I SA 2528/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Joanna Banasiewicz Sędziowie NSA Irena Kamińska WSA Monika Nowicka (spr.) Protokolant Ewelina Dębna po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M. K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] w przedmiocie nabycia przez Gminę - Miasto K. własności nieruchomości drogowej 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r., nr [...]; 2) zasądza od Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast na rzecz M. K. kwotę 340 (trzysta czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego; 3) stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu. I SA 2528/01 U Z A S A D N I E N I E W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego M. K. wniosła o uchylenie decyzji Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] lipca 2001 r. Nr [...] utrzymującej w mocy decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] orzekającej o nabyciu przez Gminę-Miasto K. z dniem 1 stycznia 1999 r. własności nieruchomości oznaczonej jako działka nr [...], o powierzchni [...] m. kw., położonej w K., w obrębie [...] i mającej urządzoną księgę wieczystą KW [...], prowadzoną przez Sąd Rejonowy w K. domagając się jednocześnie uchylenia decyzji organu I instancji. W odpowiedzi na skargę Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast wniósł o jej oddalenie podnosząc, że przedmiotowa działka stanowi drogę publiczną a ponieważ Gmina władała nią, czego dowodził fakt, iż dokonywała na niej inwestycji, nieruchomość ta z mocy samego prawa - na zasadzie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. Nr 133, poz. 872) - stała się własnością jednostki samorządu terytorialnego. Jak wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie działka o numerze ewidencyjnym [...] położona w obrębie [...] w K. stanowiła współwłasność: M. K. w -, B. G. w -, J. D. w -, A. Ż. w 5/32 i M. G. w 3/32. Wyrokiem Sądu Rejonowego w K. z dnia [...] kwietnia 1995 r. sygn. akt [...], utrzymanym w mocy przez wyrok Sądu Wojewódzkiego w K. z dnia [...] grudnia 1995 r. sygn. akt [...] orzeczono o zniesieniu - bez odszkodowania - służebności gruntowej drogi koniecznej obciążającej w/w nieruchomość. Powyższe spowodowane zostało wybudowaniem nowego odcinka drogi stanowiącej przedłużenie ulicy Kłodnickiej, skutkiem czego wszystkie nieruchomości władnące uzyskały do niej swobodny dostęp i i właściciele ich nie musieli już korzystać z prawa przejazdu ulicą S., biegnącą przez działkę nr [...]. W dniu 2 lutego 2002 r. Miejski Zarząd Ulic i Mostów w K. wystąpił z wnioskiem do Wojewody Śląskiego o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie z mocy prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. własności w/w nieruchomości drogowej. W uzasadnieniu wniosku I SA 2528/01 podniesiono, że na podstawie uchwały nr [...] Miejskiej Rady Narodowej w K. z dnia 27 lutego 1986 r. ulica S., przebiegająca przez wspomnianą działkę została zakwalifikowana jako droga lokalna-miejska (obecnie gminna). Decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Wojewoda Śląski orzekł o nabyciu z mocy prawa przez Gminę - Miasto K. z dniem 1 stycznia 1999 r. własności przedmiotowej nieruchomości. Jako podstawę prawną decyzji wskazano wspomniany przepis art. 73 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowiący, że nieruchomości pozostające w dniu 31 grudnia 1998 r. we władaniu Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego, nie stanowiące ich własności a zajęte pod drogi publiczne, z dniem 1 stycznia 1999 r. stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa lub właściwych jednostek samorządu terytorialnego za odszkodowaniem. Powyższe rozstrzygnięcie zaskarżyła odwołaniem M. K., kwestionując w nim fakt władania przez gminę przedmiotową działką. W szczególności podniosła, że toczące się postępowanie sądowe o zniesieniu służebności obciążającej przedmiotową nieruchomość oraz o zakazanie naruszania prawa własności toczyły się bez udziału Gminy, gdyż dotyczyły tylko właścicieli nieruchomości jako osób wyłącznie do niej uprawnionych. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2001 r. Prezes UM i RM utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, zauważając, że Gmina - Miasto K. oraz jej jednostki organizacyjne wyrażały swoje stanowisko w pismach kierowanych do Sądu udzielając odpowiedzi na jego pytania a zatem nie można twierdzić, że Gmina nie brała udziału w postępowaniach sądowych, a ponadto zwrócił uwagę, że na przedmiotowej działce czynione były inwestycje gminne związane z oświetleniem ulicy S. i czyniono także starania zmierzające do uregulowania stanu prawnego działki w związku z jej zajęciem pod ulicę. Okoliczności te - zdaniem organu - świadczą o tym, że Gmina władała w/w nieruchomością a zatem nabyła jej własność z mocy samego prawa z dniem 1 stycznia 1999 r. Orzeczenie to stało się przedmiotem niniejszej skargi, w której skarżąca - niekwestionując charakteru drogowego działki - potrzymała swoje stanowisko zawarte w odwołaniu o braku atrybutu władania działką przez Gminę. I SA 2528/01 Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należy uznać za zasadną. Jak słusznie skarżąca w swej skardze wskazuje przejęcie z mocy prawa - w trybie przepisu art. 73 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną - nieruchomości nie stanowiących własności gminy, uwarunkowane było wystąpieniem kumulatywnym dwóch przesłanek tj. nieruchomość powinna być zajęta pod drogę publiczną oraz pozostawać na dzień 31 grudnia 1998 r. we władaniu gminy. W niniejszej sprawie okoliczność, iż działka o numerze [...] była nieruchomością drogową nie była rzeczą sporną. Działka ta bowiem stanowiła we fragmencie ulicę S. Problem natomiast sprowadzał się do ustalenia czy na datę 31 grudnia 1998 r. wspomniana nieruchomość pozostawała we władaniu Gminy - Miasta K. Zdaniem organów fakt taki miał miejsce, a świadczyć o tym miała okoliczność, że na ulicy S. gmina czyniła inwestycje tj. założyła oświetlenie ulicy. Należy jednak zwrócić uwagę, że z protokołu odbioru technicznego inwestycji z dnia 8 sierpnia 1985 r., który znajduje się w aktach sprawy wynika, że oświetlenie ulicy było zakładane w lecie 1984 r. a zatem kilkanaście lat wcześniej przed datą 31 grudnia 1998 r. W sytuacji, gdy w latach dziewięćdziesiątych współwłaściciele przedmiotowej nieruchomości podejmowali czynności zachowawcze polegające na ochronie przysługującego im w stosunku do niej wspólnego prawa a do takich czynności niewątpliwie należy zaliczyć wystąpienie z powództwem o zniesienie służebności obciążającej nieruchomość i powództwo o ochronę własności w postaci domagania się wydania zakazu przejazdu i przechodu, dowód powołany przez organy trzeba uznać za niewystarczający do przejęcia, iż na dzień 31 grudnia 1998 r. działka o numerze [...] pozostawała we władaniu gminy. To, że sąd prowadzący postępowanie cywilne zwracał się go gminy lub jej jednostek podanie różnych informacji i na pisma te organy gminy udzielały odpowiedzi nie może być rozumiane, że Gmina - Miasto K. brała udział w tych postępowaniach sądowych. Świadczyłby o tym dopiero udział Gminy w charakterze strony w procesie sądowym, co - jak wynika z akt sprawy - nie miało miejsca. Na uwagę zasługuje także fakt, iż przed wniesieniem przez Miejski Zarząd Ulic i Mostów wniosku z dnia 1 lutego 2000 r. do Wojewody Śląskiego o wydanie decyzji stwierdzającej nabycie własności przedmiotowej działki przez Gminę - Miasto K. przeprowadzono w dniu 2 września 11997 r. wizję, w której wzięli udział także skarżąca oraz uczestnicząca I SA 2528/01 w postępowaniu A. Z. Z protokołu sporządzonego z tej czynności wynika zresztą, że współwłaściciele działki [...] nie wyrażali zgody na jej wykup przez Miasto (k. [...] protokołu). Należy zatem wnosić, że gdyby Gmina istotnie władała przedmiotową nieruchomością tj. sprawowała faktyczne nad nią władztwo nie przeprowadzałaby tego rodzaju czynności z udziałem właścicieli gruntu zapytując ich o zgodę na przejęcie, skoro fakt ten wynikałby z mocy samego prawa. Za niezrozumiałe należy też uznać twierdzenie, że o władaniu działką nr [...] przez Gminę świadczyć miało podejmowanie przez nią działań zmierzających do uregulowania jej stanu prawnego. Nie było bowiem w tym zakresie wątpliwości bowiem własność przedmiotowego gruntu należała do skarżącej i pozostałych wymienionych na wstępie współwłaścicieli. Z tych powodów Sąd z mocy przepisu art. 151, 152 i 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.