I SA 2290/03

WyrokWSA w Warszawie2004-12-08

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Daniela Kozłowska, Cezary Pryca

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo stwierdziło nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1970 r. w zakresie dotyczącym gruntu stanowiącego obecnie własność komunalną, nie wyjaśniając wszystkich istotnych okoliczności faktycznych i prawnych, w tym kwestii nieodwracalnych skutków prawnych oraz precyzyjnego określenia granic i własności nieruchomości?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organy administracji publicznej nie zebrały i nie rozpatrzyły w sposób kompletny materiału dowodowego. Brak było precyzyjnego określenia granic nieruchomości, jej aktualnego oznaczenia geodezyjnego oraz tytułów własności, co uniemożliwiło prawidłowe stwierdzenie nieważności decyzji w określonym zakresie. Ponadto, nie wyjaśniono kwestii nieodwracalnych skutków prawnych ani legitymacji procesowej jednego z wnioskodawców.
Stan faktyczny
Spółdzielnia [...] wniosła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO) w W., która utrzymała w mocy wcześniejszą decyzję SKO stwierdzającą nieważność decyzji Prezydium Rady Narodowej z 1970 r. w zakresie dotyczącym gruntu stanowiącego obecnie własność komunalną. Strona skarżąca podniosła zarzut niewyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności faktycznych, w tym kwestii nieodwracalnych skutków prawnych. Sprawa dotyczyła ustalenia własności nieruchomości i praw do niej na przestrzeni lat, w tym decyzji komunalizacyjnej z 1991 r. i wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji z 1970 r.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Spółdzielni [...] w W. kwotę tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska NSA Cezary Pryca (spr.) Protokolant Joanna Kaklin po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Spółdzielni [...] w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] czerwca 2003 r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r., nr [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. na rzecz Spółdzielni [...] w W. kwotę [...] ([...]) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2290/03 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z [...] kwietnia 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że z zaświadczenia Sądu [...] w W. Oddział [...] z 1949 roku wynika, że na dzień [...] lutego 1949 roku nieruchomość położona w W. przy ulicy [...], objęta wykazem hipotecznym [...] Nr. Rej. hip. [...], stanowiła przedmiot współwłasności Z. W. i J. S. w częściach równych. W dniu [...] lutego 1949 roku Z. W. i J. S. złożyli wniosek w trybie art.7 dekretu z 26 października 1945 roku o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze miasta stołecznego Warszawy (Dz. U. 50, poz.279). Decyzją z dnia [...] kwietnia 1970 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. odmówiło Z. W. i J. S. ustanowienia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości [...] położonej w W. przy ulicy [...] numer hip. [..] Nr.[..] rej. hip. [...] stwierdziło, że wszystkie budynki znajdujące się na tym gruncie przeszły na własność Skarbu Państwa. Decyzją z dnia [...] września 1991 roku numer [...] Wojewoda [...], działając na podstawie przepisów ustawy z 10 maja 1990 roku Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. 32, poz.191 ze zmianami) stwierdził, że Gmina W. z mocy prawa w dniu [...] maja 1990 roku nabyła nieodpłatnie własność zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], która to nieruchomość oznaczona jest jako działka gruntu numer [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. W dniu [...] kwietnia 1998 roku J. W. wystąpiła z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji z [...] kwietnia 1970 roku numer [..] Prezydium Rady Narodowej W. Zawiadomieniem z [...] marca 2003 roku Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. poinformowało o wszczęciu na wniosek J. W. postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z [...] kwietnia 1970 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. Decyzją z dnia [..] kwietnia [...] roku numer [..] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. stwierdziło nieważność decyzji z [...] kwietnia 1970 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. w takim zakresie, w jakim decyzja ta dotyczy gruntu stanowiącego obecnie własność komunalną. Decyzją z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. utrzymało w mocy decyzję z [...] kwietnia 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. Na decyzję z dnia [...] czerwca 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółdzielnia [...] w W. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że organ administracji publicznej nie wyjaśnił wszystkich okoliczności faktycznych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy, a zwłaszcza nie wyjaśnił czy w sprawie nie zachodzą nieodwracalne skutki prawne. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w w. podtrzymało swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest zasadna i skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a. zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i istotne okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje o wadliwości decyzji. Ponadto należy stwierdzić, że z zasadą prawdy obiektywnej w ścisłym związku pozostaje także zasada swobodnej oceny dowodów. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ocena wiarygodności i mocy dowodowej według własnej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania o wartości dowodowej poszczególnych dowodów i ich wpływie na ustalenie stanu faktycznego. Przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nie dają podstaw do wyłączenia w postępowaniu nadzorczym ogólnych zasad postępowania administracyjnego, a więc zasady te znajdują zastosowanie w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej Oczywistym jest, że postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji jest samodzielnym postępowaniem administracyjnym, którego istotą jest ustalenie, czy określona decyzja administracyjna jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art.156 § 1 k.p.a. Oznacza to, że organ w postępowaniu nadzorczym nie jest władny do rozpatrywania sprawy co do istoty, jak w postępowaniu odwoławczym. (vide wyrok NSA z 22.05.1987 r. IV S.A. 1062/86, ONSA 1/87 poz.35, wyrok NSA z 14.08.1987 r. IV S.A. 393/87, ONSA 1/90 poz.1). Ponadto należy podkreślić, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnej obowiązkiem organu administracji publicznej jest także ustalenie czy w sprawie nie występuje którakolwiek z przesłanek negatywnych, o których mowa w art.156 § 2 k.p.a. Z akt sprawy nie wynika aby organ administracji publicznej czynił ustalenia w celu wyjaśnienia czy w sprawie nie występują nieodwracalne skutki prawne bądź czy nie mamy do czynienia z upływem czasu określonym w ustawie, a więc czy nie zachodzą okoliczności skutkujące wydaniem rozstrzygnięcia, o jakim mowa w art.158 § 2 k.p.a. Stwierdzić także należy, że rozstrzygnięcie zawarte w treści decyzji organu I instancji pozostaje w sprzeczności z treścią art.107 § 1 k.p.a. Rozstrzygnięcie, o jakim mowa w powołanym wyżej przepisie prawa powinno być sformułowane jasno i precyzyjnie, aby było zrozumiałe dla stron postępowania. Tymczasem z treści decyzji z [...] kwietnia 2003 roku numer [...] Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. wynika, że organ stwierdził nieważność decyzji z [...] kwietnia 1970 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W. w takim zakresie w jakim decyzja ta dotyczy gruntu stanowiącego obecnie własność komunalną. Poza sporem pozostaje, że załączona do akt sprawy mapa nie jest mapą do celów prawnych, a wypisy z rejestru gruntów nie mogą stanowić dokumentów potwierdzających tytuł własności do poszczególnych nieruchomości. Tym samym brak jest podstaw do określenia w jakim zakresie nieruchomość stanowi obecnie własność komunalną. Należy więc w oparciu o mapę geodezyjną do celów prawnych ustalić granice nieruchomości objętej decyzją z [...] kwietnia 1970 roku numer [...] Prezydium Rady Narodowej W., a następnie ustalić w oparciu o tę samą mapę geodezyjną aktualne usytuowanie tej nieruchomości wraz z jej aktualnym oznaczeniem geodezyjnym i wreszcie w oparciu o dokumentację zawartą w księgach wieczystych ustalić tytuły własności do poszczególnych nieruchomości. Okoliczność ta ma o tyle istotne znaczenie, że z decyzji komunalizacyjnej z [...] września 1991 roku wynika, że Gmina W. nabyła nieodpłatnie z mocy prawa własność zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka gruntu numerem [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych, a według zaświadczenia Sądu [...] w W. z 1949 roku nieruchomość objęta wykazem hipotecznym [...] posiadała zupełnie inną powierzchnię. Wreszcie wyjaśnienia wymaga także okoliczność dotycząca legitymacji do występowania w sprawie przez J. W. Z akt sprawy nie wynika czy J. W. jest spadkobierczynią po Z. W. i J. S. Brak jest także ustaleń, kto nabył spadek po współwłaścicielach nieruchomości objętej opisanym wyżej wykazem hipotecznym. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § pkt.1 lit.a i lit.c, art.152, art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło