I SA 250/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jan Paweł Tarno (spr.) Sędziowie WSA Krystyna Kleiber WSA Emilia Lewandowska Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 października 2004 r. sprawy ze skargi R. S. na decyzję Dyrektora Generalnego Służby Więziennej z dnia [...] stycznia 2003 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] nr [...] z [...] listopada 2002 r., 2) stwierdza, że zaskarżone decyzje nie podlegają wykonaniu, 3) zasądza od Dyrektora Generalnego Służby Więziennej na rzecz R. S. kwotę 10 (dziesięć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA 250/03 Uzasadnienie Dyrektor Generalny Służby Więziennej decyzją z [...] stycznia 2003 r., nr [...] utrzymał w mocy decyzję Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] z [...] listopada 2002 r., nr [...] o odmowie przyznania R. S. pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. W uzasadnieniu stwierdzono, że zgodnie z art. 90 ust. 1 ustawy z 26 kwietnia 1996 r. o Służbie Więziennej (t. j. Dz. U. z 2002 r. nr 207, poz. 1761) pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje funkcjonariuszowi, który spełnia warunki określone w tym przepisie, a nadto jest uprawniony do uzyskania lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji o przydziale (art. 91 ust. 1 pkt 1 ustawy o SW). Innymi słowy mówiąc prawo to należy wiązać z przesłanką niezaspokojenia potrzeb mieszkaniowych uprawnionego funkcjonariusza. Strona otrzymała lokal mieszkalny na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale (decyzja Komendanta Centralnego Ośrodka Szkolenia Służby Więziennej w [...] z [...] października 1992 r.), a zatem ten ostatni warunek nie jest w jej wypadku spełniony, co uzasadnia odmowę przyznania pomocy finansowej. Powołał się przy tym na uchwałę NSA z 29 marca 1999 r., OPS 1/99, ONSA 1999, nr 3, poz. 77. W skardze do NSA R. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz przyznanie kosztów postępowania według norm przepisanych. Organom administracji orzekającym w sprawie zarzucił błędną interpretację obowiązujących przepisów. Stwierdził, że żaden z przepisów ustawy o Służbie Więziennej, ani przepisów wykonawczych do tej ustawy nie daje podstaw do łącznego traktowania warunków przydzielania mieszkań służbowych funkcjonariuszom i warunków udzielania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Natomiast przytoczona uchwała NSA z 29 marca 1999 r., OPS 1/99 nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, ponieważ zawarty w niej pogląd został sformułowany w oparciu o przepisy ustawy o Policji, a nie ustawy o Służbie Więziennej. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodał, że przepisy ustawy o Policji zawierają podobne zasady zaspokajania potrzeb mieszkaniowych funkcjonariuszy, a więc przytoczenie poglądu NSA zawartego w cytowanej uchwale było zasadne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie właściwy do rozpoznania skargi stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271), zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1296) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli Sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły prawa, i to przynajmniej w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 85 ust. 1 ustawy o Służbie Więziennej funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej. Prawo przyznania pomocy w formie przydziału lokalu mieszkalnego w drodze decyzji administracyjnej przysługuje jedynie takiemu funkcjonariuszowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego w tym trybie (art. 91 ust. 1 pkt 1 cyt. ustawy). Natomiast art. 90 ust. 1 tej ustawy stanowi, że funkcjonariuszowi w służbie stałej przysługuje prawo do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, domu jednorodzinnego albo lokalu mieszkalnego lub domu w ramach spółdzielni budownictwa mieszkaniowego. Z przepisów tych nie wynika zatem jednoznacznie, że prawo do lokalu jest realizowane bądź w formie rzeczowej - przez przydział mieszkania w drodze decyzji administracyjnej, albo w formie finansowej - przez przyznanie pomocy na uzyskanie mieszkania (domu) we własnym zakresie. Wniosku tego nie można wyprowadzić jednoznacznie ani z przepisów ustawy o Służbie Więziennej, ani z przepisów wykonawczych do niej obowiązujących w dacie wydania decyzji. Za takim stanowiskiem przemawiają również względy wykładni systemowej. Uchwała, na którą powołuje się organ administracji została podjęta na tle art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, zgodnie z którym policjantowi, który nie otrzymał lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego w spółdzielni mieszkaniowej albo domu jednorodzinnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość. Jak widać przepis ten różnie się znacznie od swego odpowiednika (art. 90 ust. 1) w ustawie o Służbie Więziennej, a więc trudno odnosić ocenę prawną wyrażoną w uchwale podjętej na jego tle do wykładni unormowań dotyczących funkcjonariuszy więziennictwa. Skład orzekający w niniejszej sprawie podziela ustaloną i orzecznictwie Sądu Najwyższego linię orzecznictwa, wedle której obowiązku strony lub ograniczenia przysługującego jej uprawnienia nie można domniemywać z obowiązujących przepisów. Z tych względów Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz U nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.