o oddaniu gruntu w użytkowanie wieczyste w 1991 r. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów k.p.a. i ustawy o gospodarce gruntami.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] czerwca 1999 r., stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Runge – Lissowska NSA Cezary Pryca Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 maja 2004 r. sprawy ze skargi S. K. i H. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. K. i H. S. kwotę 300 zł (trzysta) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 2094/02
UZASADNIENIE
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W., decyzją z [...] lipca 2002 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] czerwca 1999 r., nr [...] odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 1991 r. wydanej przez Zarząd Gminy W. o oddaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej gruntu położonego w W. przy ul. [...] w części dotyczącej działki nr [...] przy ul. [...] o pow. [...] m2.
Jak wynika z ustaleń organu nadzoru aktem notarialnym z dnia [...].09.1972 r., nr [...], w trybie art. 6 ustawy z dnia 12.03.1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości J. G. sprzedała nieruchomość o pow. [...] m2, położoną w W. przy ul. [...], uregulowaną w KW nr [...], oznaczoną w ewidencji gruntów jako działki nr [...] z obrębu [...], Nieruchomość została nabyta na cele realizacji wielorodzinnego osiedla mieszkaniowego [...], realizowanego zgodnie z decyzją nr [...] o lokalizacji inwestycji z dnia [...].11.1971 r. na terenie znajdującym się w obrębie ulic [...].
Grunty sprzedane umową, uregulowane w KW nr [...], zostały przeniesione do KW nr [...].
Z wyjaśnień [...] Spółdzielni Mieszkaniowej, zawartych w piśmie z dnia [...].10.1994 r., nr [...] wynika, że działkę ewidencyjną nr [...] przeznaczono pod realizację [...] zadania zabudowy mieszkaniowej uzupełniającej przy ul. [...], według planu realizacyjnego, na pozostałej części urządzono [...].
Jak wynika z akt sprawy pierwszy wniosek D. W. – spadkobierczyni J. G. o zwrot nieruchomości nosi datę 23.04.1990 r. i z datą 24.04.1990 r. złożony został w Urzędzie [...] W. Decyzją Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...].12. 1994 r., nr [...] odmówiono zwrotu nieruchomości i utrzymano ją w mocy decyzją Wojewody [...] z dnia [...].02.1995 r., nr [...]. W dniu 10.10.1996 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił obie wymienione decyzje,
I SA 2094/02
a w związku z tym postępowanie o zwrot nadal toczy się przed organem I instancji.
W dniu 10.07.1997 r. D. W. złożyła do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji wydanej dnia [...].12.1991 r. przez Zarząd Gminy W. nr [...] o oddaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej gruntu położonego w W. przy ul. [...] w części dotyczącej dz. ewid. nr [...] w obr. [...] ([...]) o pow. [...]m2.
Wymienioną decyzją przekazano w użytkowanie wieczyste m. in. część działki nr [...] z obrębu [...] a mianowicie działkę nr [...] z obrębu [...] o pow. [...] m2. Oddanie w użytkowanie wieczyste nastąpiło na podstawie art. 80 ust. 2 i 3 i 88a ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości (tekst jedn. Dz. U. Nr 30, poz. 127 z 1991 r. z p. zm.) w oparciu o fakt, że na ten teren została wydana w dniu [...].11.1971 r. decyzja lokalizacyjna nr [...] pod budowę osiedla [...]. W dniu 27 grudnia 1988 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] złożyła wniosek o przekazanie terenu objętego powołaną lokalizacją, który był w posiadaniu Spółdzielni w dniu 1 sierpnia 1988r.
Przepis ten przewidywał, iż posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu w użytkowanie wieczyste w drodze decyzji kierowników urzędów rejonowych w stosunku do gruntów Skarbu Państwa i w drodze decyzji zarządów gmin w stosunku do gruntów będących własnością gmin bez konieczności uprzedniego złożenia wniosku o przekazanie.
A zatem Gmina, realizując swoje właścicielskie uprawnienia, miała prawo przekazać w tym trybie wymieniony grunt w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej. Gmina nie została bowiem pozbawiona praw właścicielskich, nabyła nieruchomość zgodnie z obowiązującym prawem, jednakże obowiązkiem organu było powiadomienie o toczącym się postępowaniu
I SA 2094/02
wszystkich stron, także byłego właściciela, jeżeli wcześniej złożył wniosek o zwrot rzeczonej nieruchomości.
