I SA 2397/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-16

Skład orzekający: Joanna Runge-Lissowska, Daniela Kozłowska, Jan Paweł Tamo

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja o komunalizacji nieruchomości zajętych pod drogi publiczne może zostać wydana bez jednoznacznego ustalenia tożsamości tych nieruchomości i ich faktycznego zajęcia pod drogę publiczną?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, stwierdzając, że organy administracji nie wyjaśniły w sposób dostateczny stanu faktycznego sprawy. Kluczowe ustalenia dotyczące tożsamości działek zajętych pod drogę publiczną oraz faktycznego władania nimi przez gminę nie zostały poczynione, co narusza zasady postępowania administracyjnego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji o komunalizacji nieruchomości stanowiących własność R. L., które miały być zajęte pod drogi publiczne. Organy administracji (Wojewoda, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast) stwierdziły nabycie tych nieruchomości z mocy prawa przez Gminę L. na podstawie przepisów wprowadzających reformę administracyjną. Skarżący R. L. kwestionował tożsamość działek, sposób ich zajęcia oraz fakt, że stanowiły one drogę publiczną, wskazując jednocześnie na toczące się postępowanie w sprawie sfałszowania jego podpisu na protokole rozgraniczeniowym.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2002 r. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Zasądzono od Ministra Infrastruktury zwrot kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Joanna Runge-Lissowska Sędziowie WSA Daniela Kozłowska (spr.) NSA Jan Paweł Tamo Protokolant Jolanta Zagrzejewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi R. L. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...] z dnia [..] kwietnia 2002 r. nr [...], 1. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 2. zasądza od Ministra Infrastruktury 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżącego. I SA 2397/02 Uzasadnienie Wojewoda [...] decyzją z dnia [..] października 2000 r., [...] , wydaną na podstawie art. 73 ust. 1 - 5 w związku z art. 103 ust. 2-4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 ze zm.) stwierdził nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Gminę L. własność nieruchomości zajętych pod drogi publiczne (lokalne miejskie), oznaczonych jako działki nr [...] o pow. [...] m2 i nr [...] o pow. [....] m2, stanowiących własność R. L. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [..] marca 2001 r., [...] , po rozpatrzeniu odwołania R. L., uchylił powyższą decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Prezes uznał, że z akt sprawy nie wynika, na jakiej podstawie przedmiotowe nieruchomości zostały zaliczono do jednej z kategorii dróg publicznych w rozumieniu art. 2 ustawy o drogach publicznych i czy nieruchomości te stanowiły drogę publiczną w dniu 1 stycznia 1999 r. Brak tych ustaleń narusza art. 73 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Wojewoda [...] po ponownym rozpoznaniu sprawy decyzją z dnia [..] kwietnia 2002 r., nr[...] , orzekł o nabyciu przez Gminę L. opisanych wyżej nieruchomości. Wojewoda przyjął, że stosownie do art. 103 ust. 2 Przepisów wprowadzających z 1998 r. dotychczasowe drogi gminne oraz lokalne miejskie stają się z dniem 1 stycznia 1999 r. drogami gminnymi. Będące przedmiotem wniosku Gminy L. nieruchomości były we władaniu tej Gminy i stanowiły drogę lokalną miejską, wymienioną w uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [..] marca 1987 r., nr [...] , w sprawie zaliczenia dróg do kategorii dróg gminnych oraz lokalnych miejskich (Dz. Urz. Woj. [...] Nr [..] z 1987 r, poz. [...] ), jako ulica [...] materiału dowodowego wynika, że wnioskodawca wykonywał faktyczne władztwo nad nabywaną nieruchomością drogową. Nieruchomości te podlegają przepisom art. 73 ustawy z 13 października 1998 r., a właścicielowi przysługuje odszkodowanie od Burmistrza Miasta L. R. L. odwołał się od tej decyzji. Podniósł m.in., że nieruchomości te nie spełniają przesłanek z art. 73 powołanej ustawy. W wykazie dróg lokalnych ul. [...] kończy się przed nieruchomością stanowiącą własność skarżącego. Droga będąca przedmiotem sporu przeznaczona jest jako prywatny dojazd i nie spełnia norm drogi lokalnej. W powołanych przez organ księgach wieczystych nr [...] nie istnieją działki o nr [..] . Przeprowadzone rozgraniczenie z 1994 r. było niezgodne z prawem, a podpis skarżącego został sfałszowany. Postępowanie w tej sprawie prowadzi Prokuratura Rejonowa w T. Oddział Zamiejscowy w M., sygn. [...] . Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z [..] sierpnia 2002 r., [...] , utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] . Prezes UMiRM uznał, że przedmiotowe nieruchomości były w dniu [...] grudnia 1998 r. zajęte pod drogę publiczną - lokalną miejską, wymienioną w uchwale Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r. Nabycie nieruchomości w trybie art. 73 Przepisów wprowadzających ustawy reformujące administrację publiczna nie jest uzależnione od jej posiadania opartego na jakiejkolwiek umowie, lecz od władania cudzą nieruchomością, nawet wbrew woli jej właściciela. Skoro mieszkańcy mogą faktycznie korzystać z przedmiotowej nieruchomości jako drogi, to przesłanka z art. 73 ust. 1 została spełniona. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego R. L. podnosi, że decyzja narusza art. 73 ust. 1 i 2 powyższej ustawy i art. 7 k.p.a. Działki wymienione w decyzji Wojewody [...] nie odpowiadają działkom zajętym pod drogę lokalną miejską określoną w uchwale z dnia [..] marca 1987 r. Ulica [...] kończy się przed nieruchomością skarżącego, a zatem zajęcie nie obejmowało nieruchomości należących do skarżącego. Tożsamość działek objętych decyzją i zajętych pod ulicę [...] nie została wykazana. Toczy się postępowanie w sprawie sfałszowania podpisu w protokole rozgraniczeniowym. W sprawie nie zostały wyjaśnione wszystkie okoliczności, a skoro przed sądami i organami prokuratury toczy się postępowanie, to organ powinien się powstrzymać od orzekania do czasu zakończenia tych postępowań przez zawieszenie postępowania na podstawie arat. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. Nie zostało także udowodnione władztwo gminy nad tymi nieruchomościami przejazd przez nieruchomości odbywał się tylko przez określone osoby i za zgodą właściciela. Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał stanowisko przedstawione w decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 154, poz. 1271) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W związku z powyższym niniejsza skarga podlega rozpoznaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, o czym stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269). Po ponownym rozpatrzeniu sprawy przez Wojewodę [...] nadal nie jest wyjaśnione zagadnienie, które działki przy ul. [...] w L. są zajęte pod drogę. Ustalenia tej okoliczności wymaga przeprowadzenia wizji lokalnej w terenie lub innej czynności pozwalającej na bezsporne stwierdzenie, jakie działki i do kogo wcześniej należące znalazły się w granicach tej ulicy. Konieczne jest to tym bardziej, że twierdzenia skarżącego i orzekających w sprawie organów są sprzeczne. Wobec braku tego istotnego ustalenia, uzasadniony jest zarzut skarżącego, że wydane decyzje naruszają art. 7 k.p.a., który zobowiązuje organy do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżący wskazywał okoliczności świadczące, że przedmiotowe działki nigdy nie stanowiły ogólnodostępnej części ulicy [...], lecz pozostawały we władaniu skarżącego, a nie we władaniu Skarbu Państwa lub Gminy. Niewyjaśnienie tej kwestii powoduje, że wydane decyzje naruszają także art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., z których wynika, że podstawą niewadliwej decyzji administracyjnej może być tylko ocena pełnego materiału dowodowego zgromadzonego przez organ. W niniejszej sprawie organy pominęły i nie uwzględniły przy wydaniu decyzji całości materiału, nie oceniły przedstawionych przez stronę i ważnych dla strony okoliczności takich, jak brak władania przez Gminę spornymi nieruchomościami. Już niewyjaśnienie tej kwestii uzasadnia uchylenie zaskarżonych decyzji. Uchwała Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej w K. z dnia [...] marca 1987 r., wbrew temu, co przyjął Wojewoda [..] , nie wskazuje jakie działki zostały nią objęte. Wobec powyższego konieczne będzie uzupełnienie postępowania w tej części przez dołączenie do akt sprawy materiałów, które stanowiły podstawę podjęcia tej uchwały i dokonanie oceny tego materiału w celu dokładnego ustalenia, jakie działki przy ul. [...] zostały objęte tą uchwałą. Wojewoda [...] powinien także ocenić wniosek skarżącego o zawieszenie postępowania administracyjnego w tej sprawie do czasu zakończenia postępowania przed sądami powszechnymi, a także organami prokuratury w przedmiocie sfałszowania podpisu skarżącego w protokóle rozgraniczeniowym. Wobec niedostatecznego wyjaśnienia sprawy Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit "c" i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. Nr 153. poz. 1270) orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 powyższej ustawy w związku z art. 97 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło