I SA 2204/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 listopada 2004 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] marca 2002 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 2204/02 U z a s a d n i e n i e Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] czerwca 1999 r. utrzymało w mocy swoją decyzję z dnia [...] stycznia 1999 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z [...] października 19954 r. o odmowie ustanowienia własności czasowej nieruchomości przy ul. [...] w W. z powodu niezłożenia wniosku przez poprzedniego właściciela o przyznanie tego prawa. Organ wskazał w uzasadnieniu, że złożenie wniosku o prawo własności czasowej do gruntu było warunkiem niezbędnym do przyznania tego prawa. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 15 lipca 2001 r., sygn. I S.A. 1294/00, uchylił powołane wyżej decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego uznając, że ustalenie czy został złożony wniosek o własność czasową ma zasadnicze znaczenie w sprawie. Skarżący wykazał, że z akt został usunięty dokument który mógł być wnioskiem H. W. o przyznanie prawa do gruntu. W świetle art. 77 § 1 k.p.a. organ nie może ograniczyć się tylko do zbadania nadesłanych akt, jeżeli strona przedstawia środki dowodowe wskazujące, że wniosek został złożony. Organ powinien ustalić, jaki dokument został usunięty z akt. Kolegium z naruszeniem art. 107 § 3 k.p.a. nie ustosunkował się do dowodów przedstawionych przez stronę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. decyzją z dnia [...] marca 2002 r. odmówiło stwierdzenia nieważności orzeczenia Prezydium Rady Narodowej W. z [...] października 1954 r. przyjmując, że wniosek o własność czasową nie został złożony. Z akt sprawy wynika, że podaniem z 28 lipca 1963 r. S. K. zwróciła się do Prezydium RN W. o wydanie zaświadczenia, iż wobec nieopłacenia 3000 zł nieruchomość przy ul. [...] nie jest jej własnością ani jej siostry K. O., jako spadkobierczyń H. W. Nie można jednak na podstawie tego dokumentu stwierdzić, że wniosek został złożony. Gdyby usunięta część dokumentu była wnioskiem ślad jego złożenia figurowałby w rejestrze wniosków Wydziału Geodezji i Nieruchomości [...] Urzędu Wojewódzkiego. Oświadczenia strony w tym zakresie (złożenia wniosku) nie potwierdzają akta sprawy i rejestr wniosków, a zatem oświadczenia tego nie można uznać za wystarczające i przyjąć, że rodzi ono określone skutki prawne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. powołało wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 kwietnia 1984 r., sygn. II SA 38/94 (ONSA 1984, poz. 40), którego teza jest następująca: "Skoro strona, która zamierza wywodzić skutki prawne z określonych faktów, faktów tych nie udowodniła, to brak jest podstaw do ich uwzględnienia w postępowaniu". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. w decyzji z dnia [...] lipca 2002 r., nr [...], podtrzymało swoje stanowisko. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. K. zarzuca wydanym decyzjom naruszenie art. 77 § 1 i art. 107 § 3 k.p.a., tj. nierozpatrzenie całego materiału i niewykonanie wytycznych Sądu z wyroku z dnia 25 lipca 2001 r. Fakt, że wniosek H. W. nie został odnotowany w rejestrze nie może automatycznie oznaczać, że taki wniosek nie został złożony. Skarżący kategorycznie oświadcza, że jego dziadek złożył wniosek o prawo do gruntu, co pośrednio poświadczają dokumenty złożone do pierwszej skargi do Sądu oraz okoliczności towarzyszące odbudowie spalonych budynków. Wyjaśnienia skarżącego też są dowodem w sprawie. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. wniosło o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co wynika z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Skarga jako uzasadniona podlega uwzględnieniu. Zgodnie z art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Zbliżoną regulację zawierał art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), obowiązujący w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Ocena prawna wynika z uzasadnienia wyroku sądu i dotyczy wykładni przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym przypadku. Użyty w tym przepisie zwrot normatywny "w sprawie" wskazuje na tożsamość przedmiotu oceny prawnej określonego orzeczenia sądowego oraz przedmiotu skargi sądowej. Zarówno Sąd, jak i organ administracji rozpatrując sprawę ponownie, obowiązane są zastosować się do oceny prawnej zawartej w uzasadnieniu wyroku bez względu na poglądy prawne wyrażone w orzeczeniach sądowych w innych sprawach. Tylko w razie zmiany przepisów prawa, zmiany istotnych okoliczności faktycznych sprawy, a także w razie wzruszenia orzeczenia zawierającego ocenę prawną traci ona charakter wiążący (por. wyrok NSA z dnia 27 czerwca 1990 r., sygn. SA/Wr 137/90 – ONSA 1990, z. 2-3, poz. 51). Powołane przepisy nie przewidują okoliczności wyłączających związanie oceną prawną, dlatego każde niezastosowanie się przez organ do wcześniejszych wskazań sądu w danej sprawie wymaga szczególnej ostrożności i wnikliwego uzasadnienia przyczyn takiego rozstrzygnięcia. Przedstawione w decyzji lakoniczne uzasadnienie w tym zakresie jest w ocenie Sądu niewystarczające i nie przekonuje o dopuszczalności odstąpienia od wyrażonej już w sprawie oceny prawnej. W powołanym już wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2001 r., sygn. I SA 1294/99, wyraźnie uznano za udowodnioną okoliczność usunięcia z akt dokumentu pisanego pismem ręcznym. W ocenie Sądu należało – zgodnie z art. 77 § 1 k.p.a. – podjąć próbę ustalenia, jaki dokument został usunięty z akt sprawy. Ponadto zdaniem Sądu należało sprawdzić, czy wniosek nie został zarejestrowany w rejestrze. Orzekające w sprawie organy zastosowały się tylko do podanej w wyroku konieczności zbadania rejestru wniosków, pominęły natomiast wytyczne Sądu odnoszące się do ustalenia, jaki dokument został usunięty z akt sprawy. Rozpoznając ponownie sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. przy pomocy określonych w Kodeksie postępowania administracyjnego środków ustali braku jakiego dokumentu z akt sprawy dotyczą zarzuty skarżącego. Stwierdzenie organu, że brak wpisu wniosku H. W. w rejestrze wniosków oznacza, że usunięta część dokumentu nie była wnioskiem o prawo do gruntu nie jest wystarczające do niewątpliwego ustalenia, że wniosek taki nie został złożony. Wobec powyższego Sąd orzekł, jak w sentencji na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.