I SA 2446/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Dzbeńska (spr.) Sędziowie NSA Janina Antosiewicz NSA Anna Łukaszewska -Macioch Protokolant Inga Szcześniak po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skarg T. G., W. G. i Z. G. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2002 r. nr [...] w przedmiocie przyznania odszkodowania za grunt nieruchomości warszawskiej 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Starosty Powiatu W. z dnia 12 kwietnia 2002 r. nr [...] 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu 3. zasądza od Wojewody [...] na rzecz T. G. i W. G. po 30 (trzydzieści) złotych tytułem poniesionych kosztów postępowania Sygn. I SA 2446/02 Uzasadnienie Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję i Starosty Powiatu W. Nr [...] z dnia [...].04.2002 r. orzekającą o odmowie przyznania odszkodowania za grunt o powierzchni 583 m2, nieruchomości położonej w Warszawie przy dawnej ul. [...] (obecnie ul. [...]) oznaczonej jako "[...] ". W uzasadnieniu decyzji wskazano, że przedmiotowa nieruchomość położona w Warszawie przy dawnej ul. [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z dnia 26 października1945r o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz U Nr 50 poz. 279). W sprawie przyznania odszkodowania za nieruchomość zastosowanie znajduje art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity 2000r Dz U Nr 46 poz 543) , który stanowi, iż "przepisy dotyczące odszkodowania za nieruchomości stosuje się odpowiednio (....) do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu wymienionego w ust. 1 mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.". Z akt sprawy wynika, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę zwartą o 4 kondygnacjach i 50 % powierzchni zabudowania (takimi parametrami charakteryzuje się w planie zabudowy z 1931 r. - strefa ozn. jako IVa). Zgodnie z wymogami wynikającymi z przepisów ustawy z 28 maja 1957 r. o wyłączaniu spod publicznej spodarki lokalami domów jednorodzinnych oraz lokali w domach spółdzielni mieszkaniowej (Dz. U Nr 31 poz. 131 ze zm.), budynki wzniesione przed dniem 11 czerwca 1957 r. (a więc także przed wejściem w życie dekretu z 26.10.1945 r.) były zaliczane do domów jednorodzinnych jeżeli obejmowały nie więcej niż 6 izb. Biorąc pod uwagę parametry wynikające z planu zabudowy oraz powierzchnię działki (583 m2) nie ma przesłanek do stwierdzenia, że mogła ona być przeznaczona pod budowę domu jednorodzinnego sześcioizbowego. Nie zostaje więc spełniony jeden z ustawowych warunków przyznania odszkodowania. Wskazano ponadto, że dokumenty świadczą o braku spełnienia również drugiej z ustawowych przesłanek przyznania odszkodowania. Jednoznacznie z nich wynika (m.in. z informacji udzielonej przez Dyrektora Szkoły Podstawowej w piśmie z 11.02.2002 r.), iż budynki nauczania powstały przed dniem 5 kwietnia 1958 r. Z zaświadczenia lokalizacyjnego ostatecznego Nr [...] z [...] maja 1954 r. wydanego przez Oddział Planu Miasta Stołecznego Urzędu Budownictwa Prezydium Rady Narodowej w m. st. Warszawie oraz stanowiącego jego integralną część szkicu wynika zaś, iż termin rozpoczęcia i zakończenia realizacji przebudowy i rozbudowy I. [...] wyznaczony został na 1955 r. W tym stanie rzeczy, wobec konieczności spełnienia łącznie obu warunków wskazanych w art. 215 ustawy o gospodarce nieruchomościami, stała się w pełni uzasadniona odmowa przyznania odszkodowania. Na powyższą decyzję wnieśli skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego T. G., W. G. oraz Z. G. domagając się jej uchylenia. W skardze podnoszą zarzut, iż przy wyjaśnianiu sprawy w zakresie, który dotyczy części nieruchomości o pow. 285 m2, przejętej na przebudowę ul. [...], organy nie wyjaśniły, w którym roku grunt ten został faktycznie przejęty, a swoje ustalenia oparły na zaświadczeniu lokalizacyjnym z dnia 10 maja 1954r., z którego jedynie wynika, że termin rozpoczęcia i zakończenia realizacji przebudowy ul. [...] wyznaczony został na 1955r. Ponadto w skardze podniesiono niewłaściwą interpretację planu zabudowy z 1931r. Z zapisu tego planu nie wynika, zakaz budowy budynków jednokondygnacyjnych a jedynie zakaz budowy obiektów wyższych niż cztery kondygnacje. Wojewoda [...] wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał argumentu wskazane w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z przepisem art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sadów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153 poz.1271/ ustawa z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym utraciła moc z dniem 1 stycznia 2004r. Stosownie do treści art. 97 § 1 cytowanej wyżej ustawy sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone , podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. (Dz. U. nr 153, póz. 1270). Skarga jest zasadna. Rację mają skarżący podnosząc w skardze, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego nakładają na organ obowiązek podejmowania wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. / art. 7 k.pa./. Zakres postępowania dowodowego, które organ ma obowiązek przeprowadzić celem wyjaśnienia sprawy wyznaczają przepisy prawa materialnego. W niniejszej sprawie granice te określają przesłanki wymienione w art. 215 ust. 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity 2000r Dz U Nr 46 poz 543) warunkujące przyznanie odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość. Zgodnie z treścią art. 215 cytowanej ustawy "przepisy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio (....) do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 10 1945r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r." . Ustalenie zaistnienia obu przesłanek łącznie, ewentualnie wykluczenie zaistnienia jednej z nich, ma kluczowe znaczenie dla przyznania lub odmowy przyznania odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość poprzedniemu właścicielowi lub jego następcom prawnym. W tej sytuacji rzeczą orzekających w sprawie organów było, zebranie materiału dowodowego, pozwalającego w sposób nie budzący wątpliwości ustalić czy zachodzą przesłanki wymienione w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Organy z naruszeniem zasad określonych w art. 7 i 77 k.p.a. nie zebrały w sposób wyczerpujący materiału dowodowego. Nie można bowiem uznać, za dowody, przesądzające o pozbawieniu faktycznej możliwości władania wywłaszczoną nieruchomością przez byłego właściciela lub jego następców prawnych, takich dowodów jak zaświadczenie lokalizacyjne wraz ze szkicem lokalizacji szczegółowej sporządzonym w 1954r. Z dokumentów tych wynika jedynie zamiar zrealizowania inwestycji w 1955 roku. Nie ma zaś żadnego dowodu w aktach sprawy, który potwierdzałby zrealizowanie inwestycji w prognozowanym terminie. W aktach sprawy nie ma również żadnego dokumentu przemawiającego za tym, że obiekty szkolne powstały przed dniem 5 kwietnia 1958r. Znajdujące się w aktach sprawy pismo Dyrektora Szkoły Podstawowej nr [...] nie stanowi żadnego dowodu w tym przedmiocie. Nie można też uznać za dostatecznie wyjaśnioną kwestię przeznaczenia działki pod budownictwo jednorodzinne przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945r. Z uzasadnienia decyzji organu drugiej instancji wynika, że organ ten, badał plan zabudowy z 1931r., choć w materiale aktowym znajduje się jedynie zaświadczenie wydane przez Zarząd Miejski w dniu 8 października 1941r. stanowiące informację o terenie. Wydanie decyzji w oparciu o tak zebrany materiał dowodowy stanowi nie tylko naruszenie art. 7 i 77 k.p.a., lecz także przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów wyrażonej w art. 80 k.p.a. Powyższe naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W tej sytuacji uznając, że zaskarżona decyzja oraz decyzja organu pierwszej instancji zostały wydane w oparciu o niekompletny materiał dowodowy , a możliwość przeprowadzenia dowodów w oparciu o archiwalne dokumenty istnieje, Wojewódzki Sad Administracyjny skargę uznał za zasadną i ją uwzględnił na zasadzie art. 145 §1pkt.1 lit. c, art. 152 i 200 ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.