I SA 2219/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-31

Skład orzekający: Sędzia NSA Janina Antosiewicz, WSA Emilia Lewandowska, WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy ustalenie ceny nieruchomości nabywanej przez Skarb Państwa w drodze prawa pierwokupu powinno nastąpić w formie decyzji administracyjnej, czy też jest to czynność cywilnoprawna?
Ratio decidendi
Ustalenie ceny nieruchomości nabywanej przez Skarb Państwa w drodze prawa pierwokupu nie powinno następować w drodze postępowania administracyjnego poprzez wydanie decyzji administracyjnej, ponieważ jest to czynność cywilnoprawna. Organy, które odmówiły stwierdzenia nieważności decyzji ustalającej cenę nieruchomości w drodze postępowania administracyjnego, rażąco naruszyły prawo.
Stan faktyczny
Skarżący S. N. wniósł skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymującą w mocy decyzję Wojewody, która odmówiła stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej z 1968 r. określającej cenę nieruchomości nabytej przez Skarb Państwa w drodze prawa pierwokupu. Skarżący zarzucił organom niedostateczne zbadanie materiału dowodowego i zaniżenie ceny nieruchomości. Organy administracji uznały, że decyzja z 1968 r. była zgodna z ówczesnymi przepisami.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. i poprzedzającej ją decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. S. z dnia [...] stycznia 1968 r. oraz stwierdza, że zaskarżona decyzja Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Janina Antosiewicz Sędziowie WSA Emilia Lewandowska aWSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 25 maja 2004 r. sprawy ze skargi S. N. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. S. z dnia [...] stycznia 1968 r. określającej cenę nieruchomości 1. stwierdza nieważność decyzji i poprzedzającej ją decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. znak: [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 2219/02 Uzasadnienie Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., znak: [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa po rozpatrzeniu odwołania S. N. od decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r., nr [...] ,utrzymał w mocy zaskarżoną. decyzję W uzasadnieniu stwierdził, że skoro wycena przedmiotowej nieruchomości nastąpiła w oparciu i zgodnie z obowiązującymi wówczas przepisami prawa, to brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności rzeczonej decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 2002 r. znak: [...] po rozpatrzeniu wniosku S. N. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] stycznia 1968 r., nr [...] określającej cenę nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni 0, 12 ha położoną w K. nabytej na rzecz Skarbu Państwa w drodze realizacji prawa pierwokupu. W uzasadnieniu organ podniósł, że na mocy uchwały z dnia [...] stycznia 1968 r., nr [...] podjętej na podstawie art. 30 wówczas obowiązującej ustawy z dnia 14 lipca 1961 r. - o gospodarce terenami w miastach i osiedlach - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. - postanowiło skorzystać z przysługującego mu prawa pierwokupu w odniesieniu do działki nr [...]. Akt ten stanowił podstawę do złożenia oświadczenia w formie aktu notarialnego o skorzystaniu z prawa pierwokupu. Następnie na mocy decyzji z dnia [...] stycznia 1968 r., nr [...] stosownie do przepisów art. 30 i 34 ustawy o gospodarce terenami w miastach i osiedlach i uchwały nr 234 Rady Ministrów z dnia 26 lipca 1962 r. w sprawie ustalenia ceny terenów nabywanych w drodze pierwokupu przez prezydia rad narodowych - Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. określiło cenę nieruchomości. Tym samym Wojewoda [...] uznał, iż decyzja Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. nie naruszała prawa w dniu jej wydania. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2002 r. do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł S. N. Podniósł w niej, iż zarówno organy pierwszej, jak i drugiej instancji nie dokonały wszechstronnej oceny potrzebnego do rozstrzygnięcia materiału dowodowego, a w szczególności nie zbadały rzetelności dokonanej przez biegłego wyceny nieruchomości. Zdaniem skarżącego cena nieruchomości podana w wycenie została określona w sposób nie odpowiadający nawet obowiązującym wówczas przepisom i została znacznie zaniżona. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.. Podkreślono w niej, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem rozpoznania już w postępowaniu odwoławczym i nie wniosły żadnych nowych okoliczności, które miałyby wpływ na zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga została wniesiona do Naczelnego Sądu Administracyjnego w dniu 5 września 2002 r. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. Nr 153, poz.1271 ) sprawy, w których skargi wpłynęły przed 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji, do czego Sąd uprawniony jest na podstawie art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269) i art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ogranicza się do badania zgodności decyzji z prawem. Rozstrzygając sprawę w powyższym zakresie Sąd nie jest związany granicami skargi (art. 134 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) co oznacza, iż może uwzględnić z urzędu inne zarzuty i w tym zakresie orzec. Stwierdzenie nieważności jest postępowaniem nadzwyczajnym, którego przedmiotem jest weryfikacja decyzji administracyjnej, wydanej w postępowaniu zwykłym. Celem instytucji stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej jest eliminacja z obrotu prawnego decyzji obarczonej ciężkimi wadami wymienionymi w art. 156 § 1 kpa, natomiast przedmiotem postępowania w takiej sprawie jest ustalenie istnienia tych wad. Organ nadzoru dokonując oceny, czy zachodzą przesłanki z art. 156 § 1 kpa, obowiązany jest wyczerpująco wyjaśnić i ustalić stan faktyczny i prawny sprawy. W niniejszej sprawie celem postępowania nadzorczego było ustalenie, czy orzeczenie Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. z dnia [...] stycznia 1968 r. określającego cenę nieruchomości nabytej na rzecz Skarbu Państwa w drodze realizacji prawa pierwokupu, w istniejącym stanie faktycznym, rażąco naruszyło prawa własności obowiązujące w dniu orzekania. Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, należy stwierdzić, że organy zarówno Wojewoda [...], jak i Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast badając w trybie nadzorczym decyzję Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w N. nie zwróciły uwagi, iż ustalenie ceny nieruchomości nabywanych w drodze pierwokupu na rzecz Skarbu Państwa nie powinno następować na drodze postępowania administracyjnego, to jest przez wydanie decyzji administracyjnej, bowiem jest to czynność cywilnoprawna. Wobec powyższego należy stwierdzić, że organy wydając orzeczenie w trybie nadzorczym o odmowie stwierdzenia nieważności zaskarżonej decyzji rażąco naruszyły prawo, w rozumieniu przepisu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. W związku z powyższym Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło