I SA 2202/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skarg Gminy [...], A. S. i A. S. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia [...] marca 2001 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz Gminy [...] kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego. I SA 2202/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] marca 2001 roku numer [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdzającą nieważność decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] listopada 1982 roku numer [...][...] Minister Finansów, działając na podstawie przepisów Rozporządzenia Rady Ministrów z 15 sierpnia 1973 roku w sprawie zasad i trybu przekazania majątku spółdzielni zdrowia zrzeszonych w Centrali Rolniczej Spółdzielni "Samopomoc Chłopska" wydziałom zdrowia i opieki społecznej prezydiów rad narodowych (Dz. U. 33/73, poz.194), przekazał na własność Centralnemu Związkowi Spółdzielni [...] "[...]", w zamian za majątek byłych spółdzielni [...] przejęty przez byłe wydziały [...] i [...] prezydiów powiatowych rad narodowych, nieruchomości państwowe położone na obszarach gmin określone w wykazie stanowiącym załącznik do decyzji oraz orzekł, że decyzja stanowi podstawę do ujawnienia w księgach wieczystych własności nieruchomości wymienionej w wykazie na rzecz Centralnego Związku Spółdzielni [...] "[...]". W wykazie nieruchomości stanowiącym załącznik do decyzji z [...] listopada 1982 roku numer [...] Ministra Finansów, została wymieniona także nieruchomość położona w O. województwo [...], oznaczona jako działka numer [...], dla której była urządzona księga wieczysta Kw. [...]. Decyzją z dnia [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewoda [...], działając na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 roku- Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami) stwierdził nabycie przez Gminę [...] z mocy prawa, nieodpłatnie własności zabudowanej nieruchomości położonej w O. i oznaczonej jako działka gruntu numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości w Sądzie Rejonowym w C. była urządzona księga wieczysta o numerze Kw. [...]. Decyzją z dnia [...] listopada 1997 roku numer [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w C. zatwierdził projekt podziału nieruchomości położonej w O. oznaczonej jako działka gruntu numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych stanowiącej własność Gminy [...] w ten sposób, że wydzielił działkę zabudowaną oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych i działkę gruntu oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe. Aktem notarialnym z dnia [...] grudnia 1997 roku Repertorium [...] Gmina [...] oddała w wieczyste użytkowanie Gminnej Spółdzielni "[...]" z siedzibą w O. działkę gruntu oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe oraz przeniosła nieodpłatnie na rzecz Gminnej Spółdzielni "[...]" z siedziba w O. własność ciągu budynków handlowo-usługowych posadowionych na tej działce. W dniu [...] kwietnia 1999 roku Centralny Związek Spółdzielni "[...]w likwidacji w W. wystąpił z wnioskiem o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] lipca 1999 roku numer [...] Wojewoda [...] uchylił decyzję z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...] umorzył postępowanie w sprawie. Decyzją z dnia [...] listopada 1999 roku numer [...] Krajowa Komisja Uwłaszczeniowa w Warszawie uchyliła decyzję z [...] lipca 1999 roku numer [...] Wojewody [...] i stwierdziła, że decyzja z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...] została wydana z naruszeniem prawa. W dniu [...] grudnia 1999 roku Centralny Związek Spółdzielni "[...]" w likwidacji w W. wystąpił do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...]. W dniu [...] lipca 2000 roku Centralny Związek Spółdzielni "[...]" w likwidacji w W. doręczył Zarządowi Gminy [...] pismo informujące o złożeniu w dniu [...] grudnia 1999 roku do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...]. Do pisma został dołączony odpis wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji bez potwierdzenie, iż został złożony do organu administracji publicznej. Pismem z dnia [...] lipca 2000 roku Wójt Gminy [...] zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o udzielenie informacji czy zostało wszczęte postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...]. Aktem notarialnym z dnia [...] października 2000 roku Repertorium [...] Gmina [...] sprzedała A. i A. małżonkom S. zabudowaną działkę gruntu położoną w O. i oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych objętą treścią księgi wieczystej Kw. [...]. Pismem z dnia [...] października 2000 roku, doręczonym do Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w dniu [...] listopada 2000 roku, Wójt gminy [...] poinformował o treści aktu notarialnego z [...] października 2000 roku Repertorium [...]. Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2000 roku Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji powiadomił o wszczęciu na wniosek Centralnego Związku Spółdzielni "[...]" w likwidacji w W., postępowania administracyjnego o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...]. Decyzją z dnia [...] marca 2001 roku numer [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji stwierdził nieważność decyzji z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...]. Decyzja z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2001 roku numer [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na decyzję z [...] września 2003 roku numer [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Gmina [...] oraz A. i A. małżonkowie S.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podnieśli zarzut naruszenia przepisów prawa procesowego, a w szczególności art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. poprzez pominięcie w postępowaniu nadzorczym właścicieli nieruchomości A. i A. małżonków S. oraz zarzut naruszenia art.156 § 2 k.p.a. poprzez nie odniesienie się do okoliczności sprawy wskazujących na istnienie nieodwracalnych skutków prawnych. W odpowiedzi na skargi Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji podtrzymał swoje stanowisko przedstawione uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracji zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji numer [...] z [...] marca 2001 roku. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wyłączenia w postępowaniu nadzorczym ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a więc zasady te znajdują zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej. Oczywistym jest, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy określona decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. oraz czy nie zachodzą przesłanki negatywne, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a. Oznacza to, że organ w postępowaniu nadzorczym nie jest władny do rozpatrywania sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym, a jedynie ogranicza swoje postępowanie do ustalenia przesłanek pozytywnych i negatywnych (vide wyrok NSA z 22.05.1987 r., IV SA 1062/86, ONSA 1/87 poz.35, wyrok NSA z 14.08.1987 r., IV SA 393/87, ONSA 1/90 poz. 1). W związku z powyższym należy podkreślić, że w postępowaniu nadzwyczajnym, jakim bez wątpienia jest postępowanie o stwierdzenie nieważności, winny brać udział wszystkie osoby i podmioty, którym w tym postępowaniu przysługuje przymiot strony w rozumieniu art.28 k.p.a. Stosownie do treści art.28 k.p.a. stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że aktem notarialnym z dnia [...] października 2000 roku Repertorium [...] Gmina [...] sprzedała A. i A. małżonkom S. zabudowaną działkę gruntu położoną w O. i oznaczoną numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości była urządzona Kw. [...]. Pismem z dnia [...] października 2000 roku (doręczone [...].11.2000 r.) o treści aktu notarialnego Gmina [...] poinformowała organ administracji publicznej. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest decyzja z [...] maja 1992 roku numer [...] Wojewody [...], obejmująca swym zakresem całą nieruchomość położoną w O. i oznaczoną jako działka numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, w tym także działkę gruntu będącą przedmiotem własności A. i A. małżonków S. Oznacza to, że A. i A. małżonkowie S. mają interes prawny w tym aby uczestniczyć w postępowaniu o stwierdzenie nieważności w/w decyzji na prawach strony. Z akt sprawy wynika, że zaskarżona decyzja oraz poprzedzająca ją decyzja z [...] marca 2001 roku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji nie były doręczone A. i A. małżonkom S. Okoliczność ta stanowi przesłankę wznowieniową, o której mowa w art.145 § 1 pkt.4 k.p.a. W sytuacji, gdy Sąd stwierdzi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego obowiązany jest uchylić decyzję na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270). Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit.b, art.152, art.200 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.