W tym wypadku była właścicielka nie z własnej winy nie brała udziału w postępowaniu w sprawie przekazania [...] Spółdzielni Mieszkaniowej przedmiotowego terenu, co uprawniało ją do złożenia wniosku o wznowienie postępowania na podstawie art. 146 § 1 pkt 4 k.p.a.
W dniu 16.04.1998 r. spadkobiercy zmarłej D. W.: S. W., S. K. i H. S. skierowali do Kolegium wniosek o podjęcie zawieszonego postępowania ze względu na zakończenie postępowania spadkowego, podtrzymali również w całości żądania zawarte w wniosku o stwierdzenie nieważności.
Badanie akt wykazało, że decyzja Zarządu Gminy W. nr [...] z dnia [...].12.1991 r. o oddaniu w użytkowanie wieczyste [...] Spółdzielni Mieszkaniowej gruntu położonego w W. przy ul. [...] w części dotyczącej dz. ewid. nr [...] w obr. [...] ([...]) o pow. [...] m2, nie zawiera wady uzasadniającej zakwalifikowanie jej do katalogu wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. i obligujących do stwierdzenia jej nieważności.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r. skargę wnieśli S. K. i H. S. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...].06.1999 r. Skarżący zarzucili zaskarżonej decyzji, że została wydana z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 kpa w związku z art. 7 kpa oraz art. 69 ust. 1 i art. 80 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest uzasadniona albowiem zaskarżona decyzja jak i poprzedzającą ją decyzja z dnia [...].06.1999 r. naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich uchylenie.
Z uzasadnienia decyzji nadzorczej wynika, że w dniu 27 grudnia 1988 r. [...] Spółdzielnia Mieszkaniowa [...] złożyła wniosek o
I SA 2094/02
przekazanie terenu objętego decyzją lokalizacyjną nr [...] z dnia [...].11 1971 r. budowy tego osiedla, w użytkowanie wieczyste.
Również bezsporną okolicznością, wynikającą z akt postępowania nadzorczego oraz przyznaną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji jest, że następca prawny dawnej właścicielki działki nr [...] położonej przy ul. [...] w W. – D. W. w dniu 24.04.1990 r. złożyła wniosek o zwrot tej nieruchomości. Mimo tego Zarząd [...] w dniu [...] grudnia 1991 r. wydał decyzję, którą przekazał w użytkowanie wieczyste na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej grunt obejmujący również działkę nr [...].
Organ wiedząc, że były właściciel ubiega się o zwrot nieruchomości winien był zawiesić postępowanie administracyjne dotyczące przekazania tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu zakończenia postępowania o zwrot nieruchomości. Powoływanie się przez organ nadzoru na uprawnienia właścicielskie Gminy [...] do przedmiotowej nieruchomości w zakresie dysponowania tą nieruchomością nie uzasadnia takiego postępowania tego organu jakie zostało wyżej przedstawione. Dopóki bowiem nie zostaną rozstrzygnięte roszczenia byłych właścicieli do wywłaszczonego gruntu to jakiekolwiek rozporządzanie tym gruntem przez organy administracji publicznej nie powinno mieć miejsca. Dlatego kontrolowana w trybie nadzoru decyzja z dnia [...].12.1991 r. wydana przez Zarząd Gminy W. o oddanie w użytkowanie wieczyste nieruchomości na rzecz [...] Spółdzielni Mieszkaniowej zapadła z naruszeniem art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Okoliczność ta została pominięta przez organ nadzoru, a mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...].06.1999 r.
Z tego względu Sąd uchylił obie te decyzje a organ nadzoru ponownie rozpoznając sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...].12.1991 r. oceni czy wskazane wyżej naruszenie przepisu kpa przy wydawaniu kontrolowanej decyzji stanowi wadę określoną w art. 156 § 1 kpa uzasadniającą stwierdzenie nieważności decyzji.
Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 152 i 200 ustawy z 30.08.2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło