I SA 2214/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz Sędziowie WSA Emilia Lewandowska As. WSA Maria Tarnowska (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Starosty O. reprezentującego Skarb Państwa na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] marca 2002 r., nr [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz Starosty O. reprezentującego Skarb Państwa kwotę 255 (dwieście pięćdziesiąt pięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] marca 2002 r. po rozpatrzeniu wniosku U.B. i J.B. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. - Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1961 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] - stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu organ stwierdził, że orzeczenie o wywłaszczeniu przedmiotowej nieruchomości zostało wydane w trybie przepisów dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych. Ubiegająca się o wywłaszczenie Dyrekcja Liceum Ogólnokształcącego w O. w dniu 18 stycznia 1956 r. wystąpiła z wezwaniem do odstąpienia nieruchomości w drodze cywilnoprawnej, które zostało dokonane w formie obwieszczenia. Zgodnie z art. 8 ust. 1 dekretu wezwanie do odstąpienia nieruchomości powinno zawierać cenę kupna nieruchomości, a w przedmiotowej sprawie w wezwaniu ceny nie określono, a zatem nie wezwano skutecznie właściciela do odstąpienia nieruchomości. Naruszenie art. 8 ust. 1 dekretu zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA (podane 3 sygnatury), ma charakter rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Ponadto, skoro dokonanie uprzedniego wezwania właściciela stanowiło o dopuszczalności wszczęcia postępowania wywłaszczeniowego, to organ wojewódzki wszczynając postępowania wywłaszczeniowe naruszył w sposób oczywisty, a przy tym i rażąco art. 13 ust. 3 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. Organ stwierdził również, że powołane orzeczenie wywłaszczeniowe nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, a zatem nie zachodzi określona w art. 156 § 2 kpa przesłanka uniemożliwiająca jego wyeliminowanie z obrotu prawnego. Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu wniosku Starosty O. o ponowne rozpatrzenie sprawy - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję z dnia [...] marca 2002 r. W uzasadnieniu organ podtrzymał argumenty uzasadniające poprzednią decyzję oraz stwierdził, że Starosta O. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, podnosząc, że Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie wskazał w kwestionowanej decyzji z dnia z dnia [...] marca 2002 r., której dokładnie nieruchomości dotyczy rozstrzygnięcie nadzorcze, ponieważ w dniu [...] czerwca 1961 r. pod tym samym numerem zostało wydanych 13 orzeczeń. Dlatego też organ centralny, uznając zasadność zarzutu wnioskodawcy, stwierdził, że powołane orzeczenie wywłaszczeniowe dotyczyło nieruchomości położonej przy ul. [...] (księga wieczysta nr [...]), stanowiącej w dacie wywłaszczenia własność spadkobierców K.G., czyli doprecyzował w niniejszej decyzji położenie nieruchomości. W skardze na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast Starosta O. wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji z dnia [...] września 2003 r. oraz decyzji poprzedzającej z dnia [...] marca 2002 r. Zaskarżonym decyzjom skarżący zarzucił naruszenie art. 8 ust. 1 i 3 w związku z art. 28 dekretu z dnia 26 kwietnia 1949 r. o nabywaniu i przekazywaniu nieruchomości niezbędnych dla realizacji narodowych planów gospodarczych przez błędną wykładnię tych przepisów i niewłaściwe ich zastosowanie; obrazę art. 7 i art. 77 § 1 kpa z powodu nie wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych sprawy i nie zebranie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w szczególności nie wyjaśnienie, czy następcy prawni E.K. są spadkobiercami K.G.; naruszenie art. 156 § 2 kpa poprzez uznanie przez organ, że orzeczenie wywłaszczeniowe w zakresie wywłaszczonych nieruchomości spadkobierców K.G. nie wywołało nieodwracalnych skutków prawnych, podczas gdy na działce tej został wzniesiony budynek Liceum Ogólnokształcącego; obrazę art. 156 § 1 pkt 4 kpa przez skierowanie obu zaskarżonych decyzji do osób nie będących stroną w sprawie, gdyż uchylone orzeczenie wywłaszczeniowe z [...] czerwca 1961 r. dotyczy spadkobierców po K.G. a nie spadkobierców po E.K.. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznał skargę zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, z późn. zm.). Skarga zasługuje na uwzględnienie. Pierwszą kwestią, która wymaga wyjaśnienia przez Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jest odpowiedź na pytanie, czy U.B. i J.B., którzy złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K.- Urząd Spraw Wewnętrznych z dnia [...] czerwca 1961 r. o wywłaszczeniu nieruchomości położonej w O. przy ul. [...] (księga wieczysta nr [...]), stanowiącej w dniu wywłaszczenia własność spadkobierców K.G., są spadkobiercami K.G. czy nie. Z dokumentów zgromadzonych w aktach administracyjnych wynika bowiem, że są oni następcami prawnymi E.K. z domu G., ale stopnia ich pokrewieństwa z K.G. ustalić się nie da, ponieważ akta nie zawierają żadnych dokumentów wskazujących na takie pokrewieństwo, oprócz takiego samego nazwiska, które nie musi oznaczać więzów krwi, nie wykazano również interesu prawnego, który jest konieczny, aby można było prowadzić postępowanie administracyjne. Został zatem naruszony art. 28 kpa, zgodnie z którym stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Sąd zauważa, że w aktach sprawy administracyjnej znajdują się zarówno postanowienia spadkowe wykazujące spadkobierców K.G., jak również adresy jego żyjących następców prawnych, lecz nie wszyscy z nich zostali zawiadomieni przez organ o prowadzonym postępowaniu administracyjnym. Powyższe wskazuje, że skoro strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, naruszony został art. 145 § 1 pkt 4 kpa, co stanowi przesłankę wznowienia postępowania administracyjnego. Organ nie zwrócił również uwagi, że dwa postanowienia spadkowe, które znajdują się w aktach administracyjnych, w zasadzie nie spełniają swojej roli dowodowej, ponieważ w jednym postanowieniu jako uczestnik postępowania spadkowego wymieniona została "J.P." zamiast "(...) P.", natomiast w drugim postanowieniu nie podano, w którym roku zmarła spadkodawczyni. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w sentencji wyroku. O zwrocie kosztów postępowania na rzecz skarżącego Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.