I SA 2274/02

WyrokWSA w Warszawie2004-05-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, Sędzia NSA Anna Lech, Sędzia NSA Marek Stojanowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy umowa użyczenia nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz szpitala, który następnie został przekształcony w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej, stanowiła podstawę do nabycia tej nieruchomości przez samorząd terytorialny z mocy prawa na podstawie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że umowa użyczenia nieruchomości Skarbu Państwa na rzecz szpitala nie stanowiła "władania" w rozumieniu art. 60 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Sąd oparł się na wykładni Sądu Najwyższego, zgodnie z którą pojęcie "władania" w tym kontekście nie jest tożsame z faktycznym władaniem i wymaga takiego władztwa nad mieniem państwowym, które daje możliwość samodzielnego korzystania z nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, zbliżonego do wykonywania praw właściciela.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku Zarządu Województwa o stwierdzenie nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa, które było we władaniu Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego. Wojewoda odmówił stwierdzenia nabycia, a Minister Skarbu Państwa utrzymał tę decyzję w mocy. Zarząd Województwa wniósł skargę, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię pojęcia "władania" oraz naruszenie przepisów postępowania. Skarżący domagał się uchylenia decyzji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca /spr./ Sędziowie NSA Anna Lech NSA Marek Stojanowski Protokolant Małgorzata Mierzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 maja 2004 r. sprawy ze skargi Z. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia ... sierpnia 2002 r. nr ... w przedmiocie komunalizacji oddala skargę I SA 2274/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia ... sierpnia 2002 roku numer ... Ministra Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z dnia ... stycznia 2002 roku numer ... Wojewody .... W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że umową użyczenia z dnia ... lipca 1998 roku Skarb Państwa-Kierownik Urzędu Rejonowego w ... oddał w użyczenie Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu im. ... w ... zabudowaną nieruchomość położoną w ... przy ulicy ..., składającą się z działki gruntu oznaczonej numerem ... o powierzchni 4633 metry kwadratowe, dla której jest urządzona księga wieczysta o numerze Kw. .... Umową użyczenia z ... lipca 1998 roku Skarb Państwa- Kierownik Urzędu Rejonowego w ... oddał w użyczenie Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu im. ... w ... nieruchomość położoną w ... przy ulicy ..., składającą się z działki gruntu oznaczonej numerem ... o powierzchni 4813 metrów kwadratowych, dla której jest urządzona księga wieczysta Kw. .... Decyzją z dnia ... października 1995 roku numer ... Kierownik Urzędu Rejonowego w ... orzekł o oddaniu w nieodpłatny zarząd Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu im. ... w ... zabudowanej nieruchomości położonej w ... przy ulicy ..., składającej się z działek gruntu oznaczonych numerami ... o powierzchni 2485 metrów kwadratowych, ... o powierzchni 1617 metrów kwadratowych i ... o powierzchni 7 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. .... Zarządzeniem z dnia ... lipca 1998 roku numer ... zmienionym zarządzeniem z ... grudnia 1998 roku numer ... Wojewoda ..., działając w oparciu o przepisy ustawy z 30 sierpnia 1991 roku o zakładach opieki zdrowotnej ( Dz. U. 91/91, poz.408 ze zmianami), przekształcił z dniem ... grudnia 1998 roku Wojewódzki Szpital Zespolony im. ... w ... w samodzielny publiczny zakład opieki zdrowotnej z siedzibą w .... Nowa nazwa zakładu brzmi: Szpital Specjalistyczny im. ... Samodzielny Publiczny Zakład Opieki Zdrowotnej z siedzibą w .... I SA 2274/02 Postanowieniem z dnia ... grudnia 1998 roku Sąd Rejonowy w ... ... Wydział Gospodarczy Rejestrowy postanowił wpisać do księgi rejestrowej pod pozycją "21" Szpital Specjalistyczny im. ... Samodzielny Publiczny ZOZ z siedzibą w .... W dniu ... listopada 2000 roku Zarząd Województwa ... wystąpił z wnioskiem w trybie art.60 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami) o stwierdzenie, iż Województwo ... z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 roku nabyło mienie Skarbu Państwa będące we władaniu Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. ... w .... Decyzją z dnia ... stycznia 2002 roku numer ... Wojewoda ... odmówił stwierdzenia, iż Województwo ... nabyło na podstawie art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami), mienie Skarbu Państwa będące we władaniu Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego im. ... w ... i stanowiące zabudowaną nieruchomość położoną w ... przy ulicy ... oznaczoną, jako działki numer ..., ..., ... o łącznej powierzchni 4109 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. ..., zabudowaną nieruchomość położoną w ... przy ulicy ... oznaczoną, jako działka numer ... o powierzchni 4633 metry kwadratowe, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. ..., niezabudowaną nieruchomość położoną w ... przy ulicy ... oznaczoną jako działka numer ... o powierzchni 4813 metrów kwadratowych, dla której to nieruchomości jest urządzona księga wieczysta Kw. .... Decyzją z dnia ... sierpnia 2002 roku numer ... Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z ... stycznia 2002 roku numer ... Wojewody .... Na decyzję z dnia ... sierpnia 2002 roku numer ... Ministra Skarbu Państwa skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Zarząd Województwa .... Strona skarżąca domagając się I SA 2274/02 uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła zarzut naruszenia prawa materialnego, to jest art.60 ust.1 i ust.2 ustawy z dnia 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami) wskazując na błędną wykładnię pojęcia "władania" oraz zarzut naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, a w szczególności art.77 § 1 k.p.a. poprzez nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zarzuty podniesione przez stronę skarżącą są chybione i nie mogą skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji. I SA 2274/02 Podstawę materialnoprawną wydanej w tej sprawie decyzji stanowi przepis art.60 ust.1 i ust.3 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133, poz.872 ze zmianami). Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że mienie Skarbu Państwa będące we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 roku przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów niniejszej ustawy, z tym dniem staje się z mocy prawa mieniem właściwych jednostek samorządu terytorialnego, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Podstawową przesłanką nabycia mienia Skarbu Państwa w opisanym wyżej trybie jest "władanie" tym mieniem przez państwową jednostkę organizacyjną, przejmowaną z dniem 1 stycznia 1999 roku przez określoną jednostkę samorządu terytorialnego. Wskazana wyżej ustawa nie zawiera definicji pojęcia "władania". Powyższa okoliczność powodowała szereg rozbieżności w orzecznictwie organów administracji publicznej oraz w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. W wyniku rewizji nadzwyczajnej Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego od jednego z wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, Sąd Najwyższy w wyroku z dnia ... grudnia 2002 roku sygnatura akt ... dokonał wykładni pojęcia "władania", o jakim mowa w art.68 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Pojęcie "władania", jako ustawowa przesłanka, wymienione zostało przez ustawodawcę także w innych przepisach rozdziału 4 ustawy "Nabycie mienia", w tym także w art.60 ust.1. Wykładnia pojęcia "władania", dokonana przez Sąd Najwyższy odnosi się więc, do wszystkich przepisów ustawy, w których ustawodawca używa tego pojęcia, jako ustawowej przesłanki nabycia mienia. W uzasadnieniu swego wyroku Sąd Najwyższy stwierdził, że użyte w art.68 ust.1 ustawy- Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną- pojęcie "władanie" nie może być identyfikowane z pojęciem "faktycznego władania", jakim posługuje się Kodeks cywilny i nie może podlegać wykładni co do jego prawnego (normatywnego) znaczenia odmiennej od tej stosowanej w przypadku przepisów Kodeksu cywilnego ( art.222 k.c., art.336 k.c., art.338 k.c., art.394 k.c.). Dalej Sąd Najwyższy wskazał, że nabycie ex lege prawa własności nieruchomości I SA 2274/02 będącej we władaniu określonego w ustawie podmiotu mogło dotyczyć tylko takiego władztwa nad mieniem państwowym, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z wymaganiami prawidłowej gospodarki, czyli takich form władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które zawierało w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Natomiast intencją ustawodawcy nie było swoiste "uwłaszczenie" najemców lub dzierżawców mienia państwowego rozumiane jako przyznanie z mocy prawa własności nieruchomości najemcom lub dzierżawcom. Posiadanie zależne nieruchomości Skarbu Państwa wynikające z umowy najmu nie stanowi "władania" w rozumieniu art.68 ust.1 czy art.60 ust.1 w/w ustawy, a tym samym nie może być przesłanką nabycia przez jednostkę samorządu terytorialnego prawa własności nieruchomości w trybie powołanych wyżej przepisów prawa. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela stanowisko Sądu Najwyższego zaprezentowane w/w wyroku. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika jednoznacznie, że w dniu 1 stycznia 1999 roku właścicielem wszystkich nieruchomości objętych treścią zaskarżonej decyzji był Skarb Państwa. W stosunku do zabudowanej nieruchomości położonej w ... przy ulicy ..., objętej treścią księgi wieczystej Kw. ..., jak również w stosunku do nieruchomości położonej w ... przy ulicy ... objętej treścią księgi wieczystej Kw. ..., Wojewódzkiemu Szpitalowi Zespolonemu im. ... w ... nie przysługiwał żaden tytuł prawno-rzeczowy uzasadniający twierdzenie, iż podmiot ten "władał" tymi nieruchomościami w rozumieniu art.60 ust.1 powołanej wyżej ustawy. Uwzględniając powyższe uwagi dotyczące wykładni pojęcia "władania" dokonanej przez Sąd Najwyższy, stwierdzić należy, iż "użyczenie" nie jest formą władania w rozumieniu art.60 ust.1 ustawy z 13 października 1998 roku-Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Natomiast w odniesieniu do nieruchomości położonej w ... przy ulicy ..., objętej treścią księgi wieczystej Kw. ..., stwierdzić należy, iż z chwilą wpisania nowo utworzonego samodzielnego publicznego zakładu opieki zdrowotnej do Krajowego Rejestru Sądowego uzyskuje on osobowość prawną i okoliczność ta posiada znaczenie przy określaniu formy władania tą nieruchomością na dzień 1 I SA 2274/02 stycznia 1999 roku. W omawianym zakresie znajdują zastosowanie przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami) dotyczące zarządu. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło