I SA 2365/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka Asesor WSA Jerzy Siegień (spr.) Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J.J. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa I Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dotyczącej komunalizacji mienia oddala skargę. I SA 2365/03 UZASADNIENIE Decyzją z dnia [...].07.2003 r. nr [...] Wojewoda [...] umorzył postępowanie w sprawie stwierdzenia, na podstawie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.) przejścia z mocy prawa na własność Gminy L. nieruchomości nr ewid. [...], położonej w L.. W uzasadnieniu organ I instancji stwierdził, że przepis art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, służy uregulowaniu stanu prawnego nieruchomości zajętych pod drogi publiczne, których własność nie przysługiwała w dniu 31 grudnia 1998 r. podmiotom publicznoprawnym. W związku z powyższym stronami tego postępowania są dotychczasowi właściciele gruntu będącego przedmiotem postępowania oraz Skarb Państwa lub właściwa jednostka samorządu terytorialnego. Organ I instancji ustalił, że na dzień 31 grudnia 1998 r. właścicielem działki nr ewid. [...] był A.R., który w dniu 29 marca 2002 r. przekazał ją w drodze darowizny K. i R.R.. Występujący z wnioskiem J.J. nie wykazał interesu prawnego do występowania w rozpatrywanej sprawie w charakterze strony, nie legitymuje się bowiem tytułem prawnym do przedmiotowej nieruchomości. W odwołaniu od decyzji z dnia [...].07.2003 r. adw. P.W., pełnomocnik J.J., podniósł, że w przedmiotowej sprawie zachodzą wszystkie okoliczności warunkujące stosowanie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną, postępowanie powinno więc być wszczęte i prowadzone z urzędu. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia[...].09.2003 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...].07.2003 r. wskazując, że art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r., dotyczy odebrania prawa własności nieruchomości, dlatego też stroną tego postępowania nie mogą być osoby nie mające praw rzeczowych do danej nieruchomości. Ustosunkowując się do zarzutu, że przedmiotowe postępowanie powinno być wszczęte i prowadzone z urzędu, organ II instancji stwierdził, iż organ wojewódzki powinien się odrębnie ustosunkować do niego, bowiem z art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. nie wynika aby prowadzone na jego podstawie postępowanie mogło być wszczęte tylko na wniosek. Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...].09.2003 r. złożył J.J., wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych. Skarżący podniósł, że orzeczenia wydane w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. mają charakter deklaratoryjny i wszczęcie postępowania w tej sprawie powinno nastąpić z urzędu. Niezależnie od powyższego stwierdzenia skarżący zakwestionował stanowisko organów orzekających w sprawie, zgodnie z którym nie przysługuje mu przymiot strony w rozumieniu art. 28 K.p.a. Skarżący i jego poprzednicy korzystają z przedmiotowej drogi od ok. 100 lat i mają, jego zdaniem, ograniczone prawo rzeczowe do korzystania z tej drogi, a tym samym prawo występowania jako strona w przedmiotowym postępowaniu. Prawo udziału w postępowaniu jako strona skarżący wywodzi również z ustawy o drogach publicznych, nie wskazując jednak konkretnego przepisu w tym zakresie. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie może zostać uwzględniona, bowiem podniesione w niej zarzuty nie są zasadne. Organy obu instancji prawidłowo ustaliły, że J.J. nie jest stroną postępowania prowadzonego w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872, z późn. zm.). Zgodnie z art. 28 K.p.a. stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Stronami postępowania prowadzonego w trybie art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną jest dotychczasowy właściciel (współwłaściciele) nieruchomości oraz nowy jej właściciel - Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego, reprezentowani przez swoje organy. Skarżący nie jest stroną postępowania prowadzonego w trybie powyższego przepisu, nie dysponuje bowiem tytułem prawnym do nieruchomości nr ewid. [...], położonej w L.H.. Fakt korzystania z przedmiotowej nieruchomości jako drogi przez skarżącego stanowi o posiadaniu przez niego interesu faktycznego, a nie prawnego w stwierdzeniu nabycia tej nieruchomości z mocy prawa przez Gminę L.. Nie jest zasadne wywodzenie przez skarżącego interesu prawnego z przysługującej mu służebności drogi koniecznej, jako ograniczonego prawa rzeczowego. Nie może ona stanowić o jego interesie prawnym do występowania jako strona w przedmiotowym postępowaniu. Służebność drogi koniecznej jest ustanawiana na prawie własności nieruchomości obciążonej jako stosunek prawny między każdoczesnym właścicielem nieruchomości władnącej (nie mającej dostępu do drogi publicznej) a każdoczesnym właścicielem nieruchomości obciążonej (przez którą w ramach służebności ustanawiany jest dostęp do drogi publicznej). Zmiana właściciela nieruchomości obciążonej nie ma wpływu na uprawnienie właściciela nieruchomości władnącej. Przepis art. 73 powołanej ustawy, jak zasadnie podnosi skarżący, nie zastrzega możliwości wszczęcia postępowania tylko na wniosek strony. Postępowanie administracyjne prowadzone na jego podstawie może być wszczęte i prowadzone przez wojewodę z urzędu. Należy jednak mieć na uwadze, że własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego stają się z mocy prawa, na podstawie powołanego artykułu, jedynie nieruchomości zajęte pod drogi publiczne. Nawet okoliczność, że nieruchomość w dniu 31 grudnia 1998 r. i wcześniej była we władaniu Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego, i faktycznie była wykorzystywana jako droga, nie wystarczają do nabycia własności przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego na mocy art. 73 ust. 1 powołanej ustawy, jeżeli nieruchomość ta nie jest zajęta pod drogę publiczną w rozumieniu ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 204, poz. 2086); (por. wyrok SN z dnia 26.02.2002 r. , sygn. akt I CKN 727/00). Skoro organ I instancji ustalił, że nieruchomość nr ewid. [...] w obrębie L.H. nie figuruje w wykazie publicznych dróg gminnych oraz nie znajduje się we władaniu Gminy L. (pismo Wójta Gminy L. z dnia 11.12.2002 r. nr [...]), to prawidłowe było umorzenie postępowania w sprawie nabycia tej nieruchomości z mocy prawa przez Gminę L.. Mając powyższe na względzie, Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z późn. zm.) w związku z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz. 1271, z późn. zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.