I SA 2423/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-14
Skład orzekający: Monika Nowicka, Anna Lech, Anna Tarnowska-Mieliwodzka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o przekazaniu mienia Skarbu Państwa na rzecz samorządu województwa, wydana na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa, może zostać wydana przed prawomocnym rozstrzygnięciem sprawy o stwierdzenie nabycia tego mienia z mocy prawa przez powiat?Ratio decidendi
Decyzja o przekazaniu mienia Skarbu Państwa na rzecz samorządu województwa, wydana na podstawie art. 49 ustawy o samorządzie województwa, jest przedwczesna, jeśli równolegle toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia tego mienia z mocy prawa przez powiat. Decyzja deklaratoryjna o nabyciu mienia przez powiat ma pierwszeństwo przed decyzją konstytutywną o przekazaniu mienia województwu, a jej wydanie przed rozstrzygnięciem tej kwestii narusza przepisy postępowania administracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Ministra Skarbu Państwa utrzymującej w mocy decyzję Wojewody o przekazaniu Województwu [...] mienia Skarbu Państwa służącego realizacji zadań samorządu województwa w zakresie edukacji publicznej. Zarząd Powiatu w [...] złożył skargę, podnosząc, że powiat nie był powiadomiony o postępowaniu i ma interes prawny w sprawie, ponieważ przejął do prowadzenia liceum, które włada nieruchomością. Wskazano również, że równolegle toczy się postępowanie o stwierdzenie nabycia mienia z mocy prawa przez powiat.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Ministra Skarbu Państwa oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody [...]. Stwierdzono, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Monika Nowicka Sędziowie NSA Anna Lech (spr.) Asesor WSA Anna Tarnowska-Mieliwodzka Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi Zarządu Powiatu w [...] na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2003 r., nr [...] w przedmiocie nabycia mienia Skarbu Państwa 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r., nr [...]; 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu
I SA 2423/03
UZASADNIENIE
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...], działając na podstawie art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. – o samorządzie województwa (Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1590 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję Wojewody [...] z dnia [...] marca 2003 r., nr [...] przekazującą z urzędu Województwu [...] nieodpłatnie mienie Skarbu Państwa służące realizacji zadań samorządu województwa w zakresie edukacji publicznej – prowadzenie [...] Biblioteki Wojewódzkiej w B. Filia w I., w skład którego wchodzi udział do [...] części działki nieruchomości gruntowej zabudowanej Skarbu Państwa, położonej w I. przy ul. [...], stanowiącej według danych z w ewidencji gruntów i budynków, w obrębie [...], działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym w I. Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest KW nr [...].
W uzasadnieniu decyzji Minister Skarbu Państwa przedstawił następujący stan faktyczny i prawny sprawy:
Zarząd Województwa [...] wnioskiem z dnia [...] kwietnia 2002 r. zwrócił się o wydanie decyzji przekazującej mienie będące we władaniu Filii [...] Biblioteki Wojewódzkiej powołując się na art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] maja 2002 r., nr [...] przekazał na rzecz Województwa [...] mienie Skarbu Państwa będące we władaniu [...] Biblioteki Wojewódzkiej w B. Filia w I., w skład którego wchodzi:
1) nieruchomość położona w B. przy ul. [...], stanowiąca według danych z ewidencji gruntów, w obrębie [...], działkę nr [...] o powierzchni [...] ha oraz działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym w B. Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest KW nr [...],
2) udział do [...] części nieruchomości gruntowej zabudowanej Skarbu Państwa, położonej w I. przy ul. [...], stanowiącej według danych z ewidencji gruntów, w obrębie [...], działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym w I. Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest KW nr [...].
Od decyzji tej odwołał się Zarząd Powiatu w [...] wnosząc o uchylenie pkt 2 tej decyzji i podnosząc w uzasadnieniu między innymi, że powiat nie był powiadomiony o toczącym się postępowaniu, czym naruszono art. 61 § 4 kpa oraz dowodząc, że miał interes prawny, ponieważ przejął do prowadzenia [...] Liceum [...], które włada całą nieruchomością.
Minister Skarbu Państwa decyzją z dnia [...] stycznia 2003 r., nr [...], uchylił zaskarżoną decyzję w pkt 2 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania wskazując, iż Powiat [...] powinien być zawiadomiony o toczącym się postępowaniu i brać w nim udział. Nadto organ drugiej instancji zalecił Wojewodzie przeprowadzenie w miarę możliwości jednocześnie wszystkich postępowań dotyczących spornej nieruchomości.
Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. nr [...], przekazał z urzędu Województwu [...] nieodpłatnie mienie Skarbu Państwa, służące realizacji zadań samorządu województwa, w zakresie edukacji publicznej – prowadzenie [...] Biblioteki Wojewódzkiej w B., w skład którego wchodzi udział do [...] części nieruchomości gruntowej zabudowanej Skarbu Państwa, położonej w I. przy ul. [...], stanowiącej według danych z ewidencji gruntów i budynków, w obrębie [...], działkę nr [...] o powierzchni [...] ha, dla której w Sądzie Rejonowym w I. Wydziale Ksiąg Wieczystych prowadzona jest KW nr [...].
Od tej decyzji odwołał się Zarząd Powiatu w [...] wnosząc o jej uchylenie i podnosząc w uzasadnieniu, iż zarządcą przedmiotowej nieruchomości w imieniu Kuratorium Oświaty w B. w dniu [...] grudnia 1998 r. było [...] Liceum [...] w I. Nadto skarżący podniósł, iż [...] Biblioteka Publiczna w B. Filia w I. zajmuje pomieszczenia szkoły bezumownie, a tym samym nie ma tytułu prawnego do wyżej wymienionej nieruchomości.
Minister Skarbu Państwa stwierdził, że zgodnie z załączonym odpisem z księgi wieczystej KW nr [...] właścicielem nieruchomości jest Skarb Państwa. W księdze wieczystej KW nr [...] na wniosek Starosty [...] z dnia [...] i [...] kwietnia 2000 r. wykreślono ze względu na nieistnienie podmiotu, prawo użytkowania ustanowione na rzecz Liceum [...] w I. Z załączonych do akt sprawy dokumentów wynika, że przedmiotowa nieruchomość była wykorzystywana przez następujące jednostki:
a) [...] L[...] – [...]m2,
b) ZS[...] – [...]m2,
c) Biblioteka [...] [...]m2,
d) Inne [...]m2.
Przekazanie wyżej wymienionej nieruchomości jest przedmiotem dwóch innych postępowań toczących się przed Wojewodą [...], a dotyczących stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] mienia [...] Liceum [...] jak również postępowania dotyczącego nabycia przez Województwo [...] mienia będącego we władania Zespołu Szkół [...] w I.
Z akt nie wynika, aby Kuratorium Oświaty w B. lub [...] Liceum [...] w I. dysponowało tytułem prawnym do nieruchomości. Takim tytułem do nieruchomości nie dysponuje również [...] Biblioteka Wojewódzka w B. W związku z tym sporne mienie nie może być przekazane w trybie art. 60 ustawy z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872 z późn. zm.).
Minister Skarbu Państwa stwierdził, iż zgodnie z treścią art. 49 ustawy o samorządzie województwa, przedmiotem przekazania na rzecz województwa może być mienie Skarbu Państwa służące realizacji zadań województwa, a w szczególności określonych w art. 14 powołanej ustawy.
Zgodnie z art. 145 ust. 5 ustawy z dnia 24 lipca 1998 r. o zmianie niektórych ustaw określających kompetencje organów administracji publicznej – w związku z reformą ustrojową państwa (Dz. U. Nr 106, poz. 668 ze zm.) samorząd województwa przejął do prowadzenia w ramach zadań własnych z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie państwowych instytucji kultury o charakterze regionalnym, wpisanych do rejestru prowadzonych przez województwo.
Wykonując dyspozycję art. 145 ust. 2 tejże ustawy Prezes Rady Ministrów rozporządzeniem z dnia 8 grudnia 1998 r. (Dz. U. Nr 148, poz. 971) wskazał w części dotyczącej Województwa [...], pod pozycją 4, Wojewódzką [...] Bibliotekę w B., która podlega przekazaniu samorządowi województwa.
Minister Skarbu Państwa podniósł również, że przekazanie mienia w trybie art. 49 ustawy o samorządzie województwa ma charakter fakultatywny, a wydane na jego podstawie decyzje oparte są na uznaniu administracyjnym. Wymieniony przepis przez użycie słów "może być przekazane", pozostawia uznaniu organu orzekającego ocenę zasadności przekazania województwu mienia związanego z realizacją jego zadań. W spornej nieruchomości samorząd realizuje swoje zadania, a więc Minister Skarbu Państwa uznał przekazanie tego mienia w trybie art. 49 ustawy o samorządzie województwa za prawidłowe.
Na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] września 2003 r. złożył skargę Powiat [...] i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji jako niezgodnej z prawem.
W uzasadnieniu skargi skarżący podał, że Zarząd Powiatu pismem z dnia [...] października 2002 r. złożył do Wojewody [...] wniosek o stwierdzenie nabycia mienia Skarbu Państwa przez Powiat [...] znajdującego się we władaniu [...] Liceum [...] w I. i wnioskiem tym objęte było również stwierdzenia nabycia nieruchomości stanowiącej przedmiot zaskarżonej decyzji.
Rozpoznając złożony wniosek Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] marca 2003 r. stwierdził nabycie przez Powiat [...] z dniem 1 stycznia 1999 r. mienia Skarbu Państwa, stanowiącego mienie ruchome o wartości [...] zł odmawiając jednocześnie potwierdzenia, że z dniem 1 stycznia 1999 r., z mocy prawa, mieniem Powiatu [...], stało się mienie Skarbu Państwa, stanowiące nieruchomość gruntową zabudowaną budynkiem szkoły – internatu położoną w I. przy ul. [...], według ewidencji gruntów i budynków, w obrębie [...], numer działki [...] o powierzchni [...] ha dla której w Sądzie Rejonowym w I. prowadzona jest księga wieczysta KW nr [...].
W tej sprawie na podstawie złożonego odwołania Minister Skarbu Państwa wydał decyzję z dnia [...] października 2003 r. nr [...] utrzymująca w mocy zaskarżoną decyzję.
Zgodnie z obowiązującą procedurą Zarząd Powiatu [...] zaskarżył powyższą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
W tym stanie rzeczy organ orzekający mając na uwadze toczące się w tej sprawie postępowania, które przedstawia w uzasadnieniu swojej decyzji, nie powinien był dopuścić do wydania decyzji przed rozstrzygnięciem sprawy zasadniczej jaką jest stwierdzenie nabycia nieruchomości z mocy prawa, gdyż w tych okolicznościach decyzja ta byłaby przedwczesna jak również pozostawienie jej w obrocie prawnym rodziłoby dalsze negatywne konsekwencje.
W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa wniósł o jej oddalenie i podtrzymał argumenty przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
zgodnie z art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny na podstawie przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zauważyć należy, że decyzje wydawane na podstawie art. 49 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (Dz. U. Nr 91, poz. 576 ze zm.) ma charakter konstytutywny.
Z akt sprawy wynika, że równolegle toczy się postępowanie w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa z dnia 1 stycznia 1999 r. przez Powiat [...] mienia [...] Liceum [...] w I. przy ul. [...].
Decyzja w tej ostatniej sprawie ma charakter deklaratoryjny i stwierdza stan faktyczny i prawny istniejący w dniu 1 stycznia 1999 r. Jeżeli zatem zostałoby prawomocnie ustalone, że z dniem 1 stycznia 1999 r. mienie to zostało nabyte przez Powiat [...], to nie zachodziłaby przesłanka z art. 49 powołanej ustawy o samorządzie województwa.
Z tego względu rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie uznane być musi za co najmniej przedwczesne, gdyż w pierwszej kolejności należy ustalić, czy w dniu wydania decyzji opartej na podstawie art. 49 powołanej ustawy o samorządzie województwa, mienie należy do Skarbu Państwa, co nie zostało jeszcze ostatecznie ustalone.
W tej sytuacji sąd uznał, że organ nie wyjaśnił koniecznych okoliczności sprawy, czym naruszył przepisy art. 7, 77 § 1, 107 § 3 kpa, co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także art. 49 powołanej ustawy o samorządzie województwa.
Z tych względów sąd na podstawie art. 145 § 3 pkt 1 lit. a i c powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.
Na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy sąd orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. Rozstrzygnięcie to traci moc w chwili uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło