I SA 2536/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Cezary Pryca Sędziowie WSA Jolanta Zdanowicz (spr.) asesor WSA Maria Tarnowska Protokolant Iwona Kosińska po rozpoznaniu w dniu 26 stycznia 2005 r. sprawy ze skargi Rejonowej Spółdzielni [...]" upadłości w P. z siedzibą w K. na decyzję Prezesa Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast z dnia [...] września 2003 r. nr [...] w przedmiocie nabycia z mocy prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P. oddala skargę I SA 2536/03 UZASADNIENIE Prezes Urzędu Mieszkalnictwa i Rozwoju Miast decyzją z dnia [...] września 2003 r., nr [...], po rozpatrzeniu odwołania Rejonowej Spółdzielni [...] w P. umorzył postępowanie odwoławcze. W uzasadnieniu wskazał, że Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2000 r. stwierdził nabycie przez P. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości położonej w P., oznaczonej jako działka nr [...] w obrębie [...] o powierzchni [...] ha i własności budynku na niej posadowionego. Rozpatrując odwołanie organ drugiej instancji podkreślił, że Spółdzielnia [...] w P. nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałyby jakiekolwiek prawa rzeczowe względem przedmiotowego gruntu jak i posadowionego na nim budynku. Spółdzielnia nie może też wywodzić interesu prawnego wyłącznie z oświadczeń zawartych w aktach sprawy, bowiem te nie kreują żadnych praw rzeczowych w stosunku do przedmiotowej nieruchomości, ani interes prawny Spółdzielni jako strony w postępowaniu uwłaszczeniowym nie wynika też z nakładów poniesionych na budynki posadowione na nieruchomości, w świetle bowiem dotychczasowego w tej kwestii orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, roszczenia z tytułu poniesionych nakładów mogą być zgłaszane tylko w postępowaniu przed sądem cywilnym. Reasumując organ uznał, iż Spółdzielnia [...] w P. nie posiada legitymacji prawnej do złożenia odwołania, wobec czego postępowanie odwoławcze ulega umorzeniu. Skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego na powyższą decyzję złożyła Rejonowa Spółdzielnia [...] w upadłości, zarzucając naruszenie przepisów art. 28 i 7 kpa oraz obrazę prawa materialnego, to jest art. 2 c ust 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości, bowiem skarżąca spełniała warunki zawarte w tym przepisie. W odpowiedzi na skargę organ wnosił o jej oddalenie. Na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa. Zarzuty skarżącej zmierzają do wykazania, iż decyzją Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2000 r. przedsiębiorstwo P. zostało uwłaszczone z naruszeniem art. 200 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, bowiem to nie P., ale Spółdzielnia korzystała ze spornej nieruchomości (obecnie działka [...]), w której posiadanie weszła w latach 1948-1950 i wybudowała budynek – przechowalnię owoców. Aby jednak zarzuty te mogły być merytorycznie rozpatrzone, skarżąca musiałaby wykazać, iż jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. Zgodnie z tym przepisem stroną jest każdy czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie poglądem, treścią pojęcia "interes prawny" jest publiczne prawo podmiotowe rozumiane jako przyznanie jednostce przez przepis prawa korzyści, które można realizować w postępowaniu administracyjnym poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Strona skarżąca nie posiada żadnego tytułu prawnego do przedmiotowej działki. Korzystanie z terenu nie jest równoznaczne z posiadaniem z tej przyczyny praw do nieruchomości. Przepisem prawa materialnego, który dawałby jej podstawę do uzyskania takiego tytułu jest art. 204 ust 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami. Podstawowym warunkiem uwłaszczenia podmiotów wymienionych w art. 204 ust 1 powołanej ustawy jest wykazanie przez nie, że były w dniu 5 grudnia 1990 r. użytkownikami gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa lub gminy (vide wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2003 r. – I SA 115/02). Stosownie do § 6 rozporządzenia z dnia 10 lutego 1998 r. w sprawie przepisów wykonawczych dotyczących uwłaszczenia osób prawnych nieruchomościami będącymi dotychczas w ich zarządzie lub użytkowaniu (Dz. U. Nr 23, poz. 120) właściwy organ stwierdza prawo użytkowania przez Spółdzielnię lub inną osobę prawną na podstawie decyzji o przekazaniu nieruchomości w użytkowanie lub decyzji o naliczeniu lub aktualizacji opłat z tytułu użytkowania nieruchomości. Skarżąca nie legitymuje się dokumentem w tej kwestii, a zatem nie może wywieść swojego interesu prawnego w oparciu o art. 204 ust 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Inną przyczyną dla której przepis art. 204 ustawy nie może być dla skarżącej Spółdzielni podstawą roszczenia o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego jest art. 200 ustawy o gospodarce nieruchomościami będący przeniesieniem do niej art. 2 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomościami (Dz. U. Nr 79, poz. 464). Według art. 2 ust 1 tej ustawy grunty stanowiące własność Skarbu Państwa lub gminy, będące w dniu wejścia w życie ustawy w zarządzie państwowych osób prawnych, stają się z tym dniem przedmiotem użytkowania wieczystego. Nabycie prawa użytkowania wieczystego następowało zatem z mocy samego prawa, a wydawana w tym przedmiocie decyzja administracyjna miała jedynie charakter deklaratoryjny. Tak więc Przedsiębiorstwo Państwowe P., którego dotyczy decyzja pierwszej instancji stało się użytkownikiem wieczystym przedmiotowej działki już w dniu 5 grudnia 1990 r. i powstanie po jego stronie tego prawa wyklucza możliwość skutecznego wystąpienia w dacie późniejszej o ponowne ustanowienie użytkowania wieczystego na tej samej nieruchomości w oparciu o art. 204, 207 czy też 208 ustawy o gospodarce nieruchomościami (tak wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 października 2003 r. I SA 115/02). Skoro więc skarżąca nie ma żadnego tytułu prawnego do przedmiotowej nieruchomości i nie ma też normy prawa materialnego, która byłaby podstawą do uzyskania takiego tytułu to w rozumieniu art. 28 kpa nie jest ona stroną postępowania administracyjnego. Brak prawa zarządu nieruchomością decyduje o bezzasadności zarzutu naruszenia przez organ art. 2 ust 1 ustawy z dnia 29 września 1990 r. Jak wynika z akt sprawy Spółdzielnia posiada nie interes prawny lecz interes faktyczny związany z nakładami finansowymi poniesionymi na budynki posadowione na nieruchomości jednakże roszczenia z tego tytułu mogą być dochodzone w postępowania przez sądem powszechnym. Wobec prawidłowości orzeczenia organu drugiej instancji umarzającego postępowanie wywołane wnioskiem pochodzącym od nieuprawnionego podmiotu i bezzasadności zarzutów zawartych w skardze Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.