I SA 2230/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz (spr.) Sędziowie NSA Ewa Dzbeńska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi W. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2003 r. nr [...] w przedmiocie zasiłku stałego wyrównawczego oddala skargę. Decyzją z dnia [...] listopada 2001 r., Nr [...] Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] - przyznano W. B. zasiłek stały wyrównawczy w wysokości [...] gr. miesięcznie na podstawie art. 27 ust. 4 pkt. 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 roku o pomocy społecznej oraz świadczenia zdrowotne od [...] października 2001 r. na zasadach określonych w przepisach o zaopatrzeniu emerytalnym pracowników i ich rodzin. Jednocześnie organ pierwszej instancji stwierdził, iż "nie podejmie wypłaty należnych świadczeń do chwili otrzymania środków na ten cel z budżetu Państwa. W związku z tym w miesiącu listopadzie i grudniu otrzyma Pan zasiłki celowe w wysokości [...] zł każdy (dec. Nr [...] z dnia [...].11.2001 r.) z tytułu oczekiwania na wypłatę podstawowego świadczenia. Z chwila otrzymania środków na ten cel zasiłek zostanie wypłacony". Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...], po rozpatrzeniu odwołania W. B., decyzją z dnia [...] stycznia 2002 r., Nr [...] utrzymało w mocy decyzję pierwszoinstancyjną w zakresie dotyczącym przyznania zasiłku stałego wyrównawczego i świadczenia zdrowotnego, uchylając te decyzję w pozostałej części. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2002 r., sygn. akt I SA 328/02 uchylił powyższą decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]. W uzasadnieniu Sąd podniósł m. in., iż wprawdzie organ orzekający w sprawie podjął szereg czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, mając na względzie słuszny interes strony, jednakże postępowanie wymaga uzupełnienia materiału dokumentacyjnego w zakresie okoliczności związanych ze świadczeniem przez W. B. alimentów na rzecz córki i jego rozważenia w aspekcie żądania skarżącego i jego wpływu na wynik sprawy. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] po uzupełnieniu postępowania dowodowego zgodnie z zaleceniem Sądu decyzją z dnia [...] marca 2003 r., Nr [...],na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 w związku z art. 139 k.p.a. oraz art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 3, art. 2a ust. 1 pkt 2, art. 27 ust. 4 pkt 1 i art. 6 pkt 1 ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (t.j. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze. zm.) uchyliło decyzję Dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] listopada 2001 r., Nr [...] w części stanowiącej: "Jednocześnie organ pierwszej instancji stwierdza, iż nie podejmie wypłaty naliczonych Panu świadczeń do chwili otrzymania środków na ten cel z budżetu Państwa, w związku z tym w miesiącu listopadzie i grudniu otrzyma Pan zasiłki celowe w wysokości [...] zł każdy (dec. Nr [...] z dnia [...] listopada 2001 r.) z tytułu oczekiwania na wypłatę podstawowego świadczenia. Z chwilą otrzymania środków na ten cel zasiłek zostanie Panu wypłacony" i utrzymała w pozostałej części tę decyzję w mocy. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, co następuje: Według art. 27 ust. 4 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej – zasiłek stały wyrównawczy przysługuje osobie pełnoletniej samotnej całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub inwalidztwa, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego określonego w art. 4 ust. 1 (tj. dla osoby samotnie gospodarującej; w dacie rozpatrywania sprawy przez organ I instancji – 447 zł, obecnie 461 zł). Stosownie do art. 27 ust. 6 pkt. 1 ustawy o pomocy społecznej zasiłek stały wyrównawczy w przypadku osoby samotnie gospodarującej ustala się, jako różnicę między kryterium dochodowym na osobę w rodzinie, określonym w art. 4 ust. 1, a dochodem tej osoby. Niezależnie od cytowanych przepisów maja zastosowanie również przepisy ogólne ustawy o pomocy społecznej, w tym: art. 1 ust. 1, art. 2 ust. 3, art. 2a ust. 1 pkt. 2 oraz przepisy dotyczące postępowania w sprawach świadczeń pomocy społecznej, w tym art. 43 ust. 4. Organ pierwszej instancji prawidłowo ustalił, że dodatek mieszkaniowy jest dochodem odwołującego się w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej. Odwołując się wskazał, iż obowiązek alimentacyjny na rzecz córki – A. B. – ur. [...].11.1978 r. wynika z ugody sądowej z dnia [...] kwietnia 1995 r. Z postanowienia Prokuratury Rejonowej w P. z dnia [...].10.1997 r. Nr [...], [...] o odmowie wszczęcia dochodzenia w sprawie uchylania się od obowiązku alimentacyjnego przez odwołującego się na rzecz A. B. wynika, iż przyjęte w drodze ugody alimenty były wypłacane do lipca 1995 r. z funduszu alimentacyjnego ZUS w P. Odwołujący się "w okresie od [...].08.1993 r. do [...].09.1997 r. zarejestrowany był w RUP w P. jako bezrobotny poszukujący pracy bez prawa do zasiłku. Pomimo trudnej sytuacji materialnej wynikającej z braku stałej pracy zarobkowej do 1995 r. płacił alimenty na rzecz swojej córki bezpośrednio do rąk matki dziecka. Od kwietnia 1995 r. do sierpnia 1997 r. nie łożył na utrzymanie córki. W okresie istotnym z punktu widzenia prawa odwołującego się do zasiłku stałego wyrównawczego jego córka A. B. była studentką Wydziału Prawa i Administracji Uniwersytetu [...] w trybie zaocznym, studia te ukończyła w 2002 r. W tym czasie odwołujący ubiegał się o świadczenia z pomocy społecznej, twierdził, że nie ma dochodów. Udokumentowanym dochodem odwołującego się był od [...] sierpnia 2001 r. tylko dodatek mieszkaniowy w wysokości [...] zł. Według oświadczeń W. B., potwierdzonych oświadczeniem i zeznaniami w charakterze świadka A. B. odwołujący się ponosił znaczne koszty związane z studiami córki, które określił na [...] zł miesięcznie. W latach 2000 i 2001 r. odwołujący zwracając się o świadczenia z pomocy społecznej twierdził, ze nie ma dochodów, okoliczność ta jest niesporna. W opisanej szczegółowo sytuacji materialnej odwołującego się, ustalonej na podstawie wszechstronnie rozważonego materiału dowodowego uznano, że możliwość ponoszenia m. in. w miesiącu składania wniosku o przedmiotowe świadczenie alimentów w wysokości [...] zł wytłumaczona może być jedynie wystąpieniem rażącej dysproporcji między wysokością dochodu udokumentowaną przez W. B. a jego rzeczywistą sytuacją materialną. Z uwagi na unormowanie zawarte w art. 139 k.p.a. organ odwoławczy nie wydał decyzji na niekorzyść odwołującego się. W skardze wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego W. B. wniósł o rzetelne i obiektywne zbadanie jego sprawy i o pełny zasiłek wyrównawczy w wysokości [...] zł od [...] czerwca 2002 r. do [...] maja 2002 r., w sumie [...] zł. Zarzucił, iż z uwagi na stronniczość i przewlekłość postępowania administracyjnego prowadzonego w sprawie poniósł krzywdy i straty zdrowotne, moralne, psychiczne i materialne w wysokości [...] zł. Zdaniem skarżącego w sprawie winien być przeprowadzony dowód z opinii biegłego odnośnie poniesionych kosztów kształcenia córki, w postanowieniach Kolegium brak jest logiki i obiektywizmu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wnosiło o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Z dniem 1 stycznia 2004 r. weszły w życie przepisy ustawowe dotyczące wprowadzenia dwuinstancyjnego sądownictwa administracyjnego. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W art. 145 § 1 tej ustawy wskazano, w przypadku jakich naruszeń prawa skarga podlega uwzględnieniu. W zależności od rodzaju uchybienia następuje uchylenie decyzji, stwierdzenie jej nieważności lub wydania naruszeniem prawa. W sprawie niniejszej nie występowała żadna z takich sytuacji. Decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] nie narusza przepisów ustawy z dnia 29 listopada 1990 r. o pomocy społecznej (tj. Dz.U. z 1998 r. Nr 64, poz. 414 ze. zm.)ani przepisów postępowania administracyjnego. Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 2 lipca 2002 r., sygn. akt. I SA 328/02 uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2002 r., która zapadła po rozpatrzeniu odwołania W. B. od decyzji dyrektora Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w [...] z dnia [...] listopada 2001 r. i wskazał, w jakim zakresie postępowanie w sprawie winno być uzupełnione. Zgodnie z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające (...) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego, wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Regulacja ta jest analogiczna do obowiązującego przed tą datą art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995 r., o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz.U. Nr 74, poz. 368 ze zm.). Organ odwoławczy wykonał zalecenia Sądu, w sposób szczegółowy uzupełnił materiał dowodowy i wszechstronnie go rozważył. Stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji jest prawidłowe, obszernie uzasadnione zarówno pod względem faktycznym, jak i prawnym. Słusznie stwierdzono, że w sprawie nie zachodzi potrzeba zasięgnięcia wiadomości specjalnych poprzez dopuszczenie biegłego, wysokość kosztów kształcenia córki skarżącego przyjęta została zgodnie z twierdzeniami strony i nie budziła potrzeby zwracania się o opinię do biegłego. W aktach administracyjnych sprawy znajduje się wniosek skarżącego z dnia [...] października 2001 r., o przyznanie stałego zasiłku wg odpowiednich przepisów od dnia [...] czerwca 2001 r. w związku z zaliczeniem do [...]. Przyznanie świadczenia w postaci zasiłku stałego wyrównawczego od dnia [...] października 2001 r., a nie od daty wskazanej we wniosku nastąpiło zgodnie z art. 43 ust. 6 ustawy o pomocy społecznej, w której zawarty jest zapis: "Świadczenia pieniężne pomocy społecznej wypłaca się w okresach miesięcznych, od miesiąca kalendarzowego, w którym został złożony wniosek wraz z wymaganą dokumentacją". Przepisy ustawy o pomocy społecznej nie przewidują możliwości nie wliczenia do dochodu dodatku mieszkaniowego, czego domagał się skarżący, powołując się na przepisy dotyczące podatku dochodowego, które w sprawie niniejszej nie miały zastosowania. Ponadto należy zauważyć, że ewentualnych roszczeń odszkodowawczych, których dotyczyła skarga W. B. dochodzić może w drodze postępowania przed sądem powszechnym w procesie cywilnym, nie zaś w niniejszej sprawie, bowiem sprawy tego rodzaju pozostają poza zakresem właściwości sądów administracyjnych. Z powyższych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.