I SA 2505/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję ora poprzedzająca ją decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] listopada 2002 roku, numer [...], 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu; Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z [...] listopada 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast o orzeczeniu wobec J. S. kary dyscyplinarnej w postaci nagany z wpisem do centralnego rejestru zarządców. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że administrację i zarząd zabudowaną nieruchomością położoną w T. przy ulicy [...], objętą treścią księgi wieczystej Kw. [...], wykonywało Zrzeszenie [...] w T., którego Prezesem był licencjonowany zarządca nieruchomości J. S. W dniu 27 sierpnia 2001 roku do Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wpłynęła skarga, współwłaścicieli zabudowanej nieruchomości położonej w T. przy ulicy [...], posiadających udziały wynoszące [...] części we współwłasności w/w nieruchomości w osobach J. M., B. Z. i M. Z., na funkcjonowanie J. S., jako licencjonowanego zarządcy nieruchomości. W dniu 8 stycznia 2002 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej powołał zespół w składzie M. W., H. S., K. G., do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu zbadania zarzutów stawianych J. S. jako licencjonowanemu zarządcy nieruchomości, a dotyczących zarządzania zabudowaną nieruchomością położoną w T. przy ulicy [...]. W piśmie z dnia 8 stycznia 2002 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczył termin posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej na dzień [...] marca 2002 roku i wskazał, że zarządca został pouczony o prawie do ustanowienia obrońcy. Zawiadomieniem z dnia 9 stycznia 2002 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej zawiadomił o wszczęciu postępowania wyjaśniającego mającego na celu wyjaśnienie zarzutów stawianych licencjonowanemu zarządcy nieruchomości J. S, opisał treść zarzutów, poinformował o terminie posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w dniu [...] marca 2002 roku oraz o konieczności złożenia pisma ustosunkowującego się do treści stawianych zarzutów, a także pouczył o prawie do ustanowienia obrońcy. W dniu 31 stycznia 2002 roku Prezes Zrzeszenia [...] w T.-J. S., złożył do Komisji Odpowiedzialności Zawodowej pismo, w którym ustosunkował się do stawianych zarzutów. W dniu [...] marca 2002 roku odbyło się posiedzenie zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, w którym brał udział J. S. Z posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej został sporządzony protokół , który podpisali wszyscy członkowie zespołu i J. S. Z treści protokołu z [...] marca 2002 roku wynika, że załącznikiem do tegoż protokołu jest protokół z postępowania wyjaśniającego z 24 czerwca 2002 roku. W dniu 24 czerwca 2002 roku zespół Komisji Odpowiedzialności Zawodowej sporządził protokół z postępowania wyjaśniającego prowadzonego w stosunku do J. S. Z treści tego protokołu wynika, że w posiedzeniu zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w dniu 24 czerwca 2002 roku nie brał udziału J. S. i nie był zawiadomiony o terminie posiedzenia zespołu. W treści protokołu z 24 czerwca 2002 roku znajduje się wniosek zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o ukaranie J. S karą dyscyplinarną [...] z wpisem do centralnego rejestru zarządców. Protokół z 24 czerwca 2002 roku został podpisany przez członków zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz przez Wiceprzewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. W dniu 26 września 2002 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej przedstawił Prezesowi Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wyniki postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego w stosunku do J. S. Decyzją z dnia [...] listopada 2002 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast orzekł o zastosowaniu wobec J. S. kary dyscyplinarnej w postaci nagany z wpisem do centralnego rejestru zarządców. W dniu 4 marca 2003 roku, w związku z wnioskiem J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy, Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wystąpił do Przewodniczącego Komisji Odpowiedzialności Zawodowej o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego. W dniu 15 kwietnia 2003 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej powołał zespół Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, w składzie D. R., H. S., K. G., do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w związku z wnioskiem J. S. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...]listopada 2002 roku numer [...]. W piśmie z dnia 15 kwietnia 2003 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczył termin posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej na dzień 5 maja 2003 roku. W dniu 7 lipca 2003 roku sporządzono protokół z postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez zespół Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. Z treści protokołu wynika, że w dniu 5 marca 2003 roku odbyło się posiedzenie zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej bez udziału J. S. Decyzją z dnia [...] września 2003 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] listopada 2002 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Na decyzję z [...] września 2003 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł J. S. Skarżący domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniósł, że brak jest podstaw do uznania, że stawiane mu zarzuty są zasadne oraz wskazał, iż organ administracji publicznej nie ustosunkował się do zarzutów stawianych przez skarżącego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast podtrzymał swoją argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga jest o tyle zasadna, że skutkuje uchyleniem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z [...]listopada 2002 roku numer [...]. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. W tym miejscu należy także podkreślić, że stosownie do treści art.134 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy i nie jest związany zarzutami oraz wnioskami skargi a także powołaną podstawą prawną. Oczywiście Sąd nie może orzec na niekorzyść skarżącego chyba, że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonej decyzji art.134 § 2 w/w ustawy. W szczególności należy podkreślić, że ocena legalności zaskarżonej decyzji dokonywana jest przez sąd administracyjny przy uwzględnieniu stanu prawnego obowiązującego w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji. Zakres obowiązków zarządcy nieruchomości określa między innymi przepis art.185 i art.186 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. 46/00, poz.543 ze zmianami). Natomiast przepis art.188 ust.1 w/w ustawy (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) ustanawiał zasadę, że zarządca nieruchomościami nie wypełniający obowiązków, o których mowa w art.186 ustawy podlega odpowiedzialności zawodowej. Jednocześnie przepis art.188 ust.2 pkt.1-5 (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) zawierał katalog kar dyscyplinarnych, które można orzec wobec zarządcy licencjonowanego, w tym także w punkcie 2 tegoż przepisu wymieniona była kara nagany z wpisem do centralnego rejestru zarządców. Z treści art.194 ust.1 i ust.2 ustawy o gospodarce nieruchomościami (w brzmieniu obowiązującym w dacie podejmowania zaskarżonej decyzji) wynika, że o zastosowaniu kar dyscyplinarnych orzekał w drodze decyzji administracyjnej Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na podstawie wyników postępowania wyjaśniającego przeprowadzonego przez Komisję Odpowiedzialności Zawodowej. Przepis art.197 pkt. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami zawierał ustawową delegację dla Rady Ministrów do określenia w drodze rozporządzenia szczegółowych zasad i trybu działania Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz jej organizację, przeprowadzania postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz stosowania kar dyscyplinarnych z tego tytułu. W wykonaniu ustawowej delegacji wydane zostało Rozporządzenie Rady Ministrów z 18 sierpnia 1998 roku w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami, dotyczących działalności zawodowej (Dz. U. 115/98, poz.745), w którym między innymi określono szczegółowe zasady i tryb działania Komisji Odpowiedzialności Zawodowej oraz jej organizację, a także szczegółowe zasady i tryb przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego z tytułu odpowiedzialności zawodowej oraz stosowania kar dyscyplinarnych z tego tytułu. W związku z powyższym podnieść należy, że podstawowym zadaniem organów administracji publicznej, które są uprawnione do orzeczenia o zastosowaniu kary dyscyplinarnej, jest ustalenie, że postępowanie wyjaśniające, którego wyniki stanowią podstawę do wydania stosownej decyzji, zostało przeprowadzone zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa. Ponadto należy podkreślić, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem decyzji administracyjnej, o której mowa w art.194 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami, podlega zasadom określonym w przepisach ustawy z 14 czerwca 1960 roku Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. 9/80, poz.26 ze zmianami). Do wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, złożonego w trybie art.127 § 3 k.p.a., stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące odwołań od decyzji administracyjnych. Oznacza to, że organ administracji publicznej, o którym mowa w art.127 § 3 k.p.a., rozpoznając wniosek złożony w trybie wskazanym w/w przepisie prawa, obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozstrzygnąć sprawę rozstrzygniętą przez ten organ w I instancji (vide wyrok NSA z 11.06.1999 r. IV SA 2498/98 niepublikowany, wyrok NSA z 14.09.1999 r. III SA 8275/98 niepublikowany). W związku z powyższym stwierdzić należy, że postępowanie administracyjne dotyczące postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej jest postępowaniem, które toczy się w dwóch etapach. Pierwszy etap tegoż postępowania ma miejsce przed Komisją Odpowiedzialności Zawodowej, a ściślej rzecz ujmując przed zespołem Komisji Odpowiedzialności Zawodowej, prowadzącym postępowanie wyjaśniające i kończy się przedstawieniem wniosku tejże Komisji Odpowiedzialności Zawodowej organowi, o którym mowa w art.194 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bądź w przypadkach, o których mowa w § 43 pkt 1 i pkt 2 w/w rozporządzenia Rady Ministrów z 18 sierpnia 1998 roku, Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej umarza postępowanie wyjaśniające. Drugi etap postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej odbywa się przed organem wskazanym w art.194 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami z zastosowaniem zasad obowiązujących przy rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W ścisłym związku z wyżej wymienionymi zasadami pozostaje treść art.195 ust.1 ustawy z 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami. Powołany wyżej przepis prawa stanowi, że postępowanie wyjaśniające , o którym mowa w art.194 odbywa się z udziałem osoby, w stosunku do której jest prowadzone. Podkreślić należy, że chodzi tutaj o udział w każdym stadium postępowania wyjaśniającego. Z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że J. S. został zawiadomiony jedynie o terminie posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczonego na dzień [...] marca 2002 roku. Z akt sprawy wynika, że J. S. uczestniczył w posiedzeniu zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej w dniu [...] marca 2002 roku. Natomiast z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy wynika, że przed wydaniem decyzji w I instancji, odbyło się, w dniu [...] czerwca 2002 roku, jeszcze jedno posiedzenie zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej. O terminie posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczonym na dzień [...] czerwca 2002 roku, J. S. nie został zawiadomiony i nie brał udziału w tym posiedzeniu. Również J. S. nie został zawiadomiony o terminie posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczonym na dzień [...] maja 2003 roku, a poprzedzającym wydanie decyzji w II instancji. Na marginesie należy także podnieść, że w piśmie z dnia 15 kwietnia 2003 roku Wiceprzewodniczący Komisji Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczył termin posiedzenia zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej na dzień [...] maja 2003 roku, a z treści protokołu sporządzonego w dniu [...] lipca 2003 roku wynika, że posiedzenie zespołu Komisji Odpowiedzialności Zawodowej poprzedzające wydanie decyzji w II instancji, odbyło się w dniu [...] marca 2003 roku. Poza sporem winna więc pozostawać okoliczność, że w trakcie postępowania wyjaśniającego naruszona została zasada określona w art.195 ust.1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit. c i art.152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł, jak w sentencji wyroku.