I SA 2291/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska Sędziowie NSA Anna Lech WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 lipca 2004 r. sprawy ze skargi M. B., Z. L., S. T., Z. T., P. G., J. G. i A. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej oddala skargę . W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. B., Z. L., S. T., Z. T., P. G., J. G. i A. K. wnosili o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. [...] oraz poprzedzającej ją decyzji tego samego organu z dnia [...] marca 2003 r. [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 1994 r. [...], uzupełnionej decyzją z dnia [...] października 1994 r., wydanej w przedmiocie uwłaszczenia [...] Bank [...] i Banku [...] - w zakresie odnoszącym się do nieruchomości położonej w K. przy ulicy [...] a stanowiącej działkę o numerze [...]. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie zauważając, że zarzuty zawarte w skardze stanowią jedynie polemikę ze stanowiskiem organu, zawartym i uzasadnionym w treści motywów zaskarżonej decyzji. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – z mocy przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego decyzją Wojewody [...] z dnia [...] września 1994 r., uzupełnioną decyzją z dnia [...] października 1994 r., Wojewoda [...] stwierdził – na zasadzie przepisu art. 2 ust. 1, 2 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm. ) - nabycie z mocy prawa z dniem 5 grudnia 1990 r. przez [...] – Bank [...] w W. w ½ części i Bank [...] w W. w ½ części prawa użytkowania wieczystego gruntu położonego w K. przy ulicy [...] w obrębie [...] - [...] ( b. gm. Kat. N.), stanowiącego działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, wykazaną w księdze wieczystej Kw [...] - w całości i działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. objętą księgą wieczystą Kw [...] – w [...] częściach, stwierdzając ponadto nieodpłatne nabycie prawa własności budynku mieszkalnego, usytuowanego na działce nr [...]. Wnioskiem z dnia [...] listopada 1999 r. skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności w/w decyzji podnosząc, że decyzja ta rażąca narusza przepisy prawa. Na działce bowiem o numerze [...] (dawna [...]) wnioskodawcy wybudowali ze środków własnych garaże i jako ich najemcy wystąpili – w trybie przepisu art. 8 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości ( Dz. U. Nr 79, poz. 464 ze zm.) - o przekazanie im wspomnianych garaży na własność. W stosunku do działki nr [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2000 r., zmienioną decyzją z dnia [...] stycznia 2001 r. odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Natomiast, odnośnie działki o numerze [...] (dawna [...]), w dniu [...] września 2000 r. zawiesił postępowanie do czasu rozpatrzenia w trybie cywilnoprawnym sprawy nabycia przez wnioskodawców praw do garaży i gruntu. Rozpatrując skargę wnioskodawców na postanowienie organu z dnia [...] stycznia 2001 r. utrzymujące w mocy postanowienie o zawieszeniu postępowania Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 13 stycznia 2003 r., sygn. akt I SA 546/01, uchylił oba postanowienia stojąc na stanowisku, że przepis art. 8 stanowi lex specialis w stosunku do art. 2 wspomnianej ustawy i z tego względu konstrukcja przekształceń własnościowych odnoszących się do uwłaszczenia zakłada pierwszeństwo rozstrzygnięcia o prawach osób trzecich, przed uwłaszczeniem osób prawnych. Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swego rozstrzygnięcia uznał zawieszenie postępowania za sprzeczne z istotą i celem przyjętej przez ustawodawcę konstrukcji prawnej, zakładającej nienaruszalność praw osób trzecich w postępowaniu dotyczącym uwłaszczenia i w tym zakresie wyrok ten stał się wiążącym w niniejszym postępowaniu. W wyniku powyższego, rozpatrując sprawę o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w stosunku do działki [...] ( d. [...]) organ ustalił, że ostateczną decyzją Prezydenta Miasta K. z dnia [...] sierpnia 2001 r. nr [...] zatwierdzono projekt podziału nieruchomości stanowiącej działkę o nr [...] na działki [...] i [...]. Ponadto ustalono także, iż na działce o nr [...] są położone budynki mieszkalne natomiast na działce nr [...] usytuowana jest część kompleksu przedmiotowych boksów garażowych. Stwierdzono również, że z materiału dokumentacyjnego zwartego w aktach sprawy wynika, iż dawna działka nr [...] pozostawała w zarządzie jednostek uwłaszczonych, które – z zastrzeżeniem kwestii garaży, znajdujących się obecnie na działce [...]) – spełniały kryteria do uwłaszczenia. Ponieważ roszczenia wnioskodawców dotyczyły jedynie kwestii nabycia prawa wieczystego użytkowania gruntu pod garażami, który obecnie to grunt stanowił wydzieloną, odrębną działkę organ rozstrzygając niniejszą sprawę uznał za celowe, ze względu na odmienność problematyki, wydanie osobnych decyzji co do poszczególnych działek i w przedmiotowej sprawie odmówił stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej odnośnie części dawnej działki nr [...] a obecnie będącej działką nr [...]. W uzasadnieniu swego stanowiska Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podniósł, że ponieważ w stosunku do działki nr [...], jako wywodzącej się z działki nr [...], zostały spełnione przesłanki uwłaszczeniowe i nie są na tym gruncie usytuowane garaże wnioskodawców, brak było podstaw do przyjęcia, że zaistniały w tym przypadku okoliczności, o których mowa w przepisie art.156§ 1 pkt 2 k.p.a. Dodatkowo zauważono, że w świetle aktu notarialnego z dnia [...] stycznia 2000 r. zostało przeniesione na rzecz osób trzecich prawo własności do lokali mieszkalnych nr [...] i [...] wraz z udziałami w prawie wieczystego użytkowania gruntu i prawie własności części wspólnych budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr [...]. Powyższe stanowisko organ podtrzymał także w decyzji wydanej – w trybie przepisu art. 127 § 3 k.p.a.- w dniu [...] września 2003 r. stwierdzając uzupełniająco, iż choć wnioskodawcy wystąpili o wznowienie postępowania podziałowego, decyzja zatwierdzająca podział działki [...]na dwie odrębne działki tj, [...] i [...]pozostaje w obiegu prawnym, a kwestia dotycząca podziału nie należała do przedmiotu rozpoznania w niniejszej sprawie. Podniesiono ponadto, że ewentualne roszczenia do gruntu, na którym nie są usytuowane garaże należą do drogi postępowania cywilnego i nie stanowią przesłanki do przyjęcia tezy o wadliwości decyzji uwłaszczeniowej w wyodrębnionej części nie objętej garażami. W skardze do Sądu skarżący wnieśli o stwierdzenie nieważności obu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast jako wydanych z rażącym naruszeniem prawa, gdyż stanowią one – ich zdaniem – przeszkodę w realizacji praw skarżących wynikających z przepisu art. 8 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i pozostają w sprzeczności ze stanowiskiem wyrażonym we wspomnianym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2003 r. Wg skarżących organ nie ustosunkował się do żądania stwierdzenia nieważności decyzji uwłaszczeniowej Wojewody [...] w części dotyczącej działki nr [...], lecz orzekł tylko co do działki [...]. Ponadto skarżący wyrazili dezaprobatę dla dokonanego bez ich wiedzy podziału działki nr [...] i zauważyli, iż na skutek wniesienia przez nich do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargi na decyzję odmawiającą wznowienia postępowania podziałowego nie istniała podstawa do dzielenia jednej sprawy o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej na dwie odrębne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało uznać za nieuzasadnioną i z tego powodu podlegała oddaleniu. Zgodnie z przepisem art. 211 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543 ), który zastąpił wspomniany wyżej przepis art. 8 ustawy o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości i obowiązywał w dacie wydawania zaskarżonej decyzji, osoba, która na podstawie pozwolenia na budowę wybudowała przed dniem 5 grudnia 1990 r. ze środków własnych garaż na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa lub własność gminy, a także jej następca prawny, mogą żądać nabycia tego garażu na własność oraz oddania w użytkowanie wieczyste gruntu niezbędnego do korzystania z tego garażu, jeżeli jest jego najemcą. Z powyższego zatem wynika, że roszczenie najemcy garażu ograniczone jest do prawa żądania ustanowienia wieczystego użytkowania tylko w stosunku do określonego obszaru, jakim jest "grunt niezbędny do korzystania z garażu". Z tego powodu posługiwanie się w skardze przez skarżących pojęciem określonej działki ewidencyjnej i przypisywanie jemu znaczenia o charakterze rozstrzygającym nie znajduje uzasadnienia w obowiązującym uregulowaniu prawnym. Należy stwierdzić, gdyby wolą ustawodawcy było przyznanie szczególnych uprawnień najemcom garaży w stosunku do całego obszaru objętego powierzchnią działki ewidencyjnej, na której usytuowano garaż to dałby temu wyraz w postaci odpowiedniej treści przepisu prawnego. Tymczasem, obowiązująca regulacja prawna – jak wyżej wspomniano – zawęża uprawnienie najemcy garażu jedynie do gruntu niezbędnego do korzystania z niego. W związku z powyższym nie można stawiać organowi zarzutu naruszenia prawa, że rozstrzygając w sprawie o stwierdzenie nieważności przedmiotowej decyzji uwłaszczeniowej orzekał w przedmiocie wniosku nie jedną decyzją a na skutek dokonanego, po wydaniu decyzji uwłaszczającej, podziału geodezyjnego gruntu, rozstrzygnięcie swoje zawarł w dwóch decyzjach, z których każda odnosiła się do innej części gruntu, którym uwłaszczono oba Banki. Niezasadnie także wywodzili skarżący, że takiemu sposobowi orzekania sprzeciwiała się treść wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 stycznia 2003 r. Wyrokiem tym Naczelny Sąd Administracyjny uchylił jedynie postanowienia o zawieszeniu postępowania i – jak wyżej to zaznaczono - uzasadniając swoje stanowisko wypowiedział się tylko co do braku podstaw do zawieszania postępowania administracyjnego do czasu wykazania przez wnioskodawców swoich praw w postępowaniu przed sądem powszechnym. W pozostałym zakresie Sąd ten nie zajął stanowiska w sprawie, a w szczególności w żaden sposób nie przesądził o zasadności wniosku ani sposobie orzekania o nim. Ponieważ na części działki o dawnym numerze [...], stanowiącej obecnie działkę o numerze [...] usytuowany był i jest budynek mieszkalny i nie znajdują się na nim przedmiotowe boksy garażowe, a ponadto – co wynika z ustaleń organu - nie zachodziły w sprawie inne okoliczności, które uzasadniałyby stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej z 1994 r., za prawidłowe należało potraktować stanowisko odmawiające stwierdzenia nieważności w/w decyzji co do działki nr [...]. Należy zwrócić przy tym uwagę, że składając wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej wnioskodawcy w piśmie z dnia [...] listopada 1999 r., znajdującym się w aktach administracyjnych, sami zresztą domagali się podziału działki nr [...] i oddania im w użytkowanie wieczyste tej części gruntu, na której usytuowane są ich garaże, a więc przyjęte przez organ proceduralne rozwiązanie pozostaje w związku z powyższym żądaniem. Zarzuty zawarte w skardze, a odnoszące się do kwestii legalności dokonanego podziału geodezyjnego działki [...], jak słusznie zauważył to organ, nie należą do przedmiotu sprawy w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Choć w stosunku do decyzji podziałowej zostało wszczęte postępowanie nadzwyczajne, decyzja ta stała się prawomocną, pozostaje obecnie w obrocie i wywołuje określone następstwa. W związku z powyższym Sąd w tym postępowaniu nie badając prawidłowości decyzji podziałowej orzekał - zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - jedynie w granicach sprawy i uznając, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów obowiązującego prawa, z mocy przepisu art. 151 powołanej ustawy, orzekł jak w sentencji wyroku.