I SA 2167/02

WyrokWSA w Warszawie2004-10-04

Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Lech, Małgorzata Boniecka-Płaczkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania komunalizacyjnego, dotyczący nieruchomości będącej we władaniu dwóch różnych jednostek organizacyjnych, które zostały przejęte przez różne jednostki samorządu terytorialnego, powinien zostać uwzględniony, jeśli jedna z tych jednostek samorządu terytorialnego nie była stroną pierwotnego postępowania?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że organ administracji prawidłowo ustalił stan faktyczny i nie naruszył prawa. Kluczowe było ustalenie, która jednostka samorządu terytorialnego była "właściwa" do przejęcia spornej nieruchomości na podstawie ustawy wprowadzającej reformę administracji publiczną. Sąd przyjął, że skoro nieruchomość znajdowała się we władaniu Miejsko-Gminnego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej, przejętego przez Gminę, to Gmina była właściwym podmiotem do nabycia tej nieruchomości, a umowa użyczenia części pomieszczeń innemu podmiotowi nie zmieniała tego stanu prawnego.
Stan faktyczny
Powiat wniósł o wznowienie postępowania komunalizacyjnego dotyczącego nieruchomości, która pierwotnie była we władaniu Miejskiego Zakładu Opieki Zdrowotnej, a następnie została przejęta przez Gminę. Powiat twierdził, że część tej nieruchomości powinna przypaść jemu, ponieważ podlegał mu inny zakład opieki zdrowotnej korzystający z części budynku. Organy administracji odmówiły wznowienia postępowania, uznając, że Powiat nie był stroną pierwotnego postępowania i nie wykazał interesu prawnego do wznowienia. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję o odmowie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka (spr.) Sędziowie NSA Anna Lech WSA Małgorzata Boniecka-Płaczkowska Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 4 października 2004 r. sprawy ze skargi Powiatu [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania komunalizacyjnego oddala skargę. I SA 2167/02 UZASADNIENIE W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Powiat [...] wniósł o uchylenie decyzji Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2001 r. nr [...] o odmowie wznowienia postępowania zakończonego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 2000 r. nr [...] dotyczącą stwierdzenia nabycia przez Gminę Miasto [...] mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu Miejsko – Gminnego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...]. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko, że ponieważ w przedmiotowej sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne ani nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji a nie znane organowi orzekającemu i decyzja nie została wydana bez uzyskania wymaganego prawem stanowiska innego organu, brak było podstaw do wznowienia objętego wnioskiem postępowania. W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego, niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją z dnia [...] maja 2000 r. Wojewoda [...] stwierdził – na zasadzie przepisów ustawy z dnia 13 października 1998 r. przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. Nr 133, poz. 872 ) – nabycie z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Miasto [...] z mocy samego prawa, nieodpłatnie mienia Skarbu Państwa, będącego we władaniu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej pod nazwą Miejsko-Gminny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej w [...] w skład którego wchodziła m. in. nieruchomość gruntowa, zabudowana, położona w I. przy ulicy [...], oznaczona w ewidencji gruntów jako działka nr [...], w obrębie [...], o powierzchni [...] ha i ujawniona w księdze wieczystej KW [...] prowadzonej przez Sąd Rejonowy w [...]. Pismem z dnia [...] stycznia 2001 r. Zarząd Powiatu [...] wystąpił o wznowienie postępowania zakończonego powyższą decyzją, podając jako podstawę wniosku przepis art. 145 § 1 pkt 5 i 6 kpa i stojąc na stanowisku, że w/w nieruchomość powinna – zgodnie z zarządzeniem Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...] w sprawie przekształcenia Zespołu Opieki Zdrowotnej w [...] w samodzielne publiczne zakłady opieki zdrowotnej – w części przypadać również Powiatowi [...], który nie był stroną objętego wnioskiem wznowieniowym postępowania. Decyzją z dnia [...] grudnia 2001 r. Wojewoda [...] odmówił wznowienia postępowania zakończonego decyzją tego samego organu z dnia [...] maja 2000 r. dotyczącą stwierdzenia nabycia przez Miasto [...] mienia Skarbu Państwa, będącego we władaniu Miejsko-Gminnego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej ze względu na brak przymiotu strony przez Powiat [...] w tym postępowaniu. W uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia Wojewoda podniósł, że mienie, o przyznanie którego ubiegał się wnioskodawca znajdowało się we władaniu - prowadzonego przez Gminę-Miasto [...] - Miejsko-Gminnego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w [...] która to jednostka została ujęta w wykazie samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej dla województwa [...], zamieszczonym w rozporządzeniu Prezesa Rady Ministrów z dnia 11 czerwca 1999 r. pod pozycją [...] ( Dz. U. Nr 60, poz. 641 ). Okoliczność władania przedmiotowym mieniem przez Gminę-Miasto [...] wynikała z treści księgi wieczystej KW [...], w której w dziale drugim wpisano jako właściciela Skarb Państwa – Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w [...] Wydział [...] i Opieki Społecznej na miasto i powiat [...] – w zarządzie i użytkowaniu Miejskiej Przychodni Obwodowej w [...], która to przychodnia – na zasadzie zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. stanowi mienie nieruchome Miejsko-Gminnego Zakładu Podstawowej Opieki Zdrowotnej w [...]. Wymienienie zaś w tym samym zarządzeniu, pod tym samym adresem działalności Pracowni Chirurgicznej z Pracownią RTG, wchodzącej w skład Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], który prowadzi Powiat [...], świadczy jedynie o uprawnieniu tej ostatniej jednostki do przejęcia na jej własność mienia ruchomego – na zasadzie przepisu art. 47 ust. 3 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Ponieważ zatem decydującym o nabyciu, w trybie przepisów powołanej ustawy, był tytuł prawny do nieruchomości, którym legitymował się Zarząd Gminy Miasta [...], Wojewoda uznał, że pomimo niewątpliwego - w sprawie objętej wnioskiem o wznowienie postępowania - interesu faktycznego, wnioskodawca nie legitymował się jednak interesem prawnym, co w rezultacie skutkowało odmową wznowienie postępowania. W odwołaniu od powyższej decyzji Powiat [...] podniósł, że wspomniany zapis zawarty w księdze wieczystej KW [...] przesądzał wyłącznie o władaniu przedmiotową nieruchomością przez Skarb Państwa, gdyż jednostki samorządu terytorialnego powstały dopiero później. W roku 1990 – gminy zaś w roku 1999 – powiaty. Miejska Przychodnia Obwodowa w [...] była natomiast poprzednikiem prawnym powstałego w 1973 r. Zespołu Opieki Zdrowotnej z którego następnie wyodrębniono Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej (prowadzony przez Powiat [...]) i Miejsko-Gminny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej ( prowadzony przez Miasto [...]). Ponieważ – zdaniem odwołującego się – Publiczny Specjalistyczny ZOZ wykonywał na omawianej nieruchomości swoją statutową działalność tym samym Powiat [...] przejął część tej nieruchomości na własność. Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 r. Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję Wojewody zauważając, że – jak wynika z powołanego wyżej zarządzenia Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 1998 r. nr [...] - Miejsko-Gminny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej w [...] przejął m. in. mienie Przychodni Rejonowej nr [...] przy ulicy [...]. W dniu [...] stycznia 1999 r. została zawarta pomiędzy tą jednostką – jako użyczającym a Publicznym Specjalistycznym ZOZ – jako biorącym w użyczenie, umowa użyczenia na podstawie której Zakładowi temu oddano do używania część powierzchni lokalowej na przedmiotowej nieruchomości na potrzeby Poradni Chirurgicznej i Pracowni RTG. Ponieważ przepis art. 60 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną wprowadzał zasadę, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 r. przez jednostki samorządu terytorialnego staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, zaś podmiotem władania jest posiadacz, z którym to stanem faktycznym wiąże się – z mocy przepisu art. 341 k.c. - domniemanie jego zgodności z prawem należało uznać, że nabyciu przez jednostkę samorządu terytorialnego podlega to mienie Skarbu Państwa, które znajduje się we władaniu przedmiotowych instytucji i osób prawnych na podstawie tytułu prawnego. Skoro zatem przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej pod nazwą Miejsko-Gminny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej w [...] na podstawie tytułu prawnego tj. zarządzenia Wojewody [...] nr [...], świadczy to, iż władającym przedmiotową nieruchomością było Miasto [...] jako właściwe do przejęcia uprawnień organu, który te jednostkę utworzył ( art. 47 ust. 2a cyt. ustawy ), zaś zawarta w/w umowa użyczenia nie umniejsza w niczym praw Miejsko-Gminnego ZOZ-u. W skardze wniesionej do Sądu Powiat [...] powtórzył w zasadzie argumentację zawartą w odwołaniu w szczególności podnosząc, że wspomnianym zarządzeniem nr [...] Wojewoda [...] z dniem [...] stycznia 1999 r. przekształcono ZOZ w [...] tworząc dwie jednostki tj Miejsko-Gminny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej, który przejął mienie Przychodni Rejonowej nr [...] przy ulicy [...] w I. i Samodzielny Publiczny Specjalistyczny ZOZ, który przejął mienie Poradni Chirurgicznej z Pracownią RTG umiejscowionej w części budynku zajmowanego przez w/w jednostkę. W związku z powyższym – zdaniem skarżącego – zaskarżona decyzja zawiera krzywdzącą go interpretację przepisów ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną a nie uznając interesu prawnego skarżącego do udziału w postępowaniu zakończonym decyzją Wojewody [...] z dnia [...] maja 200 r. narusza przepisy art. 10 i 61 § 4 kpa. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej. Jego kontrola sprowadza się do zbadania, czy organy te w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ w rozpatrywanej sprawie Sąd nie stwierdził tego rodzaju uchybień, skarga – jako niezasadna – podlegała oddaleniu. Za nietrafny należało uznać zarzut naruszenia przez Ministra Skarbu Państwa przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Stan faktyczny w sprawie został prawidłowo ustalony. Przedmiotowa nieruchomość stanowiła do dnia [...] stycznia 1999 r. własność Skarbu Państwa i pozostawała we władaniu państwowej jednostki organizacyjnej, przejmowanej z tym dniem przez jednostkę samorządu terytorialnego. Ponieważ część pomieszczeń w budynku usytuowanym na wyżej wspomnianej nieruchomości była wykorzystywana przez inną państwową jednostkę organizacyjną, którą przejęła również inna jednostka samorządu terytorialnego, problem w sprawie sprowadzał się w zasadzie do ustalenia, czy w rozumieniu przepisu art. 60 ust. 1 cytowanej wyżej ustawy wyłącznie "właściwą" do przejęcia przedmiotowego mienia była Miasto – Gmina [...], która prowadzi Miejsko-Gminny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej a w skład której to jednostki weszła Przychodnia Rejonowa nr [...] usytuowana przy ulicy [...] w I., czy też nieruchomość tę w części winien przejąć także Powiat [...], któremu podlega Publiczny Specjalistyczny Zakład Opieki Zdrowotnej korzystający z części pomieszczeń znajdujących się w budynku Przychodni nr [...] przy ulicy [...]. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie należało podzielić stanowisko Ministra Skarbu Państwa. Zgodnie z treścią zarządzenia Nr [...] Wojewody [...] Miejsko-Gminny Zakład Podstawowej Opieki Zdrowotnej w [...], który przejęła Gmina, objął w całości mienie Przychodni Rejonowej nr [...] przy ulicy [...] w I. Stosownie do § 3 w/w zarządzenia przejęcie mienia miało nastąpić w formie protokołów zdawczo-odbiorczych, które – co wynika z akt administracyjnych - zostały sporządzone. Przekazanie majątku przychodni w całości tj. zarówno działki gruntu nr [...] o powierzchni [...] m kw. wraz z budynkiem oraz mieniem ruchomym nastąpiło w dniu [...] grudnia 1998 r. Protokołem zaś zdawczo-odbiorczym z dnia [...] grudnia 2000 r., ale uwzględniającym stan na dzień [...] grudnia 1998 r., przekazano Powiatowi [...] mienie Publicznego Specjalistycznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w [...], w skład którego( nie została wymieniona w protokole ) nie wchodziła nieruchomość położona przy ulicy [...]. Powyższe dowodzi zatem ewidentnie, że podmiotem władającym sporną nieruchomością na dzień [...] stycznia 1999 r. była państwowa jednostka organizacyjna, która została przejęta przez Gminę. Należy dodatkowo zwrócić także uwagę, że w dniu [...] stycznia 1999 r. została zawarta pomiędzy Miejsko Gminnym Zakładem Podstawowej Opieki Zdrowotnej a Publicznym Specjalistycznym Zakładem Opieki Zdrowotnej umowa użyczenia części pomieszczeń znajdujących się w budynku przy ulicy [...], w której stroną oddającą część pomieszczeń w użyczenie była jednostka, którą przejęła Gmina. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego użyte w przepisie art. 60 ust. 1 cyt. ustawy pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktyczne władanie" jakim posługuje się kodeks cywilny i może podlegać wykładni, co do jego prawnego znaczenia, odmiennej od tej, która jest stosowana w przypadku przepisów prawa cywilnego ( art. 222, 336,338 i 394 k.c. ). Nabycie z mocy prawa własności nieruchomości będącej we "władaniu" określonego podmiotu może w omawianym wypadku dotyczyć tylko i wyłącznie takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości. Treść powyższej umowy użyczenia świadczy – zdaniem sądu – jednoznacznie, iż tego rodzaju władztwo nad sporną nieruchomością nie przysługiwało biorącemu w użyczenie a w takim charakterze powyższą umowę zawarła jednostka podległa Powiatowi [...]. Biorąc zatem powyższe pod uwagę Sąd uznał, że zaskarżona decyzja nie naruszyła prawa, co skutkowało - z mocy przepisu art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – oddaleniem skargi.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło