I SA 2394/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Anna Lech, Sędziowie WSA Monika Nowicka, NSA Jan Paweł Tarno (spr.), Protokolant Nina Beczek, po rozpoznaniu w dniu 6 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi L. S. na postanowienie Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] lipca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie opróżnienia lokalu w trybie egzekucji administracyjnej 1. uchyla zaskarżone postanowienie oraz postanowienie Wojewody [...] z [...] kwietnia 2003 r., nr [...]; 2. zasądza od Ministra Obrony Narodowej na rzecz L. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3. postanowienia wskazane w pkt. 1 nie podlegają wykonaniu. I SA 2394/03 Uzasadnienie Postanowieniem z [...] lipca 2003 r., nr [...] Minister Obrony Narodowej utrzymał w mocy postanowienie Wojewody [...][...] kwietnia 2003 r. nr [...] o wezwaniu L. S. do wykonania obowiązku opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentujących lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] m. [...] i przekwaterowania się do kwatery zastępczej położonej w S. przy ul. [...] m. [...] pod rygorem zastosowania środka egzekucyjnego w postaci przymusu bezpośredniego. W uzasadnieniu organy stwierdziły, że Dyrektor Oddziału Terenowego Wojskowej Agencji Mieszkaniowej w B. decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2002 roku nakazał zwolnić L. S. wraz z rzeczami i osobami jego prawa reprezentującymi kwaterę nr [...] przy ulicy [...] w S. i przenieść się do kwatery zastępczej nr [...] przy ulicy [...] w S. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Dyrektora Oddziału Rejonowego WAM w O. nr [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r., której L. S. nie zaskarżył do Naczelnego Sądu Administracyjnego. W tej sytuacji, stosownie do art. 15 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r., nr 110, poz. 968 ze zm.) Dyrektor Oddziału Terenowego WAM w B. w upomnieniu z dnia [...] stycznia 2003 roku wezwał L. S. do wykonania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia niniejszego upomnienia, zobowiązania polegającego na zwolnieniu zajmowanej kwatery. W treści przedmiotowego upomnienia była zawarta jednocześnie informacja, że nie wykonanie przez zobowiązanego wskazanego obowiązku w podanym powyżej terminie spowoduje, iż sprawa zostanie skierowana na drogę postępowania egzekucyjnego. L. S. nie zrealizował jednakże dyspozycji ww upomnienia, doręczonego skutecznie w dniu [...] stycznia 2003 roku, wobec czego Dyrektor OT WAM w B. wystawił w dniu [...] kwietnia 2003 roku tytuł wykonawczy nr [...]. Następnie zaś, przedkładając w załączeniu niezbędne dokumenty, zwrócił się w piśmie nr [...] do Wojewody [...] o spowodowanie przymusowego opuszczenia kwatery przez L. S. oraz wydanie tej kwatery w stanie wolnym wierzycielowi z jednoczesnym przekwaterowaniem zobowiązanego do kwatery zastępczej nr [...] przy ulicy [...] w S. Podstawę prawną postanowienia Wojewody [...] o wezwaniu L. S. do opróżnienia z rzeczy i osób jego prawa reprezentującymi kwatery nr [...] położonej przy ulicy [...] w S. i przeniesienia do kwatery zastępczej stanowi art. 143 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wojewoda [...] wydając postanowienie nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 roku nie naruszył przepisów prawa, ponieważ zgodnie z treścią art. 29 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny bada z urzędu dopuszczalność egzekucji administracyjnej, nie jest natomiast uprawniony do badania zasadności i wymagalności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Egzekucja w tej sprawie była zaś dopuszczalna, ponieważ decyzje nakazujące zobowiązanemu zwolnienie kwatery były ostateczne i podlegały wykonaniu. W myśl art. 26 § l ustawy do wszczęcia egzekucji niezbędny jest wniosek wierzyciela i wystawiony przez niego tytuł wykonawczy. Powyższy warunek został spełniony. Wojewoda [...] natomiast zgodnie z art. 20 § l ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jest organem właściwym w zakresie egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze niepieniężnym, co pozwala stwierdzić, iż właściwość kompetencyjna została zachowana. Przedmiotowy wniosek wierzyciela i dyspozycja art. 17 § l przywołanej ustawy zobowiązywała Wojewodę [...] do wydania zaskarżonego postanowienia, które wypełnia dyspozycję art. 124 § l Kodeksu postępowania administracyjnego. Z uwagi, iż tytuł wykonawczy nie zawierał nieprawidłowości i został wydany na podstawie prawomocnej decyzji o zwolnieniu kwatery Wojewoda [...] był zobligowany do zastosowania środka egzekucyjnego prowadzącego bezpośrednio do wykonania obowiązku ciążącego na zobowiązanym. W skardze do NSA L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia podnosząc, że prowadzenie egzekucji w zakresie usunięcia go z lokalu mieszkalnego położonego w S. przy ul. [...] m. [...] jest dla niego i jego rodziny rażąco krzywdząca. Ponadto wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy przez właściwy organ przy uwzględnieniu jednej z jego propozycji: a) udzielenia mu kredytu długoterminowego, umożliwiającego spłatę zadłużenia w ratach do [...] zł miesięcznie lub b) wypłatę ekwiwalentu za rezygnację z kwatery stałej, pomniejszonego o kwotę zadłużenia. W odpowiedzi Minister Obrony Narodowej wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu i stwierdzając, że skarżący nie kwestionuje wydanych w jego sprawie postanowień, lecz koncentruje się na ewentualnych sposobach ugodowego załatwienia istniejącego zadłużenia lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1270) Sąd nie jest związany granicami skargi, co oznacza, że skarga powinna zostać uwzględniona, jeśli tylko Sąd, niezależnie od zarzutów w niej podniesionych i wniosków w niej sformułowanych, stwierdzi istnienie któregoś z naruszeń prawa, skutkujących wzruszenie zaskarżonego aktu lub czynności. Takie uregulowanie nakazuje więc Sądowi stosować z urzędu właściwy sposób rozstrzygnięcia (por. W. Siedlecki, Glosa do wyroku NSA z 15 września 1982 r., II SA 909/82, PiP 1983, nr 9, s. 150), a żądanie skarżącego winno być traktowane jedynie jako nie wiążący dla Sądu wniosek, projektujący tylko jego orzeczenie. Jedynym ograniczeniem możliwości wyboru przez Sąd właściwego orzeczenia, jest zakaz orzekania na niekorzyść skarżącego, chyba że zostanie stwierdzone naruszenie prawa powodujące stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Na wstępie należy zauważyć, że zgodnie z przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji egzekutor przystępując do czynności egzekucyjnych obowiązany jest doręczyć zobowiązanemu: 1) odpis tytułu wykonawczego zgodnie z art. 32 oraz 2) postanowienie organu egzekucyjnego o wezwaniu do wykonania obowiązku opróżnienia lokalu (pomieszczenia) określonego w tytule wykonawczym, z zagrożeniem, że w razie niewykonania obowiązku zostanie zastosowany środek egzekucyjny w celu opróżnienia lokalu (pomieszczenia) – art. 143. Zobowiązanemu zaś służy prawo zgłoszenia zarzutów i wniesienia zażalenia w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego oraz prawo wniesienia zażalenia na postanowienie w sprawie zastosowania środka egzekucyjnego. Organ egzekucyjny ma obowiązek doprowadzenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym. Stosownie zaś do art. 27 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji tytuł wykonawczy powinien zawierać: 1) oznaczenie wierzyciela, 2) wskazanie imienia i nazwiska lub firmy zobowiązanego i jego adresu, a także określenie zatrudniającego go pracodawcy i jego adresu, jeżeli wierzyciel posiada taką informację, 3) treść podlegającego egzekucji obowiązku, podstawę prawną tego obowiązku oraz stwierdzenie, że obowiązek jest wymagalny, a w przypadku egzekucji należności pieniężnej - także określenie jej wysokości, terminu, od którego nalicza się odsetki z tytułu niezapłacenia należności w terminie, oraz rodzaju i stawki tych odsetek, 4) wskazanie zabezpieczenia należności pieniężnej hipoteką przymusową albo przez ustanowienie zastawu skarbowego lub rejestrowego lub zastawu nieujawnionego w żadnym rejestrze, ze wskazaniem terminów powstania tych zabezpieczeń, 5) wskazanie podstawy prawnej pierwszeństwa zaspokojenia należności pieniężnej, jeżeli należność korzysta z tego prawa i prawo to nie wynika z zabezpieczenia należności pieniężnej, 6) wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej, 7) datę wystawienia tytułu, podpis z podaniem imienia, nazwiska i stanowiska służbowego podpisującego oraz odcisk pieczęci urzędowej wierzyciela, 8) pouczenie zobowiązanego o skutkach niezawiadomienia organu egzekucyjnego o zmianie miejsca pobytu, 9) pouczenie zobowiązanego o przysługującym mu w terminie 7 dni prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, 10) klauzulę organu egzekucyjnego o skierowaniu tytułu do egzekucji administracyjnej, 11) wskazanie środków egzekucyjnych stosowanych w egzekucji należności pieniężnych. Tymczasem tytuł wykonawczy nr [...] z [...] kwietnia 2003 r. (doręczony zobowiązanemu wraz z zaskarżonym postanowieniem) ma istotne braki w tym względzie. Nie ma w nim elementów wskazanych w punktach 6, 9 i 10 art. 27 § 1. W szczególności brak w nim pouczenia zobowiązanego o przysługującym mu prawie zgłoszenia do organu egzekucyjnego zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego, co – zdaniem sądu – jest naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W związku z powyższym, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania orzeczono według art. 200 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.