I SA 2368/03

WyrokWSA w Warszawie2005-02-23

Skład orzekający: Anna Łukaszewska-Macioch, Elżbieta Lenart, Anna Tarnowska-Mieliwodzka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego o uchyleniu postanowienia o zawieszeniu postępowania administracyjnego w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, w sytuacji gdy przed sądem powszechnym toczy się postępowanie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego, narusza przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego?
Ratio decidendi
Zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 97 § 1 pkt 4 kpa przez jego błędne zastosowanie. Wynik postępowania sądowego o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego stanowi zagadnienie wstępne dla sprawy o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności, co uzasadnia obligatoryjne zawieszenie postępowania administracyjnego. Orzeczenie o umorzeniu postępowania w zakresie dotyczącym zawieszenia postępowania jest pozbawione podstawy prawnej.
Stan faktyczny
Wójt Gminy J. zawiesił postępowanie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności do czasu rozstrzygnięcia przez Sąd Okręgowy sprawy o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło postanowienie o zawieszeniu, uznając, że sprawy są odrębne i nie stanowią zagadnienia prejudycjalnego. Wójt Gminy J. złożył skargę do sądu administracyjnego, argumentując, że wynik sprawy cywilnej ma zasadniczy wpływ na postępowanie administracyjne.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego i stwierdzono, że nie podlega ono wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Łukaszewska-Macioch (spr.), Sędziowie WSA Elżbieta Lenart, asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka, Protokolant Iwona Kosińska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Wójta Gminy J. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie zwieszenia postępowania administracyjnego o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności 1) uchyla zaskarżone postanowienie; 2) stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] postanowieniem z dnia [...] września 2003 r. Nr [...], po rozpoznaniu zażalenia T. i P. B. na postanowienie Wójta Gminy J. z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] o zawieszeniu postępowania w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej we wsi R. Gmina J., uchyliło zaskarżone postanowienie i umorzyło postępowanie I instancji w zakresie dotyczącym zawieszenia postępowania w sprawie o przekształcenie. W uzasadnieniu postanowienia organ przedstawił następujący stan faktyczny sprawy: Wójt Gminy J. postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. nr [...] zawiesił z urzędu postępowanie w sprawie przekształcenia w prawo własności - prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], położonej we wsi R. Gmina J. do czasu wydania przez Sąd Okręgowy w W. orzeczenia w sprawie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego przedmiotowej nieruchomości. Rozpoznając zażalenie wniesione na to postanowienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wzięło pod uwagę, że przedmiotem postępowania przed Sądem Okręgowym w W. jest sprawa rozwiązania umowy użytkowania wieczystego wszczęta z powodu niewywiązania się użytkownika wieczystego z warunków umowy – niezabudowania działki w określonym terminie. Postępowanie to , jak i postępowanie administracyjne w przedmiocie przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności są odrębnymi sprawami, które regulują odmienne przepisy prawa. W tej sytuacji sprawa, w której toczy się postępowania cywilne nie stanowi zagadnienia prejudycjalnego w postępowaniu o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności. Brak było zatem podstaw do zawieszenia postępowania w trybie określonym w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a tym samym prowadzenie postępowania w tym zakresie było bezprzedmiotowe. Na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] Wójt Gminy J. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, iż wbrew stanowisku zajętemu przez organ rozstrzygnięcie sprawy o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności uzależnione jest w tym przypadku nie tylko od spełnienia przesłanek przewidzianych w ustawie o przekształceniu prawa użytkowania wieczystego przysługującego osobom fizycznym w prawo własności ale również od uprzedniego rozstrzygnięcia spornej kwestii co do przysługiwania tego prawa. O tym rozstrzygnie sąd powszechny, przed którym toczy się postępowanie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego. Wynik tego postępowania ma zasadniczy wpływ na rezultat postępowania administracyjnego i ma istotne znaczenie dla interesu prawnego Gminy, ponieważ w wyniku przekształcenia Gmina utraci własność przedmiotowej nieruchomości. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] wniosło o jej oddalenie. Zdaniem organu nie zachodzi przesłanka określona w art. 97 § 1 pkt 4 kpa, a ponadto zgodnie z przepisami ustawy o przekształceniu wydanie przez właściwy organ decyzji o przekształceniu jest obligatoryjne. Przeszkodę w dokonaniu przekształcenia mogłoby stanowić wydanie przez sąd powszechny orzeczenia o zabezpieczeniu powództwa w postaci zakazu obrotu nieruchomością, ale takiego orzeczenia nie wydano. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Dokonując kontroli zaskarżonego postanowienia Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona, bowiem zaskarżone postanowienie narusza przepis art. 97 kt 4 kpa przez jego błędne zastosowanie. W sprawie o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 września 1997 r. o przekształceniu prawa użytkowania przysługującego osobom fizycznym w prawo własności (Dz. U. z 2001 r. Nr 120, poz. 1299 ze zm.) zagadnienie istnienia prawa podlegającego przekształceniu ma przesądzające znaczenie. Z akt sprawy wynika, że w dniu wydania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] zaskarżonego postanowienia toczyło się już przed Sądem Okręgowym w W., z powództwa Gminy J., postępowanie o rozwiązanie umowy o oddanie przedmiotowego gruntu w użytkowanie wieczyste. Nie ulega wątpliwości, że dla sprawy o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności wynik postępowania sądowego stanowi zagadnienie wstępne w rozumieniu art. 97 § 1 pkt 4 kpa. Za pozbawione racji należało uznać odmienne stanowisko organu odwoławczego wyprowadzone z faktu, iż postępowanie o rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego i postępowanie o przekształcenie "są odrębnymi sprawami, które regulują odrębne przepisy prawa". Dodatkowo zauważyć należy, że pozbawione podstawy prawnej jest orzeczenie o umorzeniu postępowania "w zakresie dotyczącym zawieszenia postępowania w sprawie wydania decyzji dotyczącej przekształcenia ...". Postępowanie administracyjne z wniosku T. i P. B. o przekształcenie prawa użytkowania wieczystego w prawo własności zostało z urzędu zawieszone przez organ je prowadzący. Nie można zatem mówić o jakimkolwiek postępowaniu "dotyczącym zawieszenia postępowania", gdyż na podstawie organ art. 97 § 1 pkt 1-4 organ obligatoryjnie zawiesza postępowanie administracyjne, w każdym jego stadium, bez potrzeby przeprowadzania jakiegokolwiek postępowania. Mając na względzie powyższe Sąd , na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) postanowił jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło