I SA 2246/03

WyrokWSA w Warszawie2004-10-06

Skład orzekający: Marek Stojanowski, Maria Wiśniewska, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej może zostać wydana, jeśli postępowanie diagnostyczno-orzecznicze zostało przeprowadzone przed dochodzeniem epidemiologicznym?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że naruszają one przepisy prawa materialnego i procesowego. Kluczowe naruszenie polegało na przeprowadzeniu postępowania diagnostyczno-orzeczniczego przed dochodzeniem epidemiologicznym, co jest sprzeczne z trybem określonym w rozporządzeniu dotyczącym chorób zawodowych. Brak pełnej informacji o warunkach pracy podczas oceny stanu zdrowia skarżącego mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Stan faktyczny
Skarżący R.C. domagał się stwierdzenia choroby zawodowej. Dwa orzeczenia lekarskie nie potwierdziły zawodowej etiologii jego schorzeń, wskazując m.in. na brak chorób w wykazie chorób zawodowych oraz brak dokumentacji lekarskiej. Po tych orzeczeniach przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne, które nie potwierdziło zawodowego narażenia. Na tej podstawie organy sanitarne wydały decyzje o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Skarżący złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując te decyzje.
Rozstrzygnięcie
1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2003 r., 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Maria Wiśniewska WSA Elżbieta Lenart /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 6 października 2004 r. sprawy ze skargi R.C. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej 1/uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...], 2/ stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 2246/03 UZASADNIENIE Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny w [...] decyzją nr. [...] z dnia [...] września 2003r., wydaną na podstawie art.138 § 1 pkt.1 kpa oraz § 1 i 10 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r. w sprawie chorób zawodowych (Dz.U. nr. 65 poz.294 z późn .zm.) - po rozpatrzeniu odwołania R. C. -utrzymał w mocy decyzję Państwowego Powiatowego Inspektoratu Sanitarnego w [...] z dnia [...] lipca 2003r.nr. [...] o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. W uzasadnieniu decyzji organ podał, że R. C. (ur. [...] maja 1936r.) pracował od 1952r. do 1988r. w kilkudziesięciu zakładach pracy - ostatnio w firmie [...] spółka z o.o. w O. – a od roku 1988 przebywa na emeryturze. Poradnia Chorób Zawodowych w [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] w orzeczeniu lekarskim nr. [...] z dnia [...] kwietnia 2002r.rozpoznała u skarżącego: zmiany zwyrodnieniowe [...], [...] oraz zmiany zwyrodnieniowe [...], [...], [...] i stwierdziła, że schorzenia te nie figurują w Wykazie Chorób Zawodowych (Dz. U. nr.65 poz.294 z 1983r.), dlatego też brak jest merytorycznych podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii w/w schorzeń. Ponadto rozpoznała obustronny [...] odbiorczy ze średnim ubytkiem [...] w [...] [...], w [...]. Również w tym wypadku uznano, że brak jest podstaw do rozpoznania zawodowej etiologii schorzenia z uwagi na: 1) brak dokumentacji lekarskiej z całego okresu zatrudnienia zawierającej wyniki badań narządu [...] 2) upływ ponad pięciu lat od zaprzestania pracy w [...], 3) brak wykazania wieloletniego narażenia na [...] przekraczający dopuszczalne normy. Od powyższego orzeczenia R. C. odwołał się Instytutu Medycyny Pracy w [...], który w orzeczeniu lekarskim z dnia [...] czerwca 2002r.nr. [...] rozpoznał u niego następujące schorzenia: 1) uogólnione zmiany zwyrodnieniowe [...] i [...], 2) [...] w odcinku [...] z wypukłością w prawo, 3) przewlekły zespół bólowy [...], 4) [...] w wywiadzie, 5) [...], 6) obustronny odbiorczy ubytek [...] o lokalizacji [...]. Instytut stwierdził, że choroby wymienione w punktach 1- 5 rozpoznania nie mogą być uznane za następstwo warunków pracy, ponieważ nie są ujęte w obowiązującym wykazie chorób zawodowych. Natomiast wymieniony w pkt. 6 ubytek [...] nie jest charakterystyczny dla skutków ekspozycji zawodowej na [...] o czym świadczą: konfiguracje audiogramów, [...] lokalizacja ubytku [...] i pogorszenie [...] po ustaniu zatrudnienia w 1988r. Następnie przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne w zakładach pracy, w których skarżący był zatrudniony. Nie potwierdziło ono zawodowego narażenia na [...]. W oparciu o orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2002r.nr. [...] Instytutu Medycyny Pracy w [...] i przeprowadzone dochodzenie epidemiologiczne Państwowy Powiatowy Inspektorat Sanitarny w [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003r.nr. [...] orzekł o braku podstaw do stwierdzenia u R. C. choroby zawodowej. Stwierdził on, że choroby występujące u skarżącego nie mogą być uznane za następstwo warunków pracy. W uzasadnieniu swojej decyzji podał, że z ustaleń instytutu, z przeprowadzonych badań i analizy dołączonej dokumentacji lekarskiej wynika, że nie ma podstaw do rozpoznania choroby zawodowej . Od tej decyzji R. C. złożył odwołanie . Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny w [...] nie uwzględnił odwołania i decyzją nr. [...] z dnia [...] września 2003r utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Powołał się na orzeczenia lekarskie wydane przez dwie jednostki powołane do rozpoznawania chorób zawodowych, które wydały orzeczenia w sprawie schorzeń skarżącego nie rozpoznając u niego choroby zawodowej oraz na dochodzenie epidemiologiczne, które nie potwierdziło zawodowego narażenia na [...]. Na powyższą decyzję ostateczną R. C. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której opisał warunki w jakich wykonywał pracę i wniósł o uznanie przynajmniej jednej z istniejących u niego chorób za chorobę zawodową. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektorat Sanitarny w [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył , co następuje: W związku z wejściem w życie z dniem 1 stycznia 2004r. reformy sądownictwa administracyjnego niniejsza skarga stała się - na zasadzie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153 poz.1271) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Podkreślić należy , że sąd administracyjny, stosownie do przepisu art.1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 poz.1296), jest powołany do kontroli legalności decyzji wydanej w sprawie administracyjnej, co oznacza, że może decyzję uchylić bądź stwierdzić jej nieważność wyłącznie w przypadku naruszenia przy jej wydaniu przepisów prawa materialnego lub prawa procesowego. Sąd nie jest uprawniony do merytorycznego orzekania o uprawnieniach i obowiązkach stron, w związku z czym nie mógł rozpoznać wniosku skarżącego o "uznanie przynajmniej jednej z istniejących u niego chorób za chorobę zawodową". Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, iż może ją uwzględnić z uwagi na każde inne naruszenie prawa niż w niej zarzucane. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że skarga zasługuje na uwzględnienie, gdyż decyzja narusza zarówno przepisy prawa materialnego jak i procesowego, a naruszenia te mogły mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z § 1 ust.1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 listopada 1983r.w sprawie chorób zawodowych (Dz. U. nr 65 poz. 294 z późn. zm.) za choroby zawodowe uważa się choroby wymienione w wykazie stanowiącym załącznik do rozporządzenia pod warunkiem, że zostały spowodowane działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy. Wspomniane rozporządzenie w § 5 zawiera nakaz przeprowadzenia dochodzenia epidemiologicznego w środowisku pracy. Wyniki tego dochodzenia przesyła się do zakładu społecznej służby zdrowia właściwego do rozpoznania choroby zawodowej (§ 6 ). Jednostki te w myśl § 8 w/w rozporządzenia, po dokonaniu oceny stanu zdrowia badanego, wydają orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej, które następnie wraz z posiadaną niezbędną dokumentacją przesyłają "właściwemu inspektorowi sanitarnemu". Dopiero na tej podstawie organ wydaje decyzję. Ustanowiony w rozporządzeniu tryb prowadzenia postępowania uwzględniający kolejność: dochodzenie epidemiologiczne, postępowanie diagnostyczno- orzecznicze, wydanie decyzji, zapewnia prawidłowe warunki zarówno do wydania orzeczenia lekarskiego oceniającego stan zdrowia w powiązaniu ze szkodliwymi czynnikami w miejscu pracy jak i do wydania decyzji. W niniejszej sprawie kolejność dokonywania czynności uległa zmianie. Najpierw wydano orzeczenie lekarskie nr. [...] z dnia [...] kwietnia 2002r.r przez Poradnię Chorób Zawodowych w [...] [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w [...] Oddział w [...] a następnie orzeczenie lekarskie z dnia [...] czerwca 2002r.nr. [...] przez Instytut Medycyny Pracy w [...] – oba nie stwierdzające choroby zawodowej. Dopiero po wydaniu orzeczeń przeprowadzono dochodzenie epidemiologiczne. W tej sytuacji jednostki dokonujące oceny stanu zdrowia skarżącego uczyniły to nie dysponując wynikami dochodzenia epidemiologicznego i nie znając ewentualnych zagrożeń występujących w środowisku pracy badanego. Zgodnie z § 10 rozporządzenia decyzja w przedmiocie choroby zawodowej zapada na podstawie orzeczenia lekarskiego oraz wyników dochodzenia epidemiologicznego. Należy zaznaczyć, że rozpoznanie choroby zawodowej lub brak takiego rozpoznania ,stanowi zagadnienie medyczne i treść orzeczenia lekarskiego jest wiążąca dla organu inspekcji sanitarnej. Skoro jednostki wydające orzeczenia lekarskie nie były należycie poinformowane o warunkach pracy skarżącego – gdyż dochodzenie przeprowadzono dopiero po ocenie jego stanu zdrowia – to decyzja organu pierwszej instancji została wydana z naruszeniem przepisów rozporządzenia, a naruszenie to mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Ponieważ tryb postępowania w niniejszej sprawie nie był zgodny z trybem określonym w przepisach powołanego rozporządzenia w sprawie chorób zawodowych, dlatego też Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.Nr.153 poz.1270 ) uchylił zaskarżoną decyzję oraz decyzję ją poprzedzającą. Na podstawie art. 152 powyższej ustawy Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. .

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło