I SA 2498/02
WyrokWSA w Warszawie2004-06-15
Skład orzekający: Marek Stojanowski, Anna Lech, Jan Paweł Tarno
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy odszkodowanie za nieruchomość przysługuje na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, jeśli działka nie istniała przed wejściem w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Analiza art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami wykazała, że odszkodowanie przysługuje jedynie za dom jednorodzinny, który przeszedł na własność państwa po 5 kwietnia 1958 r., lub za działkę, która przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, a właściciel został pozbawiony możliwości władania nią po 5 kwietnia 1958 r. Przedmiotowa działka nie spełniała tych kryteriów, ponieważ nie istniała przed datą wejścia w życie wspomnianego dekretu.Stan faktyczny
Skarżący J.W. domagał się uchylenia decyzji Wojewody Mazowieckiego i Starosty Powiatu W. odmawiających przyznania odszkodowania za działki położone w Warszawie. Skarżący zarzucił naruszenie prawa, błędy w postępowaniu dowodowym oraz sprzeczność decyzji z protokołem objęcia gruntu przez Skarb Państwa. Organy administracji uznały, że nie są spełnione przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Stojanowski Sędziowie NSA Anna Lech NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Protokolant Katarzyna Babik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 czerwca 2004r. sprawy ze skargi J.W. na decyzję Wojewody Mazowieckiego z dnia ... nr ... w przedmiocie odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
I SA 2498/02
UZASADNIENIE
Decyzją z ... r. nr ... Wojewoda Mazowiecki utrzymał w mocy decyzję Starosty Powiatu W. z ... r. nr ... o odmowie przyznania odszkodowania za działki o nr ewid. ... z obrębu . o łącznej pow. ... położonych w W. przy ul. G., nr hip. ... W uzasadnieniu podniesiono, że w odniesieniu do przedmiotowej działki nie są spełnione przesłanki określone w art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. nr 46, poz. 543 ze zm.).
W skardze do NSA J.W. wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji Wojewody Mazowieckiego z dn. ... r. oraz poprzedzającej ją decyzji Starosty Powiatu W. z ... r. nr .... Skarżący nie zgadza się z tymi decyzjami, ponieważ 1) nie przeprowadzono należycie postępowania dowodowego, pozostają one w sprzeczności z "Protokołem objęcia w posiadanie gruntu przez Skarb Państwa z dniem 29 maja 1952 r.", 3) błędne jest twierdzenie, że rozpatrzenie wniosku byłych właścicieli o ustanowienie użytkowania wieczystego dopiero w 1999 r. spowodowało, że budynek i grunt nie przestał być ich własnością przez okres od 1945 r., podczas gdy nie byli oni jego właścicielami przez ten okres, a był nim Skarb Państwa. To wszystko powoduje, że zaskarżona decyzja rażąco narusza prawo.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Mazowiecki wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreślono w niej, że zarzuty podniesione w skardze były przedmiotem rozpoznania już w postępowaniu odwoławczym i nie wniosły żadnych nowych okoliczności, które mogłyby mieć wpływ na zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, przepisy tejże ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r. W ramach przyznanego odszkodowania poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni mogą otrzymać w użytkowanie wieczyste działkę pod budowę domu jednorodzinnego. Z przepisu tego wynika jednoznacznie, że w trybie w nim określonym można jedynie dochodzić odszkodowania za:
1) dom jednorodzinny, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r.;
2) działkę, która przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (21 listopada 1945 r.) mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Przy tym trafnie podkreśla się w literaturze przedmiotu, że odszkodowanie przysługuje wyłącznie za dom jednorodzinny oraz działkę niezabudowaną. Natomiast nie przysługuje ono za działkę zabudowaną domem jednorodzinnym lub jakimkolwiek innym – por. D. Kozłowska, E. Mzyk, Grunty warszawskie, Zielona Góra 2000.
Przedmiotowa nieruchomość (działki o nr ewid. ... z obrębu ... o łącznej pow. ... m2 położonych w W. przy ul. G., nr hip. ...), za którą odszkodowania domaga się skarżący nie jest nieruchomością, o której mowa w punkcie 2 uzasadnienia, już chociażby z tego powodu, że nie istniała ona przed dniem wejścia w życie dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy. Wówczas stanowiła ona część nieruchomości nr inw. ..., o pow. ... m2, zabudowanej jednorodzinnym domem mieszkalnym. W tym stanie rzeczy nie było żadnej potrzeby, aby prowadzić postępowanie wyjaśniające w kwestii, czy działki o nr ewid. . ... z obrębu ... mogły być przeznaczone pod budownictwo jednorodzinne.
Jak już podkreślono, Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę zaskarżonych aktów i czynności pod względem zgodności z prawem. Skoro zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem, to skarga J. W. nie mogła zostać uwzględniona.
Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło