I SA 2384/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie WSA Emilia Lewandowska NSA Marek Stojanowski (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi M.K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania nadzorczego oddala skargę I SA 2384/02 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. nr [...] po rozpatrzeniu odwołania M.K. utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2002r. nr [...] odmawiającą wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] lutego 1998r. nr [...] orzekającą o wygaśnięciu Ministerstwu Obrony Narodowej Wojskowemu Rejonowemu Zarządowi Kwaterunkowo - Budowlanemu w L. zarządu nieruchomościami Skarbu Państwa położonymi w B., w części dotyczącej działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Wojewoda [...] rozpoznając sprawę podał, że decyzją z dnia [...] lutego 1998 r., podjętą z upoważnienia Kierownika Urzędu Rejonowego w R. na podstawie przepisów art. 18 ust. 5 w związku z art. 14 ustawy z dnia 22 czerwca 1995 r. o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej (Dz. U. Nr 86, poz. 433), wygaszono prawo zarządu Ministerstwu Obrony Narodowej - Wojskowy Rejonowy Zarząd Kwaterunkowo-Budowlany w L. do nieruchomości Skarbu Państwa, położonych w B. gmina R., stanowiących cztery działki o łącznym obszarze [...] ha, w tym działkę nr [...] o powierzchni [...] ha. Pismem z dnia 18 lutego 2002r. M.K. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nieważności w/w decyzji w części odnoszącej się do działki nr [...] o powierzchni [...] ha. Zgodnie z postanowieniami art. 157 § 2 kpa postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczyna się na żądanie stron lub z urzędu. Stroną jest osoba posiadająca interes prawny lub obowiązek (art. 28 kpa). Wnioskodawca – M.K., nie posiada tytułu prawnorzeczowego ani jakiegokolwiek prawa do nieruchomości będącej przedmiotem decyzji z dnia [...] lutego 1998r. Prawa zainteresowanego nie wynikają z samego faktu wybudowania przez żołnierzy zawodowych garaży na działce będącej w zarządzie MON. Jego interes prawny nie wynika z przepisów prawa materialnego. M.K. nie był uczestnikiem i stroną w wówczas toczącym się postępowaniu o wygaszenie prawa zarządu MON do nieruchomości stanowiącej m.in. działkę nr [...] położoną w B. gmina R.. Sprawa nabycia stosownych praw do gruntów Skarbu Państwa, na których osoby I SA 2384/02 fizyczne na podstawie pozwolenia na budowę wybudowały garaże ze środków własnych (przed 5 grudnia 1990 r.) jest sprawą odrębną o charakterze cywilnoprawnym. Ewentualne roszczenia w tym przedmiocie mogą być kierowane do Wojskowej Agencji Mieszkaniowej, która aktualne w imieniu Skarbu Państwa wykonuje prawa własności do przedmiotowej nieruchomości. Od powyższej decyzji organu wojewódzkiego odwołanie do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast złożył M.K. twierdząc, iż powinien być uznany za stronę postępowania. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast rozpatrując sprawę podał, że podziela stanowisko prezentowane w decyzji organu I instancji. Wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] lutego 1998 r. pochodzi od osoby fizycznej, która wybudowała na spornym gruncie garaż. Wybudowanie garażu i zamiar nabycia gruntu pod nim wskazuje na interes faktyczny, a nie interes prawny. Odwołującemu się nie przysługuje bowiem tytuł prawnorzeczowy do gruntu, legitymujący do bycia stroną postępowań administracyjnych mających za przedmiot wyżej opisaną nieruchomość gruntową. Kwestionowana decyzja z dnia [...] lutego 1998 r. rozstrzyga wyłącznie o wygaśnięciu zarządu MON nad przedmiotowymi działkami, nie rozstrzyga natomiast o prawie własności lub innych prawach rzeczowych do tych działek. Działki te były i nadal są własnością Skarbu Państwa, przy czym prawo własności służące Skarbowi Państwa wykonywane jest obecnie przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Niniejsze postępowanie nie obejmuje zaś sprawy roszczeń osób mających garaże na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa. Skargę na powyższą decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł M.K. i zarzucając nieważność postępowania wynikającą z naruszenia przepisu art. 28 kpa, art. 156§1pkt 2 kpa, art. 3 ust. 2 pkt 5 ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP ( Dz. U. nr 86, poz. 455 ze zm.) oraz art. 8 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości domagał się jej uchylenia. W uzasadnieniu podał, że wszystkie 'wydawane w przedmiotowej sprawie decyzje były fragmentaryczne i nie odzwierciedlały rzeczywistego stanu prawnego. Dotyczyły jedynie kwestii legitymacji procesowej M.K. w występowaniu w przedmiotowej sprawie jako strony postępowania administracyjnego. Stwierdził, że organy administracji w sposób dowolny interpretowały brzmienie art. 28 kpa, który w sposób I SA 2384/02 oczywisty przesądza o prawie skarżącego do bycia stroną postępowania administracyjnego. W jego ocenie pierwotna zatem decyzja Kierownika Urzędu Rejonowego w R. naruszała przepisy art. 156 § 1 pkt 2 kpa i z mocy samego prawa winna być uchylona. To samo dotyczy też i innych decyzji wydawanych w sprawie. Wskazywał na to, że decyzje organów administracji nie rozważają kwestii wydawanych decyzji i zezwoleń oraz umów, które stanowią tytuł prawny dla osób budujących garaże na spornych terenach. Oznacza to, że skarżący posiada legitymację procesową w sprawie. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko prezentowane dotychczas w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę na istotne zagadnienia o charakterze procesowym. Stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły wżycie przepisy ustawy - Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji wszczyna się na żądanie strony lub z urzędu (art. 157 § 2 k.p.a.). W wypadku złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności I SA 2384/02 decyzji, organ nadzoru przed wszczęciem postępowania ma obowiązek sprawdzenia, czy wniosek złożył podmiot uprawniony do działania w sprawie w charakterze strony. Atrybut strony ma przede wszystkim podmiot będący stroną w postępowaniu zwykłym, w którym doszło do wydania kwestionowanej w postępowaniu nadzorczym decyzji. Inaczej mówiąc, zgodnie z treścią przepisu art. 28 kpa, stroną jest osoba posiadająca interes prawny lub obowiązek. Jak wynika to z akt sprawy skarżący nie posiada tytułu prawnorzeczowego do nieruchomości będącej przedmiotem decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w R. z dnia [...] lutego 1998r. Wniosek o stwierdzenie nieważności powołanej decyzji z dnia [...] lutego 1998 r. pochodzi od osoby fizycznej, która wybudowała na spornym gruncie garaż. W żadnym razie prawa skarżącego do bycia stroną postępowania nie wynikają z faktu wybudowania przez żołnierzy zawodowych garaży na działce będącej w zarządzie MON. Interes prawny skarżącego nie wynika też z przepisów prawa materialnego. Nie był on bowiem stroną czy uczestnikiem we wcześniejszym postępowaniu dotyczącym wygaszenia prawa zarządu MON do nieruchomości stanowiącej m.in. działkę nr [...], o powierzchni [...] ha. położoną w B. gmina R.. Tak więc skarżący nie wykazał, jak to prawidłowo stwierdził organ, że ma interes prawny w rozumieniu art. 28 k.p.a. bycia stroną postępowania w omawianym postępowaniu nadzorczym, albowiem decyzja o wygaszeniu prawa zarządu do przedmiotowej nieruchomości nie dotyczy bezpośrednio jego praw i obowiązków. Jego interes w tej sprawie jest jedynie faktyczny, nie zaś prawny, ponieważ wybudowanie garażu i zamiar nabycia gruntu pod nim na to wskazuje. Decyzja z dnia [...] lutego 1998 r. zawiera w swej treści rozstrzygnięcie tylko o wygaśnięciu zarządu MON nad przedmiotowymi działkami. Brak w niej natomiast rozstrzygnięcia co do prawa własności lub innych prawach rzeczowych do tych działek. Działki te były i pozostają własnością Skarbu Państwa. Aktualnie prawo własności służące Skarbowi Państwa wykonywane jest przez Wojskową Agencję Mieszkaniową. Przedmiotowe postępowanie nie obejmuje sprawy roszczeń osób mających garaże na gruncie stanowiącym własność Skarbu Państwa. Sprawa nabycia prawa do gruntów Skarbu Państwa, na których osoby fizyczne na podstawie pozwolenia na budowę wybudowały garaże ze środków własnych (przed 5 grudnia 1990 r.) jest sprawą o cywilnoprawnym charakterze rozpatrywaną w odrębnym trybie. Tak więc w tych okolicznościach argumenty prezentowane w skardze, mówiące o naruszeniu wymienionych w niej przepisów prawa, nie mogą zostać uznane za trafne i uwzględnione. I SA 2384/02 Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1270) w związku z art.97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz. 1271) orzekł jak w sentencji.