I SA 2535/03

WyrokWSA w Warszawie2005-01-26

Skład orzekający: Cezary Pryca, Jolanta Zdanowicz, Maria Tarnowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Starosta P. nabył z mocy prawa własność nieruchomości Skarbu Państwa, która na dzień 1 stycznia 1999 r. znajdowała się w trwałym zarządzie Urzędu Rejonowego w P., a następnie w faktycznym władaniu Starostwa Powiatowego w P., pomimo stwierdzenia nieważności decyzji o oddaniu tej nieruchomości w trwały zarząd?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Starosta P. nie nabył z mocy prawa własności nieruchomości, ponieważ na dzień 1 stycznia 1999 r. brak było podstaw do stwierdzenia, że nieruchomość pozostawała we władaniu podmiotów, o których mowa w art. 60 ust. 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Kluczowe było stwierdzenie nieważności decyzji o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd, co skutkowało wyeliminowaniem jej z obrotu prawnego ze skutkiem ex tunc i uniemożliwiło nabycie własności z mocy prawa.
Stan faktyczny
Starosta P. złożył wniosek o wydanie decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Powiat P. mienia Skarbu Państwa, które znajdowało się w zarządzie byłego Urzędu Rejonowego w P. Organy administracji odmówiły stwierdzenia nabycia własności, wskazując na brak tytułu prawnego do nieruchomości na dzień 1 stycznia 1999 r. Skarżący podnosił, że posiadał decyzję o oddaniu nieruchomości w trwały zarząd oraz że Starostwo było następcą prawnym Urzędu Rejonowego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca (spr.) Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Starosty P. na decyzję Ministra Skarbu Państwa z dnia [...] sierpnia 203 r. nr [...] w przedmiocie komunalizacji oddala skargę Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2003 roku numer [...] Wojewody [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ administracji publicznej podniósł, że z treści protokołu zdawczo-odbiorczego z 28 grudnia 1998 roku wynika, iż ostateczną decyzją z [...] grudnia 1998 roku numer [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w P. wygasił trwały zarząd do nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...], dla której była urządzona księga wieczysta Kw. [...], a która to nieruchomość była oznaczona jako działka gruntu numerem [...] o powierzchni [...] hektara. Decyzją z dnia [...] grudnia 1998 roku numer [...] Kierownik Urzędu Rejonowego w P., działając na podstawie przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 roku o gospodarce nieruchomościami ( Dz. U. 115, poz.741 ze zmianami), orzekł o przekazaniu na rzecz Urzędu Rejonowego w P. w trwały zarząd na czas nieoznaczony zabudowaną nieruchomość Skarbu Państwa położoną P. przy ulicy [...], objętą treścią księgi wieczystej Kw. [...], składającą się z działki gruntu oznaczonej numerem [...] o powierzchni [...] hektara. Protokołem zdawczo-odbiorczym z 30 grudnia 1998 roku Kierownik Urzędu Rejonowego w P. przekazał Urzędowi Rejonowemu w P. zabudowaną nieruchomość Skarbu Państwa położoną w P. przy ulicy [...], oznaczoną jako działka gruntu numerem [...] o powierzchni [...] hektara, dla której to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw. [...]. W dniu 31 lipca 2000 roku Starosta P. wystąpił do Wojewody [...] z wnioskiem o wydanie na podstawie art.60 i art.91 ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami), decyzji potwierdzającej nabycie z mocy prawa przez Powiat P. mienia Skarbu Państwa będącego w zarządzie byłego Urzędu Rejonowego w P., a stanowiącego zabudowana nieruchomość położoną w P. przy ulicy [...]. Decyzją z dnia [...]sierpnia 1999 roku numer [...] Wojewoda [...], działając z urzędu, stwierdził nieważność decyzji z [...] grudnia 1998 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w P. Decyzją z dnia [...] lutego 2001 roku numer [...] Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast utrzymał w mocy decyzję z dnia [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Wojewody [...]. Wyrokiem z dnia 12 listopada 2002 roku wydanym w sprawie sygnatura akt I SA 820/01 Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę Starosty P. na decyzję z [...] lutego 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast. Decyzją z dnia [...] marca 2003 roku numer [...] Wojewoda [...], działając w oparciu o przepisy ustawy z dnia 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną ( Dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami), odmówił stwierdzenia nabycia z mocy prawa nieodpłatnie z dniem 1 stycznia 1999 roku przez Powiat P. własności zabudowanej nieruchomości Skarbu Państwa położonej w P. przy ulicy [...] oznaczonej jako działka numer [...] o powierzchni [...] hektara, dla której to nieruchomości była urządzona księga wieczysta Kw. [...]. Decyzją z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Minister Skarbu Państwa utrzymał w mocy decyzję z [...] marca 2003 roku numer [...] Wojewody [...]. Na decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 roku numer [...] Ministra Skarbu Państwa skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Starosta P. Strona skarżąca domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji podniosła, że nie jest trafne stanowisko Ministra Skarbu Państwa odnoszące się do braku tytułu prawno-rzeczowego do zabudowanej nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...] i w tym zakresie wskazała, iż na dzień 1 stycznia 1999 roku Starosta P. legitymował się decyzją z [...] grudnia 1998 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w P. o oddaniu w trwały zarząd Urzędowi Rejonowemu w P. zabudowanej nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...]