I SA 2253/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-08
Skład orzekający: Jolanta Zdanowicz, Daniela Kozłowska, Emilia Lewandowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przysługuje policjantowi, jeśli chce go uzyskać w miejscowości, która nie jest "miejscowością pobliską" miejsca pełnienia służby, mimo że ustawa o Policji nie zawiera takiego ograniczenia w przepisie dotyczącym pomocy finansowej?Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przysługuje policjantowi na podstawie art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, który nie zawiera ograniczenia dotyczącego lokalizacji nieruchomości w "miejscowości pobliskiej". Rozporządzenie wykonawcze, które wprowadza takie ograniczenie, wykracza poza upoważnienie ustawowe i nie może ograniczać zapisów ustawy. W związku z tym decyzje organów o odmowie przyznania pomocy finansowej, oparte na błędnej interpretacji przepisów, naruszają prawo materialne.Stan faktyczny
D. B., policjant, wystąpił o przyznanie pomocy finansowej na budowę domu jednorodzinnego w miejscowości L. Organy Policji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że L. nie jest "miejscowością pobliską" miejsca pełnienia służby, powołując się na art. 88 ust. 4 ustawy o Policji oraz § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji. Policjant złożył skargę do sądu administracyjnego, kwestionując zastosowanie ograniczenia dotyczącego "miejscowości pobliskiej" do wniosku o pomoc finansową.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądzono od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) Sędziowie WSA Daniela Kozłowska WSA Emilia Lewandowska Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi D. B. na decyzję Komendanta [...] Policji w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r., nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na budownictwo mieszkalne 1) uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Komendanta [...] Policji w R. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...], 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3) zasądza od Komendanta [...] Policji w W. na rzecz D. B. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 2253/03
UZASADNIENIE
Komendant [...] Policji decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2003 r., po rozpoznaniu odwołania D. B., utrzymał w mocy decyzję nr [...] z dnia [...] czerwca 2003 r. Komendanta [..] Policji w R. odmawiającą przyznania pomocy finansowej na [...].
W uzasadnieniu decyzji organ drugiej instancji wskazał;
D. B. jest funkcjonariuszem Komendy [...] Policji w R. – policjantem w służbie stałej został mianowany w dniu [...] 1994 r.
Zainteresowany wraz z żoną, synem i córką zajmuje na podstawie ustnej umowy lokal mieszkalny w L. przy ul. [...].
Wnioskiem z dnia [...] maja 2003 r. skierowanym do Zastępcy Komendanta [...] Policji w R. D. B. wystąpił o przyznanie pomocy finansowej z przeznaczeniem na [...], wykazując uprawnienie do [...], decyzję Starosty Powiatowego w L. zatwierdzającą [...].
Decyzją nr [...] Komendanta [...] Policji w R. odmówiono przyznania D. B. pomocy finansowej na cel wskazany we wniosku. W uzasadnieniu orzeczenia stwierdzono, że "analizując rozkład i czas jazdy środków publicznych transportu zbiorowego na trasie [...], miejscowości L. nie można uznać za miejscowość pobliską miejsca pełnienia służby przez D. B." a pomoc finansową przyznaje się policjantowi, który ubiega się o lokal mieszkalny lub dom jednorodzinny w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej.
Rozpatrując odwołania zainteresowanego organ drugiej instancji stwierdził, iż wynikające z art. 88 ust 1 ustawy o Policji prawo do lokalu mieszkalnego realizowane jest w formie rzeczowej – przez przydział lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej bądź finansowej – przez przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego (domu) we własnym zakresie.
Definicję pojęcia "miejscowości pobliskiej" zawiera przepis art. 88 ust 4 ustawy pragmatycznej, w myśl którego to miejscowość z której czas dojazdu do miejsca pełnienia służby i z powrotem środkami publicznego transportu zbiorowego, zgodnie z rozkładem jazdy, łącznie z przesiadkami, nie przekracza w obie strony dwóch godzin, licząc od stacji ( przystanku) położonej najbliżej miejsca zamieszkania do stacji (przystanku) położonej najbliżej miejsca pełnienia służby bez uwzględnienia czasu dojazdu do i od stacji (przystanku) w obrębie miejscowości, z której policjant dojeżdża oraz miejscowości, w której wykonuje obowiązki służbowe.
Policjanci pracujący w [...] Policji w R. pełnią służbę w godzinach: [...].
Wskazane przez zainteresowanego pociągi w większości kursują okresowo tj. w okresie świątecznym, ferii szkolnych zimowych oraz w sezonie letnim, tym samym brak jest możliwości codziennych dojazdów komunikacją PKP przez D. B. do miejsca pełnienia służby. Wyjaśnić również należy, że autobusy PKS pokonują trasę [...] w czasie około [...] min. Jednak jeżeli zainteresowany skorzystałby z połączenia PKS np. [...] wyjazd z miejscowości L., przyjazd do R. [...], czas oczekiwania na rozpoczęcie służby wyniósłby jedynie [..] min.
Uwzględniając czas rozpoczęcia jak i zakończenia służby, jak również sezonowości kursowania pociągów, skarżący może korzystać zarówno ze środka komunikacji publicznej PKP i PKS.
Organ drugiej instancji stwierdził, że L. nie jest miejscowością pobliską miejsca pełnienia służby a tym samym brak jest podstaw do przyznania pomocy finansowej na budowę domu w takiej miejscowości.
Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożył zainteresowany domagając się uchylenia decyzji jako naruszającej przepis art. 88 ust 4 ustawy o Policji, którego przesłanki – zdaniem skarżącego - spełnia L. do uznania go jako miejscowości pobliskiej do miejsca pełnienia służby.
Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, choć z innych względów niż podniesione w jej uzasadnieniu. Ustawa z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58) w art. 88 ust. 1 stanowi, że policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. Ust. 4 tego artykułu zawiera definicję miejscowości pobliskiej. Decyzje obu instancji oparte zostały na tym zapisie i ustaleniu, że obecne miejsce zamieszkania, gdzie policjant chce pobudować dom jednorodzinny jest miejscowością nie pobliską, co nie daje podstaw do przyznania pomocy finansowej na budowę domu.
W myśl art. 94 ust. 1 ustawy policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. W ust. 2 art. 94 zawarta jest delegacja ustawowa dla ministra właściwego do spraw wewnętrznych do określenia w drodze rozporządzenia, trybu postępowania oraz szczegółowych zasad przyznawania, cofania oraz zwracania pomocy finansowej o której mowa w ust. 1 z uwzględnieniem przypadków, w których pomoc ta jest przyznawana, jak również sposobu jej obliczania a także rodzaju dokumentów wymaganych przy ubieganiu się o przyznanie tej pomocy.
Skarżący, co wynika z akt administracyjnych, nie otrzymał lokalu mieszkalnego przysługującego mu z art. 88 ustawy. Wobec tego wystąpił z wnioskiem o realizację uprawnień z art. 94 ustawy.
W konstytucyjnym porządku prawnym ustawa jest naczelnym aktem prawnym. Tylko ustawa może stanowić o wszelkich prawach i obowiązkach.
Zapis ustawy zawarty w art. 94 ust. 1 nie mówi o miejscowości pobliskiej a jedynie wyraźnie wskazuje, kiedy policjantowi przysługuje pomoc finansowa.
Rozporządzenie jako akt niższego rzędu (akt wykonawczy) może tylko uszczegółowić zasady przyznawania pomocy zgodnie z upoważnieniem ustawowym zawartym w art. 94.
W ocenie Sądu zapis § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2001 r., Nr 131, poz. 1468) wykracza poza upoważnienie ustawowe z art. 94 ust. 2 ustawy o Policji a jako akt niższego rzędu niż ustawa, nie może ograniczać zapisu ustawy zawartego w art. 94 ust. 1
Skoro zatem zarówno organ pierwszej instancji jak i organ drugiej instancji dokonały interpretacji art. 94 ust. 1 pomijając literalne brzmienie tego przepisu, który nie ma odniesienia do miejscowości pobliskiej, a w nawiązaniu do § 3 ust. 2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, należało stwierdzić, iż decyzje zostały wydane z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, to w świetle art. 145 § 1 pkt 1a Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi to podstawę uchylenia decyzji obu instancji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło