I SA 2133/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska, Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz sędzia, WSA Krystyna Kleiber /spr./, Protokolant Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Z. w W. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania administracyjnego oddala skargę I SA 2133/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 r. nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast uchylił w całości 1. decyzję Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] lutego 2003 r. 2. postanowienie Wojewody [...] nr [...] z dnia [...] stycznia 2002 r. a jednocześnie 3. odmówił Z. wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1992 r. nr [..] W uzasadnieniu podał: Decyzją z dnia [...] stycznia 1992 r. nr [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Rejonowego w W. z dnia [...] listopada 1991 r. odmawiającą ustanowienia na rzecz następcy prawnego Państwowego Zakładu [...], użytkowania wieczystego gruntu położonego w W. przy ul. [...]. Wniosek o wznowienie postępowania złożył w dniu 29 marca 2001, Z., wskazując przesłankę z art. 145 § 1 pkt 5 kpa to jest ujawnienie istotnych okoliczności, nie znanych organowi w dacie wydania decyzji. Miały nimi być: 1. ustawa z dnia 13 październikan1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. Nr 137 poz. 4850) przyznająca Zakładowi [...] osobowość prawną oraz jako następcy prawo żądania zwrotu nieruchomości należących do działającego do 1955 r. Zakładu [...], 2. wniesienie przez byłego właściciela gruntu – Państwowy Zakład [...] nakładów na odbudowę ze zniszczeń wojennych, budynku przy ulicy [...] Wojewoda [...] postanowieniem z dnia [...] stycznia 2002 r. wznowił postępowanie, a następnie decyzją z dnia [...] lutego 2003 r. odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 1992 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpoznając odwołanie Z. doszedł do przekonania, że nie istniały przesłanki do wznowienia postępowania bowiem został naruszony przez stronę przepis art. 148 § 1 kpa, nakładający obowiązek powiadomienia organu o nowych okolicznościach, w terminie jednego miesiąca od ich ujawnienia. Tymczasem ustawa z dnia 13 października 1998 r. została opublikowana w dniu 10 listopada 1998 r., weszła w życie z dniem 1 stycznia 1999 r., a dokumenty na które Z. powoływał się, uzyskał w dniu 19 lutego 2001 r. W tym stanie zarówno postanowienie o wznowieniu postępowania należało uchylić jak też i decyzję odmawiającą zmiany ostatecznej decyzji, a jednocześnie odmówić wznowienia postępowania w tej sprawie. Decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast została zaskarżona do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono naruszenie przepisu art. 148 § 1 kpa dowodząc, że w dacie podejmowania decyzji organ drugiej instancji nie znał wszystkich dokumentów, które ujawnił Z., a dotyczących odbudowy siedziby jego poprzednika prawnego, Państwowego Zakładu [...]. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wnosił o oddalenie skargi. Wobec reformy sądownictwa administracyjnego, sądem właściwym do rozpoznania skargi, w miejsce Naczelnego Sądu Administracyjnego, jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Podstawą prawną jest przepis art. 97§ 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 poz. 1271 ze zmianami). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Skarga nie jest zasadna i z tego względu na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153 poz. 1270), została oddalona. Przepis art. 145 § l pkt 5 k.p.a. może mieć zastosowanie, gdy spełnione są łącznie trzy przesłanki. Po pierwsze, ujawnione okoliczności faktyczne lub dowody, istotne dla sprawy, są nowe. Drugą przesłanką jest istnienie «nowych okoliczności faktycznych», «nowych dowodów» w dniu wydania decyzji ostatecznej. Trzecią przesłanką jest to, że «nowe okoliczności faktyczne», «nowe dowody», nie były znane organowi, który wydał decyzję" (wyrok NSA z 17 grudnia 1997 r., III SA 77/97 - LEX nr 32672). W art. 145 § l pkt 5 została użyta alternatywa, a nie koniunkcja. tak więc podstawą do wznowienia postępowania jest bądź ujawnienie nowych dowodów, bądź ujawnienie nowych okoliczności faktycznych istotnych dla sprawy (zob. wyrok SN z 13 stycznia 2000 r., Ill RN 125/99 - Prok. i Pr. 2000, nr 5. póz. 36; wyrok SN z 6 marca 2002 r.. III RN 75/01 - OSNAP 2002. nr 17. póz. 401). Pojęcie nowej okoliczności faktycznej nie jest tożsame z pojęciem nowego dowodu. Dowód musi istnieć w dacie wydania decyzji, aby mógł stanowić podstawę do wznowienia postępowania. Okolicznością faktyczną istotną dla sprawy jest taka okoliczność, która mogła mieć wpływ na odmienne rozstrzygnięcie sprawy, co oznacza, że w sprawie mogłaby zapaść decyzja co do swej istoty odmienna od rozstrzygnięcia dotychczasowego (zob. np. wyrok NSA z 8 czerwca 2000 r., V SA 1885/99 - LEX nr 50152). Tymczasem okoliczność wskazana przez Z. w postaci posiadania osobowości prawnej od 1998 r. nie mogła być potraktowania jako przesłanka wznowieniowa, gdyż organ wydający decyzję w 1991 r. nie mógł uwzględnić nieistniejącej okoliczności prawnej. Natomiast zgłoszenie nowych dowodów wykazujących, że poniesione nakłady na odbudowę budynku zaliczone zostały do pasywów Z. przed 1950 rokiem, nie miały znaczenia dla rozpoznawanego kwestionowaną decyzją wniosku, złożonego w trybie art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy (Dz.U. Nr 50 poz. 279). Nie były to więc okoliczności istotne. Zasadnie przyjął Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, iż Z. nie dochował terminu wskazanego przepisem art. 148 § 1 kpa to jest jednego miesiąca od dowiedzenia się o okoliczności stanowiącej postawę wznowienia. Strona żądająca wznowienia postępowania jest zobowiązana do udowodnienia kiedy dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia postępowania, ze względu na konieczność ustalenia, że wniosek o wznowienie wpłynął przed upływem terminu jednomiesięcznego od dnia, w którym dowiedziała się o okolicznościach stanowiących podstawę do wznowienia (wyrok NSA OZ we Wrocławiu z 19 maja 2000 r., I SA/Wr 1038/97 - LEX nr 43046). Z art. 148 § 2 wynika wprost, że termin do wniesienia żądania wznowienia postępowania jest liczony od dnia, w którym strona się dowiedziała o decyzji, a nie dnia, w którym miała taką możliwość. Okoliczność, że strona nie dołożyła należytej staranności w celu zdobycia tej wiadomości, jest z punktu widzenia zachowania terminu bez znaczenia (wyrok NSA z 14 października 1999 r., IV SA 1662/97 – LEX nr 48730). W skardze Z. nie zakwestionował przejętych przez organy administracji dat, w jakich miał ujawnić dowody lub ważną okoliczność prawną. Sąd administracyjny sprawując kontrolę działalności publicznej (art. 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz.U. nr 153 poz. 1269) dokonał oceny zaskarżonej decyzji administracyjnej również w płaszczyźnie art. 138 § 1 pkt 2 kpa - orzekł on bowiem co do istoty, opierając się jedynie na materiale dowodowym zebranym przez organ pierwszej instancji z odmiennym jednak stanowiskiem i uzasadnieniem. Sąd uznał, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jako organ wyższego stopnia, nie naruszył przepisów orzekając co do istoty sprawy z odmienną oceną okoliczności, aniżeli została dokonana przez organ pierwszej instancji – gdyż takie uprawnienia dawał mu cytowany przepis art. 138 § 1 pkt 2 kpa,