. Ponadto strona skarżąca podniosła, że Starostwo Powiatowe w P. jest następcą prawnym Urzędu Rejonowego w P. i na dzień 1 stycznia 1999 roku zabudowana nieruchomość położona w P. przy ulicy [...] znajdowała się w faktycznym władaniu Starostwa Powiatowego w P. W odpowiedzi na skargę Minister Skarbu Państwa podtrzymał swoje stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna i podlega oddaleniu. W pierwszej kolejności należy zwrócić uwagę na dwa zagadnienia o charakterze procesowym. Po pierwsze stosownie do treści art.1 i art.2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1271), z dniem 1 stycznia 2004 roku weszły w życie przepisy ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Po drugie z treści art.97 § 1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę-Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi wynika jednoznacznie, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 roku i w których postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Ponadto podkreślić należy, że ocena działalności organów administracji publicznej dokonywana przez wojewódzki sąd administracyjny sprowadza się do kontroli prawidłowości rozstrzygnięcia będącego przedmiotem tej oceny pod względem zgodności z przepisami prawa materialnego oraz pod względem zgodności z przepisami postępowania administracyjnego. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, ponad wszelką wątpliwość wynika, że wniosek Starosty P. z [...] lipca 2000 roku oparty został na przepisie art.60 ustawy z 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną (Dz. U. 133/98, poz.872 ze zmianami). Oznacza to, że organ administracji publicznej domagał się wydania deklaratoryjnej decyzji administracyjnej stwierdzającej nabycie z mocy prawa przez jednostkę samorządu terytorialnego mienia Skarbu Państwa. Powołany wyżej przepis art. 60 ust.1 ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną stanowi podstawę do wydania deklaratoryjnej decyzji administracyjnej jeżeli organ orzekający ustali, iż postępowanie dotyczy mienia Skarbu Państwa będącego we władaniu instytucji i państwowych jednostek organizacyjnych przejmowanych z dniem 1 stycznia 1999 roku przez jednostki samorządu terytorialnego na podstawie przepisów ustawy kompetencyjnej oraz przepisów ustawy Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną. Ustalenie przesłanek, o których mowa w art.60 ust.1 w/w ustawy winno nastąpić na dzień 1 stycznia 1999 roku i to bez względu na to kiedy organ wydaje deklaratoryjną decyzję administracyjną oraz należy mieć na uwadze, że wszystkie przesłanki opisane w/w przepisie prawa muszą wystąpić łącznie aby mógł powstać skutek prawny w postaci przejścia z mocy prawa własności mienia Skarbu Państwa na właściwą jednostkę samorządu terytorialnego. Niewątpliwie kwestią zasadniczą było ustalenie, czy na dzień 1 stycznia 1999 roku zabudowana nieruchomość położona w P. przy ulicy [...] pozostawała we władaniu instytucji, państwowej jednostki organizacyjnej przejmowanej w tej dacie przez jednostkę samorządu terytorialnego na podstawie przepisów prawa wymienionych w art.60 ust.1 wskazanej wyżej ustawy. Zasadnie organy obu instancji uznały, iż brak jest podstaw do przyjęcia, że zabudowana nieruchomość położona w P. przy ulicy [...], objęta treścią księgi wieczystej Kw. [...], pozostawała w dniu 1 stycznia 1999 roku we władaniu podmiotów wymienionych w art.60 ust.1 w/w ustawy. W zakresie odnoszącym się do pojęcia władania, którym posługuje się ustawodawca w ustawie z 13 października 1998 roku Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną , Sąd Najwyższy wypowiedział się w wyroku z dnia 4 grudnia 2002 roku sygnatura akt III RN 206/01 (OSNP 2003/24/585). Podkreślić należy, że Sąd Najwyższy wskazał, iż nabycie z mocy prawa własności nieruchomości będącej we władaniu podmiotów wymienionych między innymi w art.60 ust.1 ustawy może dotyczyć tylko takiego rodzaju władztwa nad mieniem Skarbu Państwa, które dawało władającemu możliwość samodzielnego korzystania z państwowej nieruchomości zgodnie z zasadami prawidłowej gospodarki, czyli dotyczy takich form władztwa nad mieniem państwowym, które zawiera w sobie wiele cech właściwych dla wykonywania władztwa przez właściciela. Jednocześnie Sąd Najwyższy podkreślił, że nie sposób przyjąć aby w kwestii nabycia z mocy prawa mienia Skarbu Państwa intencją ustawodawcy było swoiste "uwłaszczenie" najemców czy dzierżawców mienia państwowego rozumiane jako przyznanie z mocy prawa własności nieruchomości dotychczasowym najemcom czy dzierżawcom, posiadającym obligacyjne prawo do faktycznego władania nieruchomością bardzo ograniczone co do zakresu zarządzania bądź rozporządzania tym mieniem. W tym miejscu podkreślić należy, że Staroście [...] na dzień 1 stycznia 1999 roku nie przysługiwał żaden tytuł prawno-rzeczowy do zabudowanej nieruchomości położonej w P. Przy ulicy [...]. Pamiętać bowiem należy, że na skutek wyroku z 12 listopada 2002 roku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, oddalającego skargę Starosty P. od decyzji z [...] lutego 2001 roku numer [...] Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast, w obrocie prawnym pozostała decyzja z [...] sierpnia 1999 roku numer [...] Wojewody [...] stwierdzająca nieważność decyzji z [...] grudnia 1998 roku numer [...] Kierownika Urzędu Rejonowego w P. Wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji Kierownika Urzędu Rejonowego w P. z [...] grudnia 1998 roku nastąpiło ze skutkiem ex tunc, co oznacza iż decyzja ta nie mogła wywołać na dzień 1 stycznia 1999 roku skutku w postaci przyznania Starostwu Powiatowemu w P., jako następcy prawnemu Urzędu Rejonowego w P., prawa zarządu do zabudowanej nieruchomości położonej w P. przy ulicy [...]. Mając powyższe na uwadze Sąd na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 153, poz.1270) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło