I SA 2272/02
WyrokWSA w Warszawie2004-05-27
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, NSA Anna Lech, NSA Marek Stojanowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o stwierdzeniu nieważności decyzji przyznającej świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego może zostać wydana z powodu naruszenia właściwości miejscowej organu, który wydał pierwotną decyzję?Ratio decidendi
Sąd uznał, że naruszenie właściwości miejscowej organu nie stanowi rażącego naruszenia prawa uzasadniającego stwierdzenie nieważności decyzji przyznającej świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Brak jest przepisów prawa określających właściwość miejscową organu w przedmiocie przyznania tego świadczenia, a odmienność wykładni przepisów nie może być podstawą do stwierdzenia nieważności decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji stwierdzającej nieważność decyzji przyznającej L.S. świadczenie finansowe na pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Organ uznał, że pierwotną decyzję wydał organ niewłaściwy miejscowo. L.S. wniósł skargę, argumentując, że w momencie przydziału kwatery stałej okres oczekiwania na kwaterę został policzony w całości, a decyzja wywołała nieodwracalne skutki prawne. Sąd rozpoznał sprawę na podstawie przepisów PPSA, ponieważ skarga została wniesiona przed 1 stycznia 2004 r.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej oraz poprzedzającą ją decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, stwierdził, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, i zasądził od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie NSA Anna Lech NSA Marek Stojanowski /spr./ Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi L.S. na decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... z dnia ... sierpnia 2002 r. nr ... w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji o przyznaniu świadczenia finansowego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i decyzję Dyrektora Wojskowej Agencji Mieszkaniowej Oddział Rejonowy w ... z dnia ... czerwca 2002 r., nr ... 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... na rzecz skarżącego L.S. kwotę 10 zł (dziesięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I SA 2272/02
UZASADNIENIE
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej decyzją z dnia ... sierpnia 2002r. nr ... po rozpatrzeniu odwołania L.S. utrzymał w mocy decyzję Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... z dnia ... czerwca 2002r. nr ... stwierdzającą nieważność decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... z dnia ... czerwca 2000r. nr ... przyznającą L.S. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego od dnia 1 lipca 2000r.
Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... rozpoznając sprawę podał, że L.S. od dnia 29 września 1997 r. pełnił stałą służbę wojskową w Dywizjonie ... w ..., który stacjonuje w miejscowości .... L.S. pełnił służbę na stałe w miejscowości ..., a nie w .... Miejscowość ... terytorialnie podlega Dyrektorowi Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w .... Oznacza to, że decyzję z dnia ... czerwca 2000 r. o przyznaniu mu świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego wydał organ niewłaściwy.
Od powyższej decyzji L.S. wniósł odwołanie do Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej.
Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej rozpoznając sprawę stwierdził, że L.S. ... lipca 1997r. złożył w Oddziale Terenowym WAM w ... wniosek o przydział osobnej kwatery stałej w garnizonie .... Organ kadrowy Centrum Szkolenia Obrony ... w ..., opiniując ten wniosek, nie określił L.S. miejsca pełnienia służby. Dyrektor OT WAM w ... przyznał świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego na wynajęty przez L.S. lokal w ....
Przeprowadzone przez Dyrektora Oddziału Terenowego WAM w ... postępowanie wyjaśniające ujawniło, że L.S. pełnił służbę w miejscowości ..., co zostało potwierdzone przez Komendanta Centrum Szkolenia Obrony ... w ... pismami z 3 lipca 2000 roku i 28 września 2000r. oraz dołączonymi do nich
I SA 2272/02
wyciągami z rozkazu dziennego. W wyciągu z rozkazu dziennego Nr ... z dnia ... lutego 1998r. Komendant Centrum Szkolenia Obrony ... w ..., wyrażając zgodę na zamieszkiwanie L.S. w miejscowości pobliskiej w stosunku do miejsca pełnienia służby, wskazał miejscowość ... jako miejsce pełnienia służby. Centrum Szkolenia Obrony ... znajduje się w ..., jednak jego Dywizjon ..., w którym L.S. pełnił służbę stacjonuje w miejscowości ....
Zgodnie z art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 roku o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368) kwaterę przydziela się w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę lub za zgodą dowódcy jednostki wojskowej w miejscowości pobliskiej. W tej sytuacji organem właściwym do przyjęcia wniosku o przydział kwatery, jak również realizowania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego jest Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w ..., któremu miejscowość ... terytorialnie podlega. Powyższe wynika z rozporządzenia Ministra Skarbu Państwa z dnia 31 marca 1999r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie nadania statutu Wojskowej Agencji Mieszkaniowej (Dz. U. Nr 39, poz. 395), w brzmieniu obowiązującym w dniu rozpatrywania sprawy, którym wprowadzony został załącznik do statutu zawierający wykaz oddziałów terenowych i rejonowych Agencji, z określeniem ich właściwości terytorialnej. Pod pozycją 2 określono zakres terytorialny Oddziału Rejonowego WAM ... i Oddziału Terenowego WAM ..., a pod pozycją 7 Oddziału Rejonowego WAM ... i Oddziału Terenowego WAM .... Z wykazu tego wynika, że właściwość terytorialna Oddziału Terenowego WAM ... dotyczy miasta ..., powiatów ..., ... z wyłączeniem gminy ..., ... i ... (miejscowość ... znajduje się w powiecie ...).
Miejscem pełnienia służby przez L.S. jest miejscowość .... Organem właściwym do realizacji prawa do kwatery i świadczeń wynikających z prawa do kwatery, w tym świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego jest Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w ....
Skargę na powyższą decyzję Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej do Naczelnego Sądu Administracyjnego złożył L.S. i zarzucając naruszenie art. 156 § 2 kpa, domagał się jej uchylenia.
W uzasadnieniu podał, że decyzją z dnia ... kwietnia 2002r. nr ... otrzymał osobną kwaterę stałą w .... Zgodnie z przepisami nie stwierdza się
I SA 2272/02
nieważności decyzji, która wywołała nieodwracalne skutki prawne. W momencie przydziału kwatery stałej okres oczekiwania na kwaterę policzony został w całości od dnia 24 grudnia 1997r. do dnia 18 kwietnia 2002r.
W odpowiedzi na skargę Prezes Wojskowej Agencji Mieszkaniowej wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W świetle materiału dowodowego sprawy skargę uznać należy za uzasadnioną.
Należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z kolei z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Poza sporem pozostaje okoliczność, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie czy określona decyzja administracyjna dotknięta jest jedną z wad, o których mowa w art.156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że nie jest istotą tegoż postępowania rozpatrywanie kwestii merytorycznych, a więc ponowne rozpatrzenie sprawy.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz poglądów literatury przedmiotu decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa
I SA 2272/02
materialnego wówczas, gdy rozstrzygnięcie sprawy jest ewidentnie sprzeczne z wyraźnym i nie budzącym wątpliwości przepisem, co na podstawie jego brzmienia niejako od razu "rzuca się w oczy" (zob. H. Poleszak: Stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej w postępowaniu przed NSA, Nowe Prawo 1984r. z. 1, s.25).
Dyrektor Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... analizując sprawę ocenił, że zachodzi tak rozumiane rażące naruszenie prawa w przypadku decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... z dnia ... czerwca 2000r. nr ... przyznającej L.S. świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego od dnia 1 lipca 2000r., czemu dał wyraz w uzasadnieniu decyzji. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie podziela tego stanowiska.
Sąd bowiem nie ocenia prawa, a jedynie bada czy organy administracji przy wydawaniu orzeczeń prawidłowo je stosują.
Zgodnie z art. 22 ust. 1 ustawy z 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP (tj. Dz. U. z 2002 r. Nr 42, poz. 368) żołnierzowi zawodowemu w służbie stałej przysługuje prawo do kwatery. Prawo to w myśl art. 24 ust. 1 realizuje się na wniosek żołnierza przez przydział kwatery albo wypłacenie ekwiwalentu pieniężnego w zamian za rezygnację z kwatery. Do czasu realizacji prawa do kwatery żołnierz zawodowy otrzymuje świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego albo zakwaterowanie tymczasowe w budynkach lub kwaterach będących w zasobach Agencji (art. 24 ust. 2). Żołnierz zawodowy, któremu Wojskowa Agencja Mieszkaniowa nie może przydzielić odpowiedniej kwatery stałej, może wynająć lokal we własnym zakresie i otrzymać świadczenie finansowe umożliwiające pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego. Warunki, jakie muszą zostać spełnione dla przyznania omawianego świadczenia, określone zostały w art. 49 powołanej ustawy oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z 20 lutego 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu zwrotu kosztów dojazdu do miejscowości, w której pełnią czynną służbę wojskową żołnierze zawodowi i szczegółowych zasad ustalania wysokości oraz trybu przyznawania świadczenia finansowego umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego (Dz. U. Nr 23, poz. 107 ze zm.). Z przepisów tych wynika, że świadczenie finansowe ma umożliwić pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego, a więc przysługuje ono
I SA 2272/02
żołnierzowi w całym okresie objętym umową najmu, w którym ponosi on związane z najmem koszty. Jedynym warunkiem przyznania świadczenia finansowego przewidzianym ustawą oraz rozporządzeniem jest zawarcie przez żołnierza zawodowego nie posiadającego kwatery umowy najmu lokalu z właścicielem lub umowy podnajmu z najemcą. Innych przesłanek warunkujących przyznanie omawianego świadczenia przepisy te nie przewidują.
Rozpoznając sprawę niniejszą należy dojść do przekonania, że przepisy prawa powołane w decyzji zarówno Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej jak i Dyrektora Oddziału Rejonowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... nie dawały podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w ... z dnia ... czerwca 2000r. przyznającej L.S. świadczenie finansowe umożliwiającego pokrycie kosztów najmu lokalu mieszkalnego od dnia 1 lipca 2000r. Z materiału dokumentacyjnego sprawy wynika, czemu organy nie przeczą, że L.S. był uprawniony do przyznania mu przedmiotowego świadczenia finansowego. Żaden przepis powołanej ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP nie określa właściwości miejscowej organu w przedmiocie przyznania uprawnionemu omawianego świadczenia finansowego. Nie jest takim przepisem – powołany w uzasadnieniu decyzji Prezesa Wojskowej Agencji Mieszkaniowej - ust. 5 art. 22 tej ustawy, który mówi, że kwaterę przydziela się w garnizonie, w którym żołnierz pełni służbę, lub za zgodą dowódcy jednostki wojskowej w miejscowości pobliskiej (...). Stosowanie w rozpatrywanej sprawie analogii, przy rozstrzyganiu kwestii właściwości organu przyznającego świadczenie finansowe, nie jest uzasadnione. Należy mieć na względzie również i to, że w sytuacji, gdzie występuje problem z wykładnią przepisów prawa bądź z ich interpretacją, nie może to skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji. Inaczej mówiąc, odmienność wykładni budzących wątpliwości przepisów prawa nie może być podstawą żądania stwierdzenia nieważności decyzji, gdyż nie ma to cechy rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 kpa. (wyrok NSA z dnia 21 grudnia 1994r., III S.A. 640/94 ).
W tej sytuacji brak było podstaw do przyjęcia, że omawianej sprawie doszło do rażącego naruszenia prawa.
Z powyższych względów Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153,
I SA 2272/02
poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.
O koszach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 Przepisów wprowadzających ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Na podstawie art. 152 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło