I SA 2399/02
WyrokWSA w Warszawie2004-06-16
Skład orzekający: Cezary Pryca, Anna Lech, Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo zobowiązał funkcjonariusza Policji do zwrotu pomocy finansowej na budownictwo mieszkaniowe, mimo że funkcjonariusz ten posiadał decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego i deklarował jego opróżnienie, a decyzja o opróżnieniu lokalu nie obejmowała wszystkich zamieszkałych w nim osób?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, stwierdzając, że organ administracji publicznej nieprawidłowo ocenił materiał dowodowy. Pominięto istotne okoliczności faktyczne, takie jak stan zaawansowania budowy domu przez funkcjonariusza, jego deklaracja o opróżnieniu lokalu służbowego oraz fakt, że decyzja o opróżnieniu lokalu nie obejmowała wszystkich jego mieszkańców. W związku z tym, nie można było ocenić, czy wystąpiły przesłanki do żądania zwrotu pomocy finansowej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Policji utrzymującej w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji o zwrocie przez funkcjonariusza S. M. pomocy finansowej przyznanej na budownictwo mieszkaniowe. Funkcjonariusz kwestionował zasadność zwrotu, podnosząc, że wykorzystał środki zgodnie z przeznaczeniem i że nie miał zastosowania przepis, na który powołał się organ. W toku postępowania ustalono, że funkcjonariusz posiadał decyzję o przydziale lokalu mieszkalnego, otrzymał pomoc finansową, a także deklarował opróżnienie lokalu służbowego.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Komendanta Głównego Policji oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji, stwierdzając jednocześnie, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA - Cezary Pryca (spr.) Sędziowie NSA - Anna Lech aWSA - Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant - Anna Jurak po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi S. M. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] sierpnia 2002 r., nr [...] w przedmiocie zwrotu pomocy finansowej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] czerwca 2002 roku numer [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K.; 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2002 roku numer [...][...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., mocą której organ zobowiązał S. M. do zwrotu pomocy finansowej przyznanej na budownictwo mieszkaniowe w kwocie [...] złotych.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że decyzją z dnia [...] grudnia 1978 roku numer [...] Zastępca Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej w K. przydzielił S. M. mieszkanie funkcyjne o powierzchni [...] metry kwadratowe oznaczone numerem [...] w budynku położonym w K. przy ulicy [...].
Decyzją z dnia [...] października 1985 roku numer [...] Naczelnik Gminy w G. udzielił S. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego w miejscowości C..
W dniu 4 sierpnia 1987 roku S. M. wystąpił z wnioskiem o przyznanie pomocy finansowej w formie zaliczki na budowę domu jednorodzinnego.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 1987 roku numer [...] oraz decyzją z dnia [...] lutego 1989 roku numer [...] Zastępca Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. przyznał S. M. pomoc finansową, w formie zaliczkowej na budowę domu, w łącznej wysokości [...] złotych (po denominacji).
W piśmie z dnia 16 lutego 1989 roku S. M. deklarował chęć przekazania do dyspozycji Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. zajmowanego lokalu mieszkalnego oznaczonego numerem [...] i znajdującego się w budynku położonym w K. przy ulicy [...].
Decyzją z dnia [...] sierpnia 1998 roku numer [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. postanowił przyznać S. M. pomoc finansową na budowę domu w kwocie [...] złotych (po denominacji), którą wypłacono S. M. w formie zaliczkowej na podstawie decyzji z [...] sierpnia 1987 roku numer [...] i z [...] lutego 1989 roku numer [...] Zastępcy Szefa Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych w K. oraz zobowiązał S. M. do opróżnienia mieszkania służbowego oznaczonego numerem [...] w budynku położonym w K. przy ulicy [...] i przekazania go do dyspozycji Komendy Wojewódzkiej Policji w K. w terminie sześciu miesięcy od dnia wydania decyzji.
Decyzją z dnia [...] czerwca 2002 roku numer [...] [...] Komendant Wojewódzki Policji w K. zobowiązał S. M. do zwrotu pomocy finansowej przyznanej na budownictwo mieszkaniowe w kwocie [...] złotych.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Komendant Główny Policji utrzymał w mocy decyzję z [...] czerwca 2002 roku numer [...][...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K..
Na decyzję z dnia [...] sierpnia 2002 roku numer [...] Komendanta Głównego Policji skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł S. M.. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że przyznaną pomoc finansową wykorzystał zgodnie z jej przeznaczeniem, a powoływane przez organ administracji publicznej zarządzenie z [...] września 1997 roku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu przez Policjantów (M.P. [...], poz. [...]) nie znajduje zastosowanie w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji podtrzymał swoją argumentacje zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna, choć z innych przyczyn niż wskazał to skarżący.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego.
Z treści art.88 ust.1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (Dz. U. 30, poz.179 ze zmianami)wynika, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień przysługujących z mocy przepisów odrębnych. W związku z prawem, o którym mowa w powołanym wyżej przepisie pozostają, przewidziane w ustawie resortowej, formy zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy Policji, a w szczególności; przydział lokalu mieszkalnego (art.90), prawo do równoważnika pieniężnego (art.92 ust.1), prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (art.94 ust.1). Poza sporem pozostaje więc okoliczność, że pomoc, o której mowa w art.94 ust.1 ustawy o Policji, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art.90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale.
Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że w dacie podejmowania przez Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. decyzji z [...] sierpnia 1998 roku numer [...], pozostawała w obrocie prawnym decyzja z [...] grudnia 1978 roku numer [...] Zastępcy Komendanta Wojewódzkiego Milicji Obywatelskiej o przydziale S. M. mieszkania funkcyjnego o powierzchni [...] metry kwadratowe, oznaczonego numerem [...] w budynku położonym w K. przy ulicy [...]. Stosownie do treści art.95 ust.2 pkt.5, ust.3 pkt.4 ustawy o Policji w sytuacji, gdy funkcjonariusz na podstawie decyzji administracyjnej otrzymał lokal mieszkalny, o którym mowa w art.90 ustawy, a następnie otrzymał pomoc finansową, o której mowa w art.94 ust.1 ustawy, właściwy organ winien wydać decyzję o opróżnieniu lokalu mieszkalnego zajętego na podstawie decyzji administracyjnej, która to decyzja winna zostać skierowana do wszystkich osób zajmujących ten lokal mieszkalny. Mimo, iż, w/w decyzja Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. jest ostateczna to podkreślić należy, że wydana została w dacie, gdy od dnia 17 października 1997 roku obowiązywała Konstytucja RP z 2 kwietnia 1997 roku, która w art.87 wymieniała źródła prawa w postaci: konstytucji, ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych oraz rozporządzeń. W orzecznictwie przyjęto, iż zarządzenia wydane przez właściwych ministrów nie utraciły mocy prawnej, a jedynie stały się aktami prawa wewnętrznego i nie stanowiły źródła powszechnie obowiązującego prawa (vide wyrok NSA z 20.07.2001 r I S.A. 415/00 niepublikowany, wyrok składu siedmiu sędziów NSA z 10.12.2001 r OSA 8/01 niepublikowany).
Natomiast z dniem 1 grudnia 2001 roku weszło w życie rozporządzenie z 17 października 2001 roku Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. 131/01, poz.1468). Zasadnie więc organ powołał między innymi ten akt prawny, jako podstawę prawną decyzji wydanej w I instancji, jak również jako podstawę prawną zaskarżonej decyzji. W tym miejscu podkreślić jednak należy, że zgodnie z treścią art.107 § 3 k.p.a. uzasadnienie faktyczne decyzji powinno zawierać wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej. Organ administracji publicznej jest zobowiązany do zajęcia stanowiska wobec całego materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy. Pominięcie w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, stwarza przesłankę do uznania naruszenia przepisów o postępowaniu administracyjnym. Z akt sprawy wynika, że już w dniu 16 lutego 1989 roku skarżący informował organ administracji publicznej, iż stan zaawansowania budowy domu ocenia na 85% i jest gotów przekazać do dyspozycji organów Wojewódzkiego Urzędu Spraw Wewnętrznych zajmowany lokal mieszkalny położony w K. przy ulicy [...]. Ponadto z akt sprawy wynika, osobami uprawnionymi do zamieszkiwania w lokalu mieszkalnym położonym w K. przy ulicy [...], poza S. M., byli także członkowie jego rodziny wymienieni w decyzji z [...] grudnia 1978 roku numer [...]. Z materiału dowodowego znajdującego się w aktach sprawy nie wynika aby decyzja o opróżnieniu w/w lokalu mieszkalnego dotyczyła wszystkich osób zamieszkałych w tym lokalu mieszkalnym. W tym stanie rzeczy, na tym etapie postępowania nie jest możliwe ustalenie czy lokal mieszkalny położony w K. przy ulicy [...] mógł być przekazany do dyspozycji organów policji, a tym samym zachodzi konieczność oceny wystąpienia przesłanek, o których mowa w § 6 ust.2 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 17 października 2001 roku w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów, w związku z treścią rozstrzygnięcia o opróżnieniu lokalu mieszkalnego i ewentualnych skutków z tym związanych.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt.1 lit. c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 152, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło