I SA 2095/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi S. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji w sprawie przekazania gruntu w użytkowanie wieczyste 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [....], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz S. R. kwotę 30 (trzydzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2095/03 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [....] po rozpatrzeniu wniosku S. R. o ponowne rozpoznanie sprawy zakończonej decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [....] o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. nr [...] z dnia [...] lipca 1997 r. [....], na mocy której przekazano w użytkowanie wieczyste grunt położony w W., stanowiący działki ewidencyjne o nr z obrębu [....] na rzecz [....] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [....] utrzymało w mocy przedmiotową decyzję. W uzasadnieniu decyzji przedstawiono następujący stan faktyczny: Zarząd Gminy W. decyzją z dnia [...] lipca 1997 r. nr [..] przekazał w użytkowanie wieczyste grunt położony w W., stanowiący działki [...] na rzecz [....] Spółdzielni Budowlano-Mieszkaniowej [...]. S. R. wystąpił do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wnioskiem z dnia 25 września 2002 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Zarządu Gminy W., w którym wskazał, że działki nr [...] nie były nigdy we władaniu Spółdzielni . Część tych działek znajdowała się od wielu lat, jeszcze przed dniem 1 sierpnia 1988 r. i nieprzerwanie do dnia dzisiejszego w jego posiadaniu. Są przez niego zagospodarowane ( na ich części znajduje się fragment jego budynku, są przez niego ogrodzone i wykorzystywane.) Nigdy nie utracił ich posiadania pomimo wywłaszczenia. Obecnie toczy się postępowanie o zwrot wskazanych gruntów. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji . W uzasadnieniu organ podniósł, że S. R. w rozumieniu art. 28 kpa nie posiada przymiotu strony i z tej przyczyny odmówił wszczęcia postępowania. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy podtrzymało argumentację zawartą w decyzji powołując się na art. 80 ust. 2 i 3 ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. S. R. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [....], zarzucając zaniechanie przez organ obowiązku ustalenia stanu faktycznego sprawy. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) Kontrola sądu administracyjnego zgodnie z art. 1§ 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3§ 1 i § 2 pkt 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ogranicza się do badania zgodności zaskarżonego orzeczenia z prawem. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji, tzw. nadzorcze, może być wszczęte na wniosek strony lub z urzędu, jak to stanowi art. 157 § 2 kpa. O tym kto może być stroną postępowania przesądza art. 28 kpa, z którego wynika, że jest to podmiot mający interes prawny w postępowaniu . Interes prawny wywieźć należy z przepisów prawa materialnego, stanowiącego podstawę postępowania. Podstawą prawną decyzji z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] Zarządu Gminy W. stanowił art. 80 ust. 2 i 3, art. 38, 39 ust. 1, art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. z 1991 r., Nr 30, poz. 127). Art. 80 powołanej ustawy stanowi, że posiadaczom gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub własność gminy, którzy w dniu 1 sierpnia 1988 r. nie legitymują się dokumentami o przekazaniu gruntów wydanymi w formie prawem przewidzianej i nie wystąpią w terminie do dnia 31 grudnia 1988 r. o uregulowanie stanu prawnego, mogą być przekazane grunty będące w ich posiadaniu w użytkowanie wieczyste w drodze decyzji kierowników urzędów Rejonowych w stosunku do gruntów Skarbu Państwa i w drodze decyzji zarządów gmin w stosunku do gruntów będących własnością gmin bez konieczności uprzedniego złożenia wniosku o przekazanie. Jak wynika z akt sprawy S. R. wnioskiem z dnia 10 lipca 1995 r. zwracał się do Urzędu Gminy W. Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami o zamianę gruntów z części działek o nr ewidencyjnych [....] stanowiących własność Gminy nr ew. [...] położonych przy ul [....] w obrębie [....] W swoim wystąpieniu podnosił, że część działki, którą by uzyskał w wyniku zamiany była jego własnością i którą od wielu lat użytkuje. Teren ten był wywłaszczony pod drogę obwodową, z której zrezygnowano robiąc ogródki przy bloku. Należy zatem stwierdzić, że Gmina realizując swoje właścicielskie uprawnienia miała prawo dokonać zamiany, a także przekazać w tym trybie wymieniony grunt w użytkowanie wieczyste S. R. Obowiązkiem Gminy, która nie została , pozbawiona praw właścicielskich bowiem nabyła, nieruchomość zgodnie z obowiązującym prawem, było powiadomienie o toczącym się postępowaniu wszystkich stron, także byłego właściciela, jeżeli wcześniej złożył wniosek o zwrot rzeczonej nieruchomości. W tym wypadku wystąpienie S. R. z dnia [...] lipca 1995 r. należało uznać za wniosek o zwrot części nieruchomości. Tym bardziej, że we wniosku podnosił, iż pomimo wywłaszczenia część nieruchomości, tj działki nr [....] użytkuje. Organ wiedząc, że były właściciel ubiega się o zwrot nieruchomości winien był zawiesić postępowanie administracyjne dotyczące przekazania tej nieruchomości w użytkowanie wieczyste na rzecz Spółdzielni Mieszkaniowej [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 kpa do czasu zakończenia postępowania o zwrot nieruchomości. Dopóki bowiem nie zostaną rozstrzygnięte roszczenia następców prawnych byłych właścicieli do wywłaszczonego gruntu, to jakiekolwiek rozporządzenie tym gruntem przez organy administracji publicznej nie powinno mieć miejsca. Ponadto skarżący na rozprawie dniu 6 grudnia 2004 r. stwierdził, że wystąpił z wnioskiem o zwrot wywłaszczonych nieruchomości i sprawa jest w toku. Okoliczność ta została pominięta przez organ nadzoru, a mogła mieć istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji jak i poprzedzającej ją decyzji tego organu z dnia [...] stycznia 2003 r. Należy zauważyć, że w rozpoznawanej sprawie z żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Zarządu Gminy W. z dnia [...] lipca 1997 r., nr [...] wystąpił S. R.– następca prawny byłych właścicieli. Przepis art. 69 ust. 1 ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o wywłaszczeniu nieruchomości przyznaje byłemu właścicielowi prawo ubiegania się o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, gdy stała się ona zbędna na cel wywłaszczenia. Skoro zatem postępowanie uwłaszczeniowe może prowadzić do naruszenia praw byłego właściciela nieruchomości, to dotyczy ono interesów byłego właściciela. Powyższe uzasadnia przyjęcie, że w postępowaniu zakończonym decyzją Zarządu Gminy W. z dnia [...] lipca 1997 r. stwierdzającą uwłaszczenie [...] Spółdzielni Mieszkaniowej [...] - byłemu właścicielowi S. R. przysługiwał przymiot strony, a tym samym jego żądanie stwierdzenia nieważności tej decyzji jest żądaniem pochodzącym od strony. W tych warunkach uznać należało, że zaskarżone decyzje odmawiające wszczęcia postępowania nieważnościowego na żądanie byłego właściciela wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa procesowego art. 28 kpa i materialnego art. 69 ust. 1 powołanej ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c, art. 152 i art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.