I SA 2390/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Sobielarska Sędziowie WSA Monika Nowicka (spr.) Asesor WSA Jerzy Siegień Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 lutego 2005 r. sprawy ze skargi T. M. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji wywłaszczeniowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] czerwca 2003 roku, numer [...]; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; 3. zasądza od Ministra Infrastruktury na rzecz T. M. kwotę 300 (trzysta) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. I SA 2390/03 UZASADNIENIE W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego T. M. wnosiła o uchylenie obu decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast tj. z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] i z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...] wydanych w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej przy Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] października 1954 r. Nr ew. [...] utrzymującej w mocy orzeczenie Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] marca 1954 r. nr [...] o wywłaszczeniu nieruchomości położonych w P., oznaczonych jako parcele nr [...] i [...], zapisane w księdze wieczystej Kw [...] tom [...] wykaz [...] (obecnie Kw [...] poz. 46 i 47 ) prowadzonej przez Sad Rejonowy w P.. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje poprzednie stanowisko zawarte w uzasadnieniach zaskarżonych decyzji. W związku z reformą sądownictwa administracyjnego, która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2004 r. niniejsza skarga stała się – na podstawie przepisu art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ) – przedmiotem rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego przez organ w niniejszej sprawie decyzją Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w P. z dnia [...] marca 1954 r. orzeczono o wywłaszczeniu w/w nieruchomości stanowiącej własność W. M. i orzeczenie to zostało następnie utrzymane w mocy przez Odwoławczą Komisję Wywłaszczeniową. Wnioskiem z dnia 16 maja 2003 r. T. M., będąc następczynią prawną byłej właścicielki, wystąpiła o stwierdzenie nieważności wymienionej na wstępie decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej podnosząc w szczególności, że decyzja ta nie precyzuje celu wywłaszczenia. Decyzją z dnia [...] października 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast odmówił stwierdzenia nieważności opisanej na wstępie decyzji Odwoławczej Komisji Wywłaszczeniowej. W uzasadnieniu swego stanowiska podniósł, że przedmiotowa nieruchomość została wywłaszczona na podstawie przepisu art. 1 i 2 dekretu z dnia 7 kwietnia 1948 r. o wywłaszczaniu majątków zajętych na cele użyteczności publicznej w okresie wojny 1939 – 1945 r. ( Dz. U. Nr 20, poz. 138 ). Zgodnie zaś z przepisem art. 2 pkt 1 w/w aktu wywłaszczeniu podlegały nieruchomości zajęte w okresie od 1 września 1939 r. do 9 maja 1945 r. na cele określone w tym przepisie, jeżeli znajdowały się w dniu wejścia w życie dekretu tj. 16 kwietnia 1948 r. w posiadaniu Skarbu Państwa, związków samorządu terytorialnego lub przedsiębiorstw państwowych. Organ ustalił, że zajęcie nieruchomości nastąpiło w w/w przedziale czasowym a jego celem było urządzenie zieleni (zalesienie). Cel ten zatem mieści się we wspomnianym przepisie art. 2 pkt 1 dekretu jako użyteczność publiczna. Ustalenie to oparto – jak wynika to z uzasadnienia decyzji - na przyznaniu tegoż faktu przez pełnomocnika byłej właścicielki w odwołaniu od decyzji wywłaszczeniowej datowanym na dzień 25 marca 1954 r. Ponadto stwierdzono, iż okoliczność tą organ wywłaszczeniowy ustalił na treści zaświadczenia Zarządu Miejskiego m. P. z dnia [...] października 1948 r., z którego wynikało, iż w dniu 16 kwietnia 1948 r. nieruchomość ta zajęta była pod zieleniec. Nie znajdując okoliczności uzasadniających stwierdzenie nieważności wspomnianej na wstępie decyzji organ uznał, że nie narusza ona w sposób rażący prawa i odmówił stwierdzenia jej nieważności. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wnioskodawczyni zauważyła, że przedmiotowa nieruchomość została zajęta w okresie okupacji przez władze niemieckie jako forma szykany i nigdy w stosunku do niej nie podjęto żadnych działań. W szczególności brak jest potwierdzenia, zagospodarowanie spornej nieruchomości na cele wskazane w dekrecie z 1948 r. przewidziane było w planie zagospodarowania przestrzennego obowiązującym w dniu wydania decyzji wywłaszczeniowej. Zaświadczenie bowiem z dnia [...] października 1948 r. dotyczy daty 16 października tego roku a decyzja zapadła w roku 1954. Podniesiono także, że z akt sprawy nie wynika by nieruchomość ta została zagospodarowana z funduszów publicznych. Decyzją z dnia [...] września 2003 r. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy swoją poprzednią decyzję powołując się dodatkowo na treść pisma Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia 11 kwietnia 1954 r., z którego wynikało, że grunt ten pozostawał w użytkowaniu Zarządu Miejskiego m. P. jako przeznaczony na cel użyteczności publicznej. Zdaniem organu ponieważ nieruchomość ta pozostawała od wyzwolenia do daty wywłaszczenia we władaniu Zarządu Miejskiego i brak dowodu, że byłej właścicielce przywrócono po dniu 9 maja 1945 r. posiadanie gruntu, organ uznał, że nie zachodziły podstawy do zmiany zajętego wcześniej stanowiska. Powyższa decyzja stała się przedmiotem skargi do sądu, w której T. M. powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu i zarzuciła organowi naruszenie przepisów art. 7 i 8 k.p.a. W szczególności zakwestionowała wartość dowodową zaświadczenia Wydziału Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej z 1954 r., gdyż dokument ten powstał po wydaniu decyzji wywłaszczeniowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje, w zakresie swojej właściwości, kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonych aktów lub czynności organów administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprowadza się do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Analizując treść rozstrzygnięcia zapadłego w przedmiotowej sprawie w kontekście zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego, Sąd doszedł do przekonania, że w niniejszym przypadku doszło do takiego naruszenia prawa. Zgodnie z przepisami art. 1 ust. 1 i art. 2 cytowanego wyżej dekretu wywłaszczenie nieruchomości mogło nastąpić jeśli została ona zajęta w okresie II Wojny Światowej, ale nie przez okupanta a przez władze polskie na określony, wymieniony w w/w przepisach cel. Z akt sprawy wynika, że niespornym był fakt zajęcia objętej wnioskiem nieruchomości przez władze okupacyjne, natomiast sporną była okoliczność, że grunt ten został zajęty na cel użyteczności publicznej. W szczególności – słusznie skarżąca akcentowała - że pełnomocnik byłej właścicielki w postępowaniu wywłaszczeniowym potwierdzał jedynie zajęcie nieruchomości przez okupanta. Stąd ustalenie przez organ, iż nieruchomość zajęto na cele zalesienia ( urządzenia zieleni ) powołując się na dowód, że przyznawał tę okoliczność wspomniany pełnomocnik, było chybione. W aktach sprawy brak jest także zaświadczenia z dnia [...] kwietnia 1948 r., o którym mowa w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] czerwca 2003 r. i o którym mowa w piśmie Prezydium Miejskiej Rady Narodowej w P. z dnia 11 kwietnia 1954 r., na treści którego to z kolei pisma oparta została zaskarżona decyzja. Z treści tegoż pisma wynika, że bazuje ono na wspomnianym zaświadczeniu b. Wydziału Ogrodów i Lasów Miejskich z 1948 r., z którego to dokumentu organ winien przeprowadzić dowód. W aktualnej zatem sytuacji brak istotnie dowodów, że opisana na wstępie nieruchomość została zajęta na cel użyteczności publicznej i była na ten cel używana w dniu 16 kwietnia 1948 r. Zaświadczenie Zarządu Zieleni Miejskiej w P. z dnia [...] lipca 2001 r. dotyczy także bowiem okresu już współczesnego a z załączonego doń planu urządzenia lasu komunalnego nie wynika także np. wiek drzew. Organ nie poczynił przy tym ustaleń czy sporna nieruchomość była przewidziana w planach zagospodarowania przestrzennego, bądź w wytycznych do takich planów na cel wymieniony w art. 2 pkt 1 dekretu i z jakich funduszy została zagospodarowana ewentualnie czy zagospodarowanie jej było przewidziane w pierwszej kolejności takiego planu. Stąd także i w oparciu o treść innych przesłanek zawartych w dalszej części przepisu art. 2 pkt. 2 dekretu nie można skontrolować zasadności rozstrzygnięcia. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdził, że zapadłe decyzje naruszają przepisy art. 7 i 77 k.p.a., a opierając się w dużym stopniu na niepoświadczonych ( niejednokrotnie prawie nieczytelnych ) kserokopiach dokumentów urzędowych, naruszają także przepis art.76 k.p.a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ winien zebrać całość dokumentów znajdujących się w aktach wywłaszczeniowych ( a nie tylko ich część ) i ewentualnie przeprowadzić inne dowody, które pozwolą na właściwą ocenę zasadności wniosku skarżącej. Z tych powodów Sąd – na zasadzie przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit c oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) – orzekł jak w sentencji.