I SA 2262/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-08
Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Cezary Pryca
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy mienie Skarbu Państwa, które na podstawie ostatecznej decyzji stało się przedmiotem użytkowania wieczystego na rzecz przedsiębiorstwa państwowego, może zostać następnie przekazane województwu w trybie art. 49 ustawy o samorządzie województwa, jeśli nie służyło ono realizacji zadań województwa?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mienie Skarbu Państwa, które stało się przedmiotem użytkowania wieczystego na rzecz przedsiębiorstwa państwowego, nie może zostać przekazane województwu na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa, jeśli nie służyło ono realizacji zadań województwa. Ustanowienie użytkowania wieczystego wyklucza możliwość władania tym gruntem przez inny podmiot w celu realizacji zadań samorządu.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Województwa na decyzję Ministra Skarbu Państwa, która utrzymała w mocy decyzję Wojewody odmawiającą przekazania Województwu prawa własności nieruchomości. Województwo domagało się przekazania nieruchomości, które według niego przeszły na jego własność z mocy prawa na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracji publiczną. Organ administracji odmówił przekazania części nieruchomości, uznając, że nie służyły one realizacji zadań województwa i stanowiły przedmiot użytkowania wieczystego przedsiębiorstwa państwowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Województwa [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa oddala skargę
I SA 2262/03
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z [...] lutego 2003 roku numer [...] Wojewody [...].
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] października 1998 roku numer [...] Minister [...] powołał komisję do przeprowadzenia inwentaryzacji i podziału mienia przedsiębiorstwa państwowego P. ulegającemu podziałowi w celu wydzielania jednostek [...] i utworzenia z nich [...].
Uchwałą z dnia [...] listopada 1988 roku numer [...] Komisja do przeprowadzenia inwentaryzacji i podziału mienia przedsiębiorstwa państwowego P. ulegającego podziałowi w celu wydzielenia jednostek [...] i utworzenia z nich [...], wnioskowała o przydzielenie [...] w P., jako [...] i wierzytelności ujętych w bilansie na dzień [...] października 1998 roku w tym nieruchomości: gruntów, budynków, budowli i urządzeń technicznych z przeznaczeniem na [...] w postaci budynku położonego w P. przy ulicy [...] wraz z działką gruntu numer [...] o powierzchni [...] hektara, na której zlokalizowana jest część tego budynku, a pozostała część tego budynku zlokalizowana jest na działkach o numerach [...] które stanowią własność miasta P.
Zarządzeniem z dnia [...] listopada 1998 roku numer [...] Minister [...], powołując się na przepis art.8 ust.1 pkt.1 i art.35b ustawy z 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej (Dz. U. 91, poz.408 ze zmianami) oraz na przepis art.44 ust.1 pkt.1 ustawy z 6 lipca 1995 roku o przedsiębiorstwie państwowym PKP (Dz. U. 95, poz.474 ze zmianami), utworzył [...] pod nazwą [...].
W dniu [...] grudnia 1998 roku Minister Transportu i Gospodarki Morskiej zatwierdził statut [...] pod nazwą [...].
Decyzją z [...] maja 2001 roku numer [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art.200 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami) stwierdził, że grunt oznaczony jako działki o numerach [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych objęty treścią Kw. [...] oraz działka gruntu oznaczona numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych objęta treścią [...] zabudowana częścią budynku [...], położone w P. i stanowiące w dniu 5 grudnia 1990 roku własność Skarbu Państwa oraz będące w tej dacie w zarządzie Przedsiębiorstwa Państwowego P. w W., stały się z tym dniem z mocy prawa przedmiotem wieczystego użytkowania przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. w W. oraz stwierdził nieodpłatne nabycie przez Przedsiębiorstwo Państwowe P. w W. własności części budynku [...] znajdującego na działce gruntu oznaczonej numerem [...].
Decyzją z dnia [...] października 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, po rozpatrzeniu odwołania Zarządu Województwa [...], utrzymał w mocy decyzję z [...] maja 2001 roku numer [...] Wojewody [...].
Postanowieniem z dnia [...] marca 2001 roku wydanym w sprawie sygnatura akt [...] Sąd [...] w R. postanowił wpisać do rejestru [...] pod nazwą [...].
W dniu [...] października 2002 roku Zarząd Województwa [...] wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie w trybie art.49 ustawy z 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz. U. 142/01, poz.1590 ze zmianami) decyzji o przekazaniu prawa własności zabudowanej nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] i składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] będących własnością Skarbu Państwa a znajdujących się we władaniu [...] w P.
Decyzją z dnia [...] lutego 2003 roku numer [...] Wojewoda [...], działając na podstawie art.49 ustawy z 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz. U. 142/01, poz. 1590 ze zmianami), przekazał Województwu [...] prawo własności nieruchomości położonych w P. i oznaczonych jako działki gruntu numerami [..] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, [...] o powierzchni [...] metry kwadratowe, [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz prawo własności udziału w [...] częściach we współwłasności działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych wraz z zabudowaniami i urządzeniami trwale z gruntem związanymi a znajdującymi się na w/w działkach gruntu i opisanymi w kartach inwetaryzacyjnych o numerach [...] w protokole zdawczo-odbiorczym z [...] marca 2002 roku, które to dokumenty stanowią załączniki do decyzji i odmówił Województwu [...] przekazania prawa własności nieruchomości położonych w P., a składających się z działek gruntu oznaczonych numerami [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych oraz prawa własności udziału wynoszącego [...] części we współwłasności działki gruntu położonej w P. oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych opisanych w kartach inwetaryzacyjnych o numerach [...] w protokole zdawczo-odbiorczym z [...] marca 2002 roku, które to dokumenty stanowią załączniki do decyzji.
Decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z [..] lutego 2003 roku numer [...] Wojewody [...].
Na decyzję z [...] września 2003 roku numer [...] Ministra Skarbu Państwa skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniosło Województwo [...]. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, a w szczególności art.49 ustawy z 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz. U. 142/01, poz.1590 ze zmianami) oraz art.47 i art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami) i wskazała, że nieruchomości będące we władaniu [...] pod nazwą [...] w P. z dniem [...] stycznia 1999 roku przeszły na własność Województwa [...] na podstawie art.47 i art.60 ust.1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że podstawę prawną do wydania zaskarżonej decyzji stanowił przepis art.49 ustawy z 5 czerwca 1998 roku o samorządzie województwa (Dz. U. 142/01 poz.1590 ze zmianami). Stosownie do treści art.48 ustawy o samorządzie województwa wskazana w art.49 instytucja stanowi jeden ze sposobów nabycia mienia przez województwo. Nabycie własności i innych praw majątkowych przez województwo może nastąpić w drodze cywilnoprawnej bądź w inny sposób określony w ustawach, w tym także poprzez nabycie praw majątkowych z mocy prawa (uwłaszczenie) czy też w wyniku przekazania mienia Skarbu Państwa w drodze decyzji administracyjnej. Z treści przepisu art.49 ust.1 ustawy o samorządzie województwa wynika, że mienie Skarbu Państwa oraz mienie Skarbu Państwa będące we władaniu państwowych osób prawnych, a służące realizacji zadań województwa , w szczególności określonych w art.14 ustawy, na podstawie decyzji wojewody zostaje przekazane województwu, jako jednostce samorządu terytorialnego. W tym miejscu należy podkreślić, że inny jest charakter nabycia mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o przepis art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami) i inny jest charakter nabycia mienia przez jednostkę samorządu terytorialnego w oparciu o przepis art.49 ustawy o samorządzie województwa. W pierwszym ze wskazanych wyżej z przypadków mamy do czynienia z nabyciem mienia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku, natomiast w drugim przypadku nabycie mienia następuje z dniem, w którym decyzja o jego przekazaniu staje się ostateczna. Oznacza to, że w pierwszym przypadku decyzja ma charakter deklaratoryjny, a w drugim przypadku mamy do czynienia z decyzją o charakterze konstytutywnym. Jednak w obu przypadkach dla wydania pozytywnej decyzji konieczne jest aby zachodziły wszystkie ustawowe przesłanki warunkujące nabycie mienia. Zarówno w art.60 ust.1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, jak i w art.49 ust.1 ustawy o samorządzie województwa ustawodawca wymienił jako jedną z przesłanek konieczność władania mieniem Skarbu Państwa. W wyroku z dnia 4 grudnia 2002 roku sygnatura akt III RN 206/01 (OSNP 24/2003/585) Sąd Najwyższy dokonał wykładni ustawowego pojęcia "władania". W uzasadnieniu w/w wyroku Sąd Najwyższy podniósł, że władanie może dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które daje władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymogami prawidłowej gospodarki, czyli chodzi tutaj o takie formy władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierają w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Z całą pewnością do takich form wykonywania władztwa nad mieniem zaliczyć należy sprawowanie zarządu czy trwałego zarządu nieruchomością. Ponadto z treści art.49 ust.1 ustawy o samorządzie województwa wynika, że mienie Skarbu Państwa ma służyć realizacji zadań województwa, w tym także zadań określonych w art.14 ustawy. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika aby nieruchomości położone w P. i oznaczone jako działki gruntu numerami [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, [...] o powierzchni [..] metrów kwadratowych, [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, a także działka numer [...] w zakresie udziału wynoszącego [...] części w jej współwłasności, służyły wykonywaniu zadań województwa w zakresie [...]. Wręcz przeciwnie opisane nieruchomości na podstawie ostatecznej decyzji z [...] maja 2001 roku numer [...] Wojewody [...] stanowią przedmiot użytkowania wieczystego ustanowionego na rzecz Przedsiębiorstwa Państwowego P. Zasadnie więc organ administracji publicznej wskazał, że fakt ustanowienia i ponoszenia opłat z tytułu użytkowania wieczystego nieruchomości na rzecz jednostki samorządu terytorialnego-województwa, nie może przesądzać o zaistnieniu ustawowej przesłanki w postaci ".. służenia realizacji zadań województwa". Wykonywanie przez uprawniony podmiot prawa użytkowania wieczystego do konkretnego gruntu wyklucza możliwość władania tym gruntem przez inny podmiot w celu realizacji zadań w postaci ochrony [...].
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło