I SA 2386/03

PostanowienieWSA w Warszawie2005-02-08

Skład orzekający: Emilia Lewandowska, Joanna Banasiewicz, Daniela Kozłowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy spółdzielnia, która została wykreślona z rejestru w wyniku zakończenia likwidacji i utraciła osobowość prawną, posiada zdolność sądową i procesową do wniesienia skargi do sądu administracyjnego?
Ratio decidendi
Spółdzielnia, która została wykreślona z rejestru w wyniku zakończenia likwidacji, traci osobowość prawną. W konsekwencji nie posiada zdolności sądowej ani procesowej, co uniemożliwia jej skuteczne występowanie jako strona w postępowaniu sądowoadministracyjnym i wniesienie skargi do sądu.
Stan faktyczny
Spółdzielnia "K." wniosła skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmawiającą stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1952 r. dotyczącego prawa własności czasowej do gruntu. Organ nadzoru odmówił stwierdzenia nieważności, wskazując m.in. na utratę bytu prawnego przez Spółdzielnię "K." w wyniku wykreślenia z rejestru w 1977 r. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę i postanowił odrzucić skargę.
Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Emilia Lewandowska (spr.) Sędziowie NSA Joanna Banasiewicz WSA Daniela Kozłowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 lutego 2005 r. sprawy ze skargi Spółdzielni ... K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... września 2003 r., nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: odrzucić skargę I SA 2386/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, decyzją z dnia ... września 2003 r., nr ..., utrzymał w mocy decyzję własną z dnia ... lipca 2003 r., nr ..., którą odmówił stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ... października 1952 r., nr .... Z ustaleń organu nadzorczego wynika, że zabudowana nieruchomość ... położona przy ul. ..., oznaczona nr hip. ..., stanowiąca własność Spółdzielni ... "K." w ..., została objęta działaniem dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. ... (Dz. U. Nr 50, poz. 279). Z dniem wejścia w życie wyżej wymienionego dekretu w dniu 21 listopada 1945 r. grunt przedmiotowej nieruchomości przeszedł na własność Gminy m. ..., a następnie na własność Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej (Dz. U. Nr 14, poz. 130). Złożony w imieniu Spółdzielni ... "K." w dniu 12 stycznia 1948 r. wniosek o przyznanie prawa własności czasowej do gruntu przedmiotowej nieruchomości, został rozpatrzony odmownie orzeczeniem administracyjnym Prezydium Rady Narodowej m. ..., nr ... z dnia ... października 1952 r. Odwołanie od powyższego orzeczenia nie zostało złożone. Z zaświadczenia Sądu Rejonowego dla ... z dnia ... października 2002 r. wynika, że na podstawie wyżej wymienionego orzeczenia z dnia ... października 1952 r. Skarb Państwa jest ujawniony jako właściciel powyższej nieruchomości. Na wniosek L.L. i Z.S., działających w imieniu Spółdzielni ... "K." w ..., zostało wszczęte postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności powyższego orzeczenia Prezydium Rady Narodowej m. ..., nr ... z dnia ... października 1952 r. Spółdzielnia ... utraciła jednak byt prawny na skutek wykreślenia z rejestru spółdzielni po zakończeniu likwidacji (postanowienie Sądu Rejonowego dla ... z dnia ... stycznia 1977 r., sygn. akt ...). Nie może więc być ona reprezentowana w obrocie prawnym przez członków zarządu. Wnioskodawczynie twierdziły, iż postanowienie z dnia ... stycznia 1977 r. nie mogło wywrzeć skutku prawnego w postaci likwidacji spółdzielni, ponieważ nie zostało Spółdzielni doręczone. Do akt sprawy została dołączona kopia kasacji z dnia 8 stycznia 1998 r. od postanowienia Sądu Wojewódzkiego w ... z dnia ... lipca 1997 r., sygn. akt ..., bez prezentaty Sądu Wojewódzkiego o jej wpłynięciu. Wnioskodawczynie do dnia wydania decyzji nie poinformowały jednak o wyniku tego postępowania. W świetle przedstawionych okoliczności organ nadzoru uznał, że wnioskodawczynie składając wniosek z dnia 1 marca 1995 r. działały w charakterze organu zlikwidowanej spółdzielni, co wiąże się z koniecznością odmówienia im przymiotu strony w postępowaniu o stwierdzenie nieważności kwestionowanej decyzji. Powyższe wnioski zachowują aktualność również w odniesieniu do ustalenia statusu prawnego Z.S. i F.L., którzy złożyli wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pomimo, iż we wniosku z dnia 7 sierpnia 2003 r. widnieje sformułowanie – w imieniu Spółdzielni ... "K." – z uwagi na utratę bytu prawnego przez Spółdzielnię nie można ich uznać za jej reprezentantów. Budynek położony przy ul. ..., stanowiący uprzednio własność Spółdzielni ... "K.", został objęty działaniem uchwały nr ... Rady Ministrów z dnia ... grudnia 1965 r. w sprawie przejęcia niektórych budynków spółdzielni budownictwa mieszkaniowego na własność Państwa, zasad rozliczania z tego tytułu, uregulowania niektórych innych spraw z zakresu spółdzielni budownictwa mieszkaniowego – M.P nr 71, poz. 406. Uchwała ta wydana na podstawie art. 2 ust 2 ustawy z dnia 28 maja 1957 r. o wyłączeniu spod publicznej gospodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowych (Dz. U. z 1962 r. Nr 47, poz. 228) ustaliła wykaz budynków spółdzielni budownictwa mieszkaniowego, które ze względu na potrzeby publiczne nie mogą być zwrócone spółdzielniom lub podlegają przejęciu na własność Państwa. Wykazem tym objęto również budynek położony w Warszawie, przy ul. ... . Na mocy powołanej ustawy członkowie Spółdzielni ... "K." utracili spółdzielcze prawo do lokali w budynku położonym przy ul. ..., tym samym nie przysługuje im z tego tytułu przymiot strony w postępowaniu dotyczącym oceny legalności decyzji Prezydium Rady Narodowej m. ... z dnia ... października 1952 r. odmawiającej Spółdzielni ... "K.", przyznania prawa własności czasowej do gruntu nieruchomości warszawskiej, położonej przy ul. ... . Skargę na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia ... września 2003 r. wniosła Spółdzielnia ... "K.". W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W aktach sprawy znajduje się odpis z Rejestru Spółdzielni ... nr ..., prowadzonego przez Sąd Rejonowy dla m. ... Sąd Gospodarczy Krajowy Rejestr Sądowy. Z odpisu z tego rejestru wynika, że Spółdzielnia ... "K." w ... została wykreślona z dniem 27 stycznia 1977 r. w skutek zakończenia likwidacji. Wykreślenie Spółdzielni z rejestru ma ten skutek prawny, że taka spółdzielnia utraciła osobowość prawną, a tym samym nie może być podmiotem zarówno praw jak i obowiązków wynikających z przepisów prawa. Ponieważ skarżąca Spółdzielnia nie ma osobowości prawnej to tym samym nie ma zdolności sądowej, a więc zdolności do występowania przed sądem administracyjnym jako strona. Nie ma również zdolności procesowej czyli zdolności do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych. Nie jest więc uprawniona do wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Z powyższych względów Sąd na zasadzie art. 58 § 1 pkt 5 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło