I SA 2394/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał zasadność skargi Leonarda S. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia 18 lipca 2003 r. w przedmiocie opróżnienia lokalu w trybie egzekucji administracyjnej i na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ w związku z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1271 ze zm./ uchylił zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody P. z dnia 30 kwietnia 2003 r., a także - zgodnie z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - zasądził od Ministra Obrony Narodowej na rzecz Leonarda S. dziesięć złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Postanowieniem z dnia 18 lipca 2003 r. nr (...) Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy postanowienie Wojewody P. z dnia 30 kwietnia 2003 r. nr (...) o wezwaniu Leonarda S. do wykonania obowiązku opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. K. (...) i przekwaterowania się do kwatery zastępczej położonej w S. przy ul. W. (...) pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego. W uzasadnieniu organy stwierdziły, że Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. decyzją nr (...) z dnia 21 czerwca 2002 r. nakazał Leonardowi S. zwolnić wraz z rzeczami i osobami jego prawa reprezentującymi kwaterę nr (...) przy ul. K. (...) w S. i przenieść się do kwatery zastępczej nr (...) przy ul. W. (...) w S. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w Olsztynie nr (...) z dnia 8 sierpnia 2002 r., której Leonard S. nie zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji, stosownie do art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./, Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. w upomnieniu z dnia 14 stycznia 2003 r. wezwał Leonarda S. do wykonania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia upomnienia, zobowiązania polegającego na zwolnieniu zajmowanej kwatery. W treści upomnienia była zawarta jednocześnie informacja, że niewykonanie przez zobowiązanego wskazanego obowiązku w podanym powyżej terminie spowoduje, iż sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. Leonard S. jednak nie zrealizował dyspozycji wymienionego wyżej upomnienia, doręczonego skutecznie w dniu 17 stycznia 2003 r., wobec czego Dyrektor OT WAM w B. wystawił w dniu 3 kwietnia 2003 r. tytuł wykonawczy nr (...). Następnie zaś, przedkładając w załączeniu niezbędne dokumenty, zwrócił się w piśmie nr (...) do Wojewody P. o spowodowanie przymusowego opuszczenia kwatery przez Leonarda S. oraz wydanie tej kwatery w stanie wolnym wierzycielowi z jednoczesnym przekwaterowaniem zobowiązanego do kwatery zastępczej nr (...) przy ul. W. (...) w S. Podstawę prawną postanowienia Wojewody P. o wezwaniu Leonarda S. do opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących kwatery nr (...) położonej przy ul. K. (...) w S. i przeniesienia się do kwatery zastępczej stanowi art. 143 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewoda P., wydając postanowienie nr (...) z dnia 30 kwietnia 2003 r., nie naruszył przepisów prawa, ponieważ zgodnie z treścią art. 29 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Egzekucja w tej sprawie zaś była dopuszczalna, ponieważ decyzje nakazujące zobowiązanemu zwolnienie kwatery były ostateczne i podlegały wykonaniu. W myśl art. 26 par. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. do wszczęcia egzekucji niezbędny jest wniosek wierzyciela i wystawiony przez niego tytuł wykonawczy. Powyższy warunek został spełniony. Wojewoda P. natomiast zgodnie z art. 20 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest organem właściwym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, co pozwala stwierdzić, iż właściwość kompetencyjna została zachowana. Wniosek wierzyciela i dyspozycja art. 17 par. 1 przywołanej ustawy zobowiązywały Wojewodę P. do wydania zaskarżonego postanowienia, które wypełnia dyspozycję art. 124 par. 1 Kpa. Ponieważ tytuł wykonawczy nie zawierał nieprawidłowości i został wydany na podstawie prawomocnej decyzji o zwolnieniu kwatery, Wojewoda P. był zobligowany do zastosowania środka egzekucyjnego prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego Leonard S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, że prowadzenie egzekucji w zakresie usunięcia go z lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. K. (...) jest dla niego i jego rodziny rażąco krzywdzące. Ponadto wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwy organ z uwzględnieniem jednej z jego propozycji: a/ udzielenia mu kredytu długoterminowego, umożliwiającego spłatę zadłużenia w ratach do 300 zł miesięcznie lub b/ wypłatę ekwiwalentu za rezygnację z kwatery stałej, pomniejszonego o kwotę zadłużenia. W odpowiedzi Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i stwierdzając, że skarżący nie kwestionuje wydanych w jego sprawie postanowień, lecz koncentruje się na ewentualnych sposobach ugodowego załatwienia istniejącego zadłużenia lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. nr 153 poz. 1270/ Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, powodujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Takie uregulowanie nakazuje Sądowi stosować z urzędu właściwy sposób rozstrzygnięcia /por. W. Siedlecki: glosa do wyroku NSA z dnia 15 września 1982 r. II SA 909/82 - Państwo i Prawo 1983 z. 9 str. 150/, a żądanie skarżącego powinno być traktowane jedynie jako niewiążący dla Sądu wniosek, projektujący tylko jego orzeczenie. Jedynym ograniczeniem możliwości wyboru przez Sąd właściwego orzeczenia jest zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że zostanie stwierdzone naruszenie prawa powodujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji /Dz.U. 2002 nr 110 poz. 968 ze zm./ egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych obowiązany jest doręczyć zobowiązanemu: 1/ odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz 2/ postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu /pomieszczenia/ określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu opróżnienia lokalu /pomieszczenia/ /art. 143/. Zobowiązanemu zaś przysługuje prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzić do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Stosownie zaś do art. 27 par. 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy powinien zawierać: 1/ oznaczenie wierzyciela, 2/ wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację, 3/ treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, 4/ wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego albo zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń, 5/ wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, 6/ wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, 7/ datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odciski pieczęci urzędowej wierzyciela, 8/ pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, 9/ pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, 10/ klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, 11/ wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Tymczasem tytuł wykonawczy nr (...) z dnia 3 kwietnia 2003 r. /doręczony zobowiązanemu wraz z zaskarżonym postanowieniem/ ma istotne braki w tym względzie. Nie ma w nim elementów wskazanych w punktach 6, 9 i 10 art. 27 par. 1. W szczególności brak w nim pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co - zdaniem sądu - jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 par. 1 pkt 1 lit. "c" ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym /Dz.U. nr 153 poz. 1270/, należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono według art. 200 tej ustawy. Poz. 61 __________________________________________________________________________________________