I SA 2230/02

W IMIENIU RZECZPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 16 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Monika Nowicka Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lipca 2004 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 1999 r. nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu I SA 2230/02 UZASADNIENIE Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...], utrzymało w mocy własną decyzję z dnia [...] marca 1999 r., nr [...], którą to, stwierdzono nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy nr [...] z dnia [...] grudnia 1952 r. w części dotyczącej nieruchomości będącej własnością komunalną stanowiącej działki ewidencyjne nr [...] i [...] w Warszawie. Z ustaleń organu nadzoru wynika, orzeczeniem administracyjnym nr [...] z dnia [...] grudnia 1952 r., Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy, po rozpatrzeniu wniosku złożonego dnia 17 stycznia 1949 r. w trybie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.. st. Warszawy, orzekło o odmowie przyznania A. i H. O. oraz panu B. O. prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...], oznaczonej nr hip. [...]. Decyzję uzasadniono koniecznością przejęcia posesji na cele publiczne. Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji wystąpili następcy prawni byłych właścicieli nieruchomości. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją nr [...] z dnia [...] października 1998 r. stwierdził nieważność orzeczenia Nr [...] z dnia [...] grudnia 1952 r.. Prezydium Rady Narodowej m. st. Warszawy w części dotyczącej dawnej nieruchomości warszawskiej oznaczonej nr hip. [...], wchodzącej obecnie w skład działki ewidencyjnej Nr [...] z obrębu [...], stanowiącej własność Skarbu Państwa. Działki nr ew. [...] i [...] są własnością komunalną. Należy podkreślić, iż zgodnie z art. 7 dekretu z dnia 26 października 1945 r. gmina ma obowiązek uwzględnić wniosek dotychczasowego właściciela gruntu, jego następców prawnych lub osób prawa jego reprezentujących, jeżeli korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela da się pogodzić przeznaczeniem gruntu według "planu zabudowania" (obecnie planu zagospodarowania przestrzennego). Z przepisu lego wynikał obowiązek organu I SA 2230/02 administracyjnego rozpatrującego wniosek nie tylko uzyskania informacji o przeznaczeniu określonej nieruchomości w planie zabudowania, lecz także obowiązek wnikliwego rozważenia czy istnieje możliwość realizowania nadal przez dotychczasowych właścicieli funkcji określonej w tym planie dla danej nieruchomości. Organ administracji aby odmówić byłemu właścicielowi prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości musi udowodnić, że korzystanie z gruntu przez dotychczasowego właściciela w żadnym wypadku nie da się pogodzić z przeznaczeniem gruntu według aktualnie obowiązującego planu zagospodarowania przestrzennego. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia stwierdzono: "Obecnie zachodzi konieczność przejęcia omawianej posesji na cele publiczne". Z powyższego oraz z akt sprawy wynika, że organ I instancji nie przeprowadził w tym zakresie postępowania dowodowego i nie udowodnił sprzeczności pomiędzy korzystaniem z gruntu przez dotychczasowego właściciela i przeznaczeniem gruntu zgodnie z obowiązującym w dniu wydania orzeczenia planem zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 7 ust. 2 dekretu nie dawał organowi administracji możliwości swobodnej oceny zawartych w nim przesłanek ani też działania w ramach uznania administracyjnego. Wydanie decyzji odmownej było możliwe wyłącznie w wypadku, gdy z uchwalonego zgodnie z prawem i obowiązującego w dacie wydania decyzji planu zagospodarowania wprost wynikała niemożność korzystania z gruntu przez dotychczasowych właścicieli. Tym samym bezspornym jest. iż wydając zakwestionowaną decyzję organ administracji rażąco naruszył art. 7 ust. 2 powołanego dekretu. Byłym właścicielom bezzasadnie odmówiono ustanowienia na ich rzecz prawa własności czasowej (obecnie użytkowania wieczystego) gruntu przedmiotowej nieruchomości. Okoliczność ta stanowi przesłankę do stwierdzenia nieważności zakwestionowanej decyzji, określoną w art. 156 § 1 pkt. 2 k.p.a. w zakresie dot. części przedmiotowej nieruchomości. Skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie wniósł W. K.. W ocenie skarżącego nie mogło dojść do stwierdzenia nieważności decyzji z [...].12.1952 r., gdyż wywołała ona nieodwracalne skutki prawne polegające na nabyciu przez skarżącego własności części lokalu nr [...] I SA 2230/02 znajdującego się na nieruchomości objętej zaskarżoną decyzją. Budynek na tej nieruchomości został w czasie wojny bardzo zniszczony a następnie odbudowany przez zamieszkujące w nim osoby. Zdaniem skarżącego dawni właściciele nie korzystali z tej nieruchomości lecz korzystali ci, którzy dom odbudowali. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z aktu notarialnego Rep. Nr [...] z dnia [...].02.1948 r., znajdującego się w materiale dokumentacyjnym, wynika, że nabywcami przedmiotowej nieruchomości byli K. i A. małżonkowie O. w 2/3 części i B. O. w 1/3 części ( § 2 aktu.). Z wnioskiem o stwierdzenie nieważności orzeczenia administracyjnego z [...].12.1952 r., odmawiającego przyznania A. i H. O. oraz B. O. prawa własności czasowej do tej nieruchomości, wystąpili spadkobiercy B. O.. Całość postępowania o stwierdzenie nieważności orzeczenia toczyło się z udziałem spadkobierców jednego ze współwłaścicieli B. O., Natomiast wyraźnie pominięci zostali współwłaściciele nieruchomości A. i H. małżonkowie O.. Organ winien ustalić czy oni żyją i wezwać ich do udziału w postępowaniu a gdyby nie żyli to postępowanie powinno się toczyć z udziałem ich następców prawnych. Wszyscy właściciele nieruchomości są stronami postępowania dotyczącego badania orzeczenia obejmującego tą nieruchomość. Jeżeli są stronami postępowania to organ zobligowany jest zapewnić im, bądź też ich następcom prawnym, możliwość czynnego w nim udziału. W niniejszej sprawie organ naruszył tę podstawową zasadę postępowania i swoim działaniem doprowadził do sytuacji, w której strony postępowania bez swojej winy nie brały w nim udziału, co stanowi przesłankę do wznowienia postępowania określoną w art. 145 § 1 pkt 4 kpa. Dopiero postępowanie przeprowadzone zgodnie z przepisami prawa, w którym strona będzie miała możliwość czynnego udziału pozwoli organowi na wydanie prawidłowej decyzji. I SA 2230/02 Ponieważ wskazaną wyżej wadą postępowania objęte jest całe postępowanie nadzorcze Sąd wyeliminował z obrotu prawnego również decyzję poprzedzającą wydanie zaskarżonej decyzji. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.