I SA 2222/03
WyrokWSA w Warszawie2005-04-20
Skład orzekający: Anna Lech, Anna Łukaszewska-Macioch, Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy gmina posiada legitymację procesową do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej nieruchomości, która w dacie jej wydania należała do Skarbu Państwa, a gmina nie wykazała swojego interesu prawnego w tej sprawie?Ratio decidendi
Gmina nie posiada legitymacji procesowej do żądania wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji dotyczącej nieruchomości, jeśli nie wykaże swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa. W sytuacji, gdy decyzja została wydana w czasie, gdy nieruchomość należała do Skarbu Państwa, a gmina nie udowodniła posiadania tytułu prawnego do tej działki, organ prawidłowo odmawia wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności.Stan faktyczny
Prezydent Miasta L. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji z 1970 r. dotyczącej wygaśnięcia prawa użytkowania części nieruchomości i przekazania jej w odpłatne użytkowanie. Wojewoda odmówił wszczęcia postępowania, uznając brak legitymacji wnioskodawcy. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał tę decyzję w mocy. Prezydent Miasta L. złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów kpa i twierdząc, że jest stroną postępowania, ponieważ od rozstrzygnięcia zależy komunalizacja gruntów. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech Sędziowie NSA Anna Łukaszewska-Macioch asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2005 r. sprawy ze skargi Prezydenta Miasta L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie trwałego zarządu nieruchomościami. oddala skargę
I S.A. 2222/03
Uzasadnienie
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody L. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta L. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1970 r., nr [...] orzekającej o wygaśnięciu prawa użytkowania przez P. w L. ( [...]) części nieruchomości zabudowanej o pow. [...] m² z całości nieruchomości zawierającej pow. [...] m² będącej własnością Skarbu Państwa uregulowanej w księdze wieczystej hip. Nr [...] rep. Hip nr [...] oznaczonej jako działka nr [...] i przekazaniu Dyrekcji [..], w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony cześć nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. o pow. [...] m², oznaczonej jako działka nr [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. W uzasadnieniu organ przedstawił następujący przebieg sprawy:
Prezydium Rady Narodowej Miasta L. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej decyzją z dnia [...] marca 1970 r., nr [...] orzekł o wygaśnięciu prawa użytkowania przez P. w L. ([...]) części nieruchomości zabudowanej o pow. [...] m² z całości nieruchomości zawierającej pow. [...] m² będącej własnością Skarbu Państwa uregulowanej w księdze wieczystej hip. Nr [...] rep. Hip nr [...] oznaczonej jako działka nr [...] i przekazaniu [...], w odpłatne użytkowanie na czas nieokreślony cześć nieruchomości położonej przy ul. [...] w L. o pow. [...] m², oznaczonej jako działka nr [...].
Prezydent m. L. pismem z dnia [...] października 2002 r. wystąpił o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej Miasta L. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1970 r.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [..] odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta m. L. z dnia [..] marca 1970 r. z uwagi na brak legitymacji wnioskodawcy do wniesienia przedmiotowego żądania. Gmina L. nie była bowiem stroną postępowania zakończonego ww. decyzją z dnia [...] marca 1970 r.
Prezydent m. L. wniósł odwołanie, podnosząc, iż kwestionowana decyzja z dnia [...] marca 1970 r. stanowiła podstawę do odmowy stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez Gminę L. prawa własności spornych gruntów, a zatem od rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie będzie zależała komunalizacja tych gruntów.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2003 r., utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2003 r.
Prezydent m. L. wniósł do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r., zarzucił w niej naruszenie prawa tj. przepisów art. 28, art. 61 § 1, art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Zdaniem Gminy L. jest ona stroną postępowania mającego na celu wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Prezydium Rady Narodowej m. L. z dnia [...] czerwca 1971 r., ponieważ od rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie będzie zależała komunalizacja opisanych na wstępie gruntów. Fakt interesu prawnego potwierdza decyzja Krajowej Komisji Uwłaszczeniowej z dnia [...] września 2002 r., w której organ komunalizacyjny wskazuje, iż stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji Prezydium Rady Narodowej m. L. powinno nastąpić w odrębnym postępowaniu administracyjnym.
Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
rozpoznając skargę po wprowadzeniu z dniem 1 stycznia 2004 r. reformy sądownictwa administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy, w myśl art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) obowiązany był stosować przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Stosownie do art. 3 § 1 i 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Postępowanie administracyjne o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest postępowaniem prowadzonym w trybie nadzwyczajnym.
Stosownie do treści art. 157 § 2 kpa postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu. W przypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji, organ nadzoru przed wszczęciem postępowania ma obowiązek sprawdzenia, czy wniosek złożył podmiot uprawniony do działania w sprawie w charakterze strony. Atrybut strony ma przede wszystkim podmiot będący stroną postępowania zwykłego, w którym doszło do wydania kwestionowanej decyzji w postępowaniu nadzorczym. Zgodnie z art. 28 kpa stroną postępowania jest osoba posiadająca interes prawny lub obowiązek. W przypadku stwierdzenia, że wniosek pochodzi od podmiotu uprawnionego do wystąpienia z takim wnioskiem organ wszczyna na podstawie art. 61 kpa postępowanie w sprawie. Natomiast w przypadku, braku przymiotu strony, podmiotu występującego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji organ na podstawie art. 157 § 3 kpa odmawia wszczęcia postępowania w drodze decyzji.
Tak Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jak i Wojewoda [...] w decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. L. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1970 r. orzekającej o przekazaniu [...] gruntu położonego przy ul. [...] w L. prawidłowo uznali, że sprawa nie dotyczy interesu prawnego Gminy L. Gmina L. nie przedstawiła dowodu, aby do przedmiotowej działki gruntu posiadała tytuł prawny.
W dacie wydawania będącej przedmiotem postępowania nadzorczego decyzji tj.[...] marca 1970 r. przez Prezydium Rady Narodowej m. L. Wydział Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej działał w imieniu Skarbu Państwa i dysponował tym gruntem.
Stwierdzić należy, że Gmina L. w przedmiotowej sprawie nie legitymuje się przymiotem strony w domaganiu się wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. L. Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1970 r., orzekającej o przekazaniu [...]
gruntu położonego przy ul. [...] w L., gdyż nie jest wykazaniem przez nią interesu prawnego fakt podjęcia starań nabycia prawa własności do przedmiotowej nieruchomości w trybie art. 5 ust. 3 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. z 1990 r., Nr 32, poz. 191 ze zm.).
Skoro zatem Gmina L. nie zdołała wykazać swojego interesu prawnego w rozumieniu art. 28 kpa w niniejszej sprawie, to na jej wniosek, zgodnie z art. 157 § 2 kpa, nie może być wszczęte postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji.
Z tych względów uznał, iż zaskarżona decyzja nie narusza prawa i na podstawie
art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.09.2026. · Źródło