I SA 2504/03
WyrokWSA w Warszawie2004-12-17
Skład orzekający: Sędzia NSA Cezary Pryca, WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska, WSA Elżbieta Lenart
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Komendant Główny Straży Granicznej miał prawo wydać decyzję o opróżnieniu tymczasowej kwatery mieszkalnej funkcjonariusza, który został zwolniony ze służby, a jeśli tak, to na jakiej podstawie prawnej i czy zostały spełnione wymogi proceduralne?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej, stwierdzając, że organ administracji publicznej nie zebrał i nie rozpatrzył w sposób należyty całego materiału dowodowego. Kluczowe dla rozstrzygnięcia sprawy było wyjaśnienie stanu prawnego nieruchomości, tytułu prawnego do gruntu i budynków, a także prawa zarządu do budynku mieszkalnego, co było niezbędne do ustalenia uprawnień organu do wydawania decyzji w sprawie opróżnienia lokalu. Sąd wskazał również na nieprawidłowe zastosowanie przepisów prawa materialnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Komendanta Głównego Straży Granicznej o opróżnieniu tymczasowej kwatery mieszkalnej przez funkcjonariusza J.G., który został zwolniony ze służby. Funkcjonariusz kwestionował decyzję, powołując się na przepisy dotyczące warunków najmu lokali. Wcześniejsze decyzje w tej sprawie były już przedmiotem kontroli sądowej, która uchyliła poprzednie rozstrzygnięcia.Rozstrzygnięcie
1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] lipca 2003 r. nr [...]: 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu: 3) zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz J. G. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Małgorzata Boniecka - Płaczkowska WSA Elżbieta Lenart Protokolant Joanna Grzyb po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 grudnia 2004 r. sprawy ze skargi J.G. na decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej w W. z dnia [...] października 2003 r. nr [...] w przedmiocie opróżnienie kwatery 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Komendanta Głównego Straży Granicznej z [...] lipca 2003 r. numer [...]: 2) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu: 3) zasądza od Komendanta Głównego Straży Granicznej na rzecz J. G. kwotę 10 (dziesięć) zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
I S.A. 2504/03
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy decyzję z [...] lipca 2003 roku numer [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej.
W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że w okresie od [...] czerwca 1993 roku do [...] lutego 1997 roku J. G. był funkcjonariuszem Straży Granicznej i z dniem [...] stycznia 1996 roku został mianowany funkcjonariuszem w służbie stałej.
Decyzją z dnia [...] lutego 1995 roku numer [...] Komendant Główny Straży Granicznej przydzielił J. G. kwaterę tymczasową numer [...] w budynku położonym w W. przy ulicy [...].
W dniu [...] lutego 1997 roku J. G., nie nabywając uprawnień emerytalnych ani rentowych, został zwolniony ze służby w Straży Granicznej.
Od kilku lat J. G. i jego żona H. G. nie zamieszkują w lokalu mieszkalnym numer [...] znajdującym się w budynku położonym w W. przy ulicy [...]. Od kilku lat J. i H. małżonkowie G. zamieszkują we wsi W. Nr. [...] gmina S. wspólnie z rodzicami żony J. G.
Decyzją z dnia [...] kwietnia 2000 roku numer [...] Komendant Główny Straży Granicznej orzekł o opróżnieniu przez J. G. wraz ze wszystkimi osobami z nim zamieszkałymi kwatery tymczasowej numer [...] w budynku położonym w W. przy ulicy [...].
Decyzją z dnia [...] czerwca 2000 roku numer [...] Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję z [...] kwietnia 2000 roku numer [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Wyrokiem z dnia 28 stycznia 2002 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I SA 1556/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił decyzję z [...] czerwca 2000 roku numer [...] Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji oraz poprzedzającą ją decyzję z [...] kwietnia 2000 roku numer [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2003 roku numer [...] Komendant Główny Straży Granicznej orzekł o opróżnieniu przez J. G. wraz ze wszystkimi osobami z nim zamieszkałymi tymczasowej kwatery numer [...] znajdującej się w budynku położonym w W. przy ulicy [...].
Decyzją z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Komendant Główny Straży Granicznej utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] lipca 2003 roku numer [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Na decyzję z dnia [...] października 2003 roku numer [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego wniósł J. G. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że z chwilą uzyskania statusu funkcjonariusza w służbie stałej nabył prawo do lokalu mieszkalnego przydzielonego jako kwatera tymczasowa, a tym samym w rozpoznawanej sprawie winny znaleźć zastosowanie przepisy Zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 października 1997 roku w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa, pozostających w zarządzie Straży Granicznej oraz zasad obliczania czynszu najmu za te lokale ( M.P.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Straży Granicznej podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji z [...] lipca 2003 roku numer [...] Komendanta Głównego Straży Granicznej.
W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym . Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego, a dokonując tej oceny Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną-art.134 § 1 ustawy.
Zgodnie z treścią art.7 k.p.a., art.77 k.p.a. i art.80 k.p.a. zadaniem organu administracji publicznej jest podjęcie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego w celu ustalenia stanu sprawy zgodnego z rzeczywistością. Oznacza to, że obowiązek rozpatrzenia całego materiału dowodowego pozostaje w ścisłym związku z obowiązkiem zgromadzenia całego materiału dowodowego. Zaniechanie przez organ administracji publicznej podjęcia czynności procesowych zmierzających do zebrania pełnego materiału dowodowego, zwłaszcza gdy strona powołuje się na określone i istotne okoliczności, stanowi uchybienie przepisom postępowania administracyjnego i skutkuje o wadliwości decyzji. Ponadto należy stwierdzić, że z zasadą prawdy obiektywnej w ścisłym związku pozostaje także zasada swobodnej oceny dowodów. Obowiązkiem organu administracji publicznej jest ocena wiarygodności i mocy dowodowej według własnej wiedzy, doświadczenia oraz wewnętrznego przekonania o wartości dowodowej poszczególnych dowodów i ich wpływie na ustalenie stanu faktycznego.
Stosownie do treści art.94 ust.1 i ust.2 ustawy z 12 października 1990 roku o Straży Granicznej ( Dz. U. 171/02, poz.1399 ze zmianami), w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji, na lokale mieszkalne dla funkcjonariuszy przeznacza się lokale będące w dyspozycji ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub podległych mu organów, uzyskane w wyniku ich działalności inwestycyjnej albo od terenowych organów rządowej administracji ogólnej, stanowiące własność gmin lub zakładów pracy, a także zwalniane przez osoby, które decyzje o przydziale uzyskały z jednostek podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych, a nadto na kwatery tymczasowe przeznaczane są lokale mieszkalne albo pomieszczenia mieszkalne, znajdujące się w budynkach na terenie zamkniętym lub w budynkach przeznaczonych na cele służbowe. W uzasadnieniu wyroku z 28 stycznia 2002 roku wydanego w sprawie sygnatura akt I S.A. 1556/00 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyraźnie wskazał, że okolicznością istotną dla rozstrzygnięcia sprawy jest wyjaśnienie, od kiedy Straż Graniczna nie wykonuje zarządu nad budynkiem mieszkalnym położonym w W. przy ulicy [...]. Z materiału dokumentacyjnego zgromadzonego w aktach sprawy nie wynika, czyją własność stanowi zabudowana nieruchomość położona w W. przy ulicy [...], a także brak jest dokumentów potwierdzających wykonywanie przez Straż Graniczną prawa zarządu do budynku mieszkalnego położonego w W. przy ulicy [...]. Złożona na rozprawie kserokopia decyzji z [...] lipca 1987 roku numer [...] Kierownika Wydziału Geodezji i Gospodarki Gruntami Urzędu W. dotyczy oddania w zarząd na czas nieoznaczony Oddziałowi Zaopatrywania i Obsługi Dowództwa Wojsk Ochrony Pogranicza niezabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...] o powierzchni [...] metrów kwadratowych. Koniecznym więc jest wyjaśnienie stanu prawnego zabudowanej nieruchomości położonej w W. przy ulicy [...], ze szczególnym uwzględnieniem tytułu prawnego do gruntu oraz do znajdujących się na tym gruncie budynków, a także ustalenie czy i jakim podmiotom przysługują ograniczone prawa rzeczowe do wskazanej nieruchomości oraz czy i jakim podmiotom przysługuje prawo zarządu do budynku mieszkalnego znajdującego się na tej nieruchomości. Wyjaśnienie tych okoliczności posiada istotne znaczenie z punktu widzenia uprawnień Komendanta Głównego Straży Granicznej do podejmowania decyzji w stosunku do lokali mieszkalnych. Pamiętać bowiem należy, że wskazany organ może podejmować decyzje w sprawach opróżnienia lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater pozostających w dyspozycji Komendanta Głównego Straży Granicznej.
Natomiast nie jest zasadny zarzut skarżącego, iż w niniejszej sprawie znajdują zastosowanie przepisy zarządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 15 października 1997 roku w sprawie warunków najmu lokali mieszkalnych znajdujących się w budynkach będących własnością Skarbu Państwa, pozostających w zarządzie Straży Granicznej oraz zasad obliczania czynszu najmu za te lokale ( M.P. 78/97, poz.747). W omawianym zakresie należy odwołać się do uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 28 stycznia 2002 roku sygnatura akt I S.A. 1556/00, w którym wprost wskazano, że po wejściu w życie ustawy zasadniczej, jaką jest Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 roku –data wejścia w życie 17 październik 1997 roku, zarządzenia nie są źródłami prawa powszechnie obowiązującego. Nadto przywołana w treści tegoż zarządzenia ustawa z 2 lipca 1994 roku o najmie lokali mieszkalnych i dodatkach mieszkaniowych ( Dz. U. 105/95, poz.509 ze zmianami) została uchylona przez przepisy ustawy z 21 czerwca 2001 roku o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego ( Dz. U. 71/02, poz.733 ze zmianami).
Ponadto organ administracji publicznej winien wyjaśnić co oznacza ustawowy zapis z art.102 ustawy z 12 października 1990 roku o Straży Granicznej ( Dz. U. 78/90, poz.462 ze zmianami) "....zachowuje prawo do przydzielonego lokalu mieszkalnego..", oraz jakie w tym zakresie znaczenie posiadają przepisy aktu wykonawczego, jakim jest rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 21 czerwca 2002 roku w sprawie przydziału, opróżniania lokali mieszkalnych i tymczasowych kwater przeznaczonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej oraz norm zaludnienia lokali mieszkalnych ( Dz. U.99/02, poz.898), a w szczególności treść przepisu § 7 i § 14 tegoż rozporządzenia.
Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § pkt.1 lit.c, art.152,art.200